အီရန်အရေးကြောင့် ရေနံသန့်စင်ရေး၊ ပက်ထရိုကင်မီကယ်နှင့် လေကြောင်းလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဖိအားကြုံ
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်က အီရန်ကို လာမည့် ၂ ပတ်မှ ၃ ပတ်အတွင်း “အလွန်ပြင်းထန်စွာ” တိုက်ခိုက်နိုင်ကြောင်း သတိပေးပြီးနောက် ကိုရီးယား၏ ရေနံသန့်စင်ရေး၊ ဓာတုပစ္စည်းနှင့် လေကြောင်းလုပ်ငန်းများအပေါ် စီးပွားရေးဖိအား ပိုမိုပြင်းထန်လာနေသည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းရေနံအပေါ် အလွန်အမင်း မှီခိုနေရသဖြင့် ကုန်ကြမ်းပြတ်လပ်နိုင်ခြေနှင့် ကုန်ကျစရိတ် မြင့်တက်မှုတို့က ဆက်လက်ဖိအားပေးနေကြောင်း သိရသည်။
Reuters ၏ ဖော်ပြချက်အရ ကမ္ဘာ့ရေနံသယ်ယူပို့ဆောင်မှု၏ ခန့်မှန်းခြေ ၅ ပုံ ၁ ပုံ ဖြတ်သန်းရာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အီရန်က ပိတ်ဆို့မည့်အလားအလာ ဆက်ရှိနေပြီး ဖြတ်သန်းခအဖြစ် တစ်စည်လျှင် ၁ ဒေါ်လာခန့် ကောက်ခံရန်လည်း စဉ်းစားနေကြောင်း သိရသည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်က မဟာမိတ်နိုင်ငံများအား ၎င်းတို့၏ ရေနံသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို ကိုယ်တိုင် စီမံခန့်ခွဲရန် တိုက်တွန်းထားသဖြင့် ကိုရီးယား၏ ရေနံသန့်စင်ရေးနှင့် ပက်ထရိုကင်မီကယ်လုပ်ငန်းများအပေါ် ကုန်ကျစရိတ်ဖိအား ပိုမိုတိုးလာနိုင်သည်။
ပြည်တွင်းရှိ SK Energy, GS Caltex, S-Oil နှင့် HD Hyundai Oilbank တို့ ပါဝင်သော ရေနံသန့်စင်ရေးလုပ်ငန်းကြီး ၄ ခုလုံးသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းရေနံအပေါ် အလွန်မှီခိုနေသဖြင့် ဒေသတွင်းတင်းမာမှု မြင့်တက်လာခြင်းနှင့် ဝယ်ယူရေးကုန်ကျစရိတ် တက်လာခြင်း၏ တိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှုကို ခံနေရသည်။ ထရမ့်၏ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ (ဒေသစံတော်ချိန်) ပြောကြားချက်ကြောင့် ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးနှုန်းများ ထိုးတက်သွားပြီး စွမ်းအင်အလွန်စားသုံးသည့် စက်မှုလုပ်ငန်းများအပေါ် ဆက်တိုက်ဖိအားပေးမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
ရေနံသန့်စင်ရေးကဏ္ဍမှာ လတ်တလော ထိခိုက်မှုအများဆုံး ခံနေရပြီး အရန်သိုလှောင်ထားသည့် စတော့များကို အသုံးပြုကာ ယာယီဖြေရှင်းနေသည်။ အစိုးရ၏ strategic reserve swap program က ကာလတို ထောက်ပံ့ရေးမတည်ငြိမ်မှုကို လျှော့ချရန် ကူညီနေသော်လည်း မေလအစောပိုင်းတွင်ပင် စတော့ပြတ်လပ်နိုင်သည်ဟူသော စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်နေဆဲဖြစ်သည်။
