---

ကိုရီးယားနိုင်ငံက ဂျနီဗာကွန်ဗင်းရှင်းများကို တရားဝင်လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သည့် ၆၀ နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် နိုင်ငံတကာကြက်ခြေနီအဖွဲ့ (ICRC) က ဆိုးလ်မြို့ သမိုင်းပြတိုက်တွင် ‘Wars Have Limits’ အထူးပြပွဲကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါပြပွဲသည် ခေတ်သစ်စစ်ရေးနည်းပညာများကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည့် အန္တရာယ်များနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ဥပဒေအပေါ် စိန်ခေါ်မှုများကို အဓိက မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။

မေလ ၁၅ ရက်နေ့က ဆိုးလ်မြို့ သမိုင်းပြတိုက် လော်ဘီတွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် ယင်းပြပွဲ၌ ၁၉၅၀-၅၃ ကိုရီးယားစစ်ပွဲအတွင်း ကြက်ခြေနီအဖွဲ့၏ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ဂျနီဗာကွန်ဗင်းရှင်း၏ သမိုင်းကြောင်းတို့ကို ပြသထားသလို ဒရုန်း၊ ဉာဏ်ရည်တု (AI) နှင့် ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်လှုပ်ရှားနိုင်သည့် လက်နက်စနစ်များကြောင့် ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာသော ခေတ်သစ်စစ်ပွဲအခြေအနေများကိုလည်း တင်ဆက်ထားသည်။

ဇွန် ၄ ရက်နေ့က ပြုလုပ်သည့် ဧည့်ခံပွဲတွင် ဆိုးလ်မြို့အခြေစိုက် ICRC မစ်ရှင်အကြီးအကဲ David Quesne က လက်ရှိကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ပဋိပက္ခ ၁၃၀ ကျော် ရှိနေပြီး လွန်ခဲ့သည့် ၁၅ နှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက နှစ်ဆကျော် တိုးလာကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါပဋိပက္ခများအနက် ၂၀ ကျော်မှာ သက်တမ်း ၂ နှစ်ဆယ်ကျော်အထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး ပြည်သူလူထု ခံစားနေရသည့် ဒုက္ခဒဏ်မှာ အလွန်အမင်း ကြီးမားလာနေကြောင်း ၎င်းက သတိပေးခဲ့သည်။

Quesne က ဂျနီဗာကွန်ဗင်းရှင်းများကို ကမ္ဘာအနှံ့ လက်ခံထားသော်လည်း နိုင်ငံတကာ လူသားချင်းစာနာမှုဥပဒေ ချိုးဖောက်မှုများမှာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ အရပ်သားများ ထိခိုက်သေဆုံးခြင်း၊ ဆေးရုံနှင့် ကျောင်းများကို တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ လူသားချင်းစာနာမှုဝန်ထမ်းများကို ရည်ရွယ်ပစ်မှတ်ထားခြင်း၊ အကူအညီပေးရေးလုပ်ငန်းများကို တားဆီးပိတ်ပင်ခြင်း စသည့် လုပ်ရပ်များမှာ နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ တားမြစ်ထားသည့် အပြုအမူများဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

“ကလေးငယ်တွေ၊ အမျိုးသမီးတွေနဲ့ အမျိုးသားတွေကို ခွဲခြားမထားဘဲ သတ်ဖြတ်နေမှုတွေ၊ ဆေးရုံနဲ့ ကျောင်းတွေ ပျက်စီးတုံးလုံးဖြစ်သွားတာတွေ၊ လူသားချင်းစာနာမှု ဝန်ထမ်းတွေကို ရည်ရွယ်တိုက်ခိုက်တာတွေ၊ အကူအညီပေးရေး ကြိုးပမ်းမှုတွေကို တမင်တကာ နှောင့်ယှက်တားဆီးတာတွေကို ကျွန်တော်တို့ မျက်မြင်တွေ့နေရပါတယ်။ ဂျနီဗာကွန်ဗင်းရှင်းနဲ့ နိုင်ငံတကာ လူသားချင်းစာနာမှုဥပဒေက ဒီလိုလုပ်ရပ်အားလုံးကို တိတိကျကျ တားမြစ်ထားပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားသည်။

ဆိုးလ်မြို့ သမိုင်းပြတိုက်၊ ICRC နှင့် ဆွစ်ဇာလန်သံရုံးတို့ ပူးပေါင်းစီစဉ်သည့် ယင်းပြပွဲသည် စစ်ဘေးဒဏ်ခံရသူများ၏ ဓာတ်ပုံများနှင့် ကိုယ်တွေ့ပြောဆိုချက်များကို ပြသကာ ပဋိပက္ခ၏ လူသားအပေါ် သက်ရောက်မှုကို ပိုမိုနားလည်လာစေရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ နိုင်ငံများအနေဖြင့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခအခြေအနေ၌ပင် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ကာကွယ်ပေးမည်ဟု ကတိပြုထားကြောင်းကိုလည်း ပြန်လည်သတိရစေလိုကြောင်း Quesne က ပြောသည်။

“ပိုင်းခြားကွဲပြားမှုတွေ ပိုမိုပြင်းထန်လာတဲ့ ကမ္ဘာကြီးမှာ ဂျနီဗာကွန်ဗင်းရှင်းတွေက စစ်ပွဲမှာတောင် ကန့်သတ်ချက်တွေ ရှိတယ်ဆိုတာကို အားလုံးပေါင်းစည်းသဘောတူထားတဲ့ သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်အဖြစ် ရပ်တည်နေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

၎င်းက ဂါဇာ၊ ယူကရိန်း၊ ဆီးရီးယား၊ ယီမင်၊ အာဖဂန်နစ္စတန်နှင့် ဆူဒန်အပါအဝင် ပဋိပက္ခပြင်းထန်သည့် ဒေသများတွင် ICRC က ဆက်လက်ထောက်ပံ့ကူညီနေကြောင်းလည်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ အဖွဲ့အစည်းအနေဖြင့် ပဋိပက္ခများအကြား ကြားနေရာမှ ရပ်တည်ရင်း အသက်ကယ်နိုင်သည့် အကူအညီများကို ဆက်လက်ပေးအပ်နေဆဲဖြစ်သည်။

ပြတိုက်ပြပွဲဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး Lee Jin-hyun ကလည်း ယင်းပြပွဲသည် ကိုရီးယားပြည်သူများအတွက် အရေးကြီးသည့် သတင်းစကားတစ်ရပ် ပေးလိုခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။ စစ်ပွဲဖြစ်ပွားနေချိန်တွင်ပင် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် နိုင်ငံတကာ လူသားချင်းစာနာမှုဥပဒေကို မဖြစ်မနေ ကာကွယ်ရမည်ဆိုသည့် အချက်ကို ၎င်းက အလေးထား ပြောဆိုခဲ့သည်။

“နေ့စဉ်သတင်းတွေက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ပဋိပက္ခတွေနဲ့ စစ်ပွဲတွေရဲ့ ကြမ်းတမ်းတဲ့အမှန်တရားကို ကျွန်တော်တို့ရှေ့ကို တင်ပြနေပါတယ်။ စစ်ပွဲတွေ ဆက်ရှိနေသေးပေမယ့်လည်း လူသားဆန်မှုဆိုင်ရာ အနည်းဆုံး စည်းကမ်းတွေ၊ မူဝါဒတွေကိုတော့ ကျွန်တော်တို့ ထိန်းသိမ်းလိုက်နာရပါမယ်။ ဒါဟာ ‘စစ်ပွဲမှာတောင် ကန့်သတ်ချက်တွေ ရှိရမယ်’ ဆိုတဲ့ ခိုင်မာတဲ့ ယုံကြည်ချက်အပေါ် အခြေခံပြီး ဂျနီဗာကွန်ဗင်းရှင်းနဲ့ နိုင်ငံတကာ လူသားချင်းစာနာမှုဥပဒေက ကာကွယ်ပေးနေတဲ့ အဓိကတန်ဖိုးပါ” ဟု Lee က ပြောသည်။

ယင်းပြပွဲတွင် စစ်ပွဲသမိုင်းကို ပြန်လည်မှတ်တမ်းတင်ပြသရုံသာမက ဂျနီဗာကွန်ဗင်းရှင်းများ၏ မူလရင်းမြစ်၊ ကိုရီးယားစစ်ပွဲအတွင်း ICRC ၏ လူသားချင်းစာနာမှုလုပ်ငန်းများနှင့် ယနေ့ခေတ်တွင် ဒရုန်းနှင့် AI ကဲ့သို့ နည်းပညာအသစ်များကြောင့် ပိုမိုပြောင်းလဲလာသည့် ပဋိပက္ခအခြေအနေများအကြား နိုင်ငံတကာ လူသားချင်းစာနာမှုဥပဒေက မည်သို့အဓိပ္ပာယ်ရှိနေကြောင်းကိုလည်း စူးစမ်းဖော်ပြထားသည်။

ပြပွဲကို ဩဂုတ် ၉ ရက်အထိ ခင်းကျင်းပြသထားမည်ဖြစ်ပြီး ဝင်ကြေးအခမဲ့ ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့များတွင် ပြတိုက်ပိတ်ထားသည်။ အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို museum.seoul.go.kr တွင် ကြည့်ရှုနိုင်သည်။