ပက်ထရိုကင်မီကယ်ကဏ္ဍတွင်လည်း ကုန်ကြမ်းထောက်ပံ့မှု မတည်ငြိမ်ခြင်းနှင့် ကုန်ကျစရိတ် မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် အချို့ကုမ္ပဏီများက naphtha cracking center (NCC) များ၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်နှုန်းကို ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းဝန်းကျင်အထိ လျှော့ချထားကြောင်း သိရသည်။ အဓိကကုမ္ပဏီများကလည်း အခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက force majeure (မထိန်းချုပ်နိုင်သော အခြေအနေကြောင့် စာချုပ်တာဝန်မှ ယာယီကင်းလွတ်ခွင့်) အချက်ကို အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း ဖောက်သည်များထံ အသိပေးထားသည်။ ထို့ပြင် LG Chem သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းအပေါ် မှီခိုမှု လျှော့ချရန် ရုရှားနက်ဖ်သာ ၂၇,၀၀၀ တန်ကို မကြာသေးမီက လုံခြုံစွာ ရယူထားပြီး အခြားပက်ထရိုကင်မီကယ်ကုမ္ပဏီများလည်း တင်သွင်းရင်းမြစ်များကို ပိုမိုကွဲပြားအောင် ပြင်ဆင်နေကြသည်။
လေကြောင်းကဏ္ဍတွင်လည်း လောင်စာဈေး ဆက်တိုက်မြင့်တက်မှုကြောင့် ဖိအားတိုးလာပြီး Korean Air နှင့် Asiana Airlines အပါအဝင် Air Busan, Jin Air, Air Seoul နှင့် T’way Air တို့က အရေးပေါ်စီမံခန့်ခွဲမှု အစီအမံများ ကြေညာထားသည်။ Korean Air ၏ အချက်အလက်အရ ယခုလမှစ၍ ဂျက်လောင်စာတစ်ဂါလံလျှင် ၄၅၀ ဆင့် ပေးချေရမည်ဖြစ်ပြီး ယခင်ခန့်မှန်းထားသည့် ၂၂၀ ဆင့်ထက် နှစ်ဆကျော် မြင့်တက်သွားခြင်းဖြစ်သည်။ လေယာဉ်ဆီကုန်ကျစရိတ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် လေကြောင်းလိုင်းတစ်ခု၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်စရိတ်၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းဝန်းကျင်ကို ရယူထားသဖြင့် ရေနံဈေးတက်မှုနှင့်အတူ အမြတ်အစွန်းအပေါ် သက်ရောက်မှု ပိုမိုကြီးမားလာနိုင်သည်။
လေကြောင်းလိုင်းများက လောင်စာအပိုကြေးနှုန်းထားများ တိုးမြှင့်နေသော်လည်း လက်မှတ်ဈေး မြင့်လာခြင်းကြောင့် ခရီးသွားဝယ်လိုအား ကျဆင်းနိုင်သည်ဟုလည်း စိုးရိမ်နေကြသည်။ အထူးသဖြင့် low-cost carriers (LCCs) များသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခ၏ သက်ရောက်မှုကို အထူးခံစားရနိုင်ပြီး ယမန်နှစ်ကပင် အရှုံးပေါ်ထားသူများအနေဖြင့် ယခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်အထိ ဆက်လက်အရှုံးပြနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။
လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးက “အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၏ အန္တရာယ် ပြန်လည်မြင့်တက်လာခြင်းသည် short-haul ခရီးသွားဝယ်လိုအားအပေါ် အခြေခံထားသော LCC များ၏ ဝင်ငွေအပေါ် တတိယသုံးလပတ်အထိပါ ထိခိုက်စေလိမ့်မည်” ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ ပစ်ခတ်ရပ်စဲရေး ကြေညာသော်လည်း ရေနံဈေးနှုန်းများသည် ချက်ချင်းကျဆင်းနိုင်ဖွယ်မရှိဘဲ ပဋိပက္ခမတိုင်မီ အဆင့်သို့ ပြန်ရောက်ရန် လများစွာ ကြာနိုင်ကြောင်းလည်း ဆိုထားသည်။