---

ကိုရီးယားနှင့် နီပေါနိုင်ငံတို့တွင် လူငယ်မျိုးဆက်များက စနစ်တကျ လျစ်လျူရှုခံရသည့်အခါ မည်သို့တုံ့ပြန်ကြသည်ကို ထင်ဟပ်စေသည့် ဖြစ်ရပ်များ စဉ်ဆက်မပြတ် ပေါ်ပေါက်လာနေသည်။ ကိုရီးယားတွင် မဲလက်မှတ် မလုံလောက်မှုအပေါ် လူငယ်များက ပွင့်လင်းမြင်သာမှုကို တောင်းဆိုခဲ့သလို၊ နီပေါတွင်လည်း Gen Z ဦးဆောင်သည့် ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှုများက အဂတိလိုက်စားမှုနှင့် စီးပွားရေးအခက်အခဲများကို ပြင်းထန်စွာ တုံ့ပြန်ခဲ့ကြသည်။

ဇွန် ၃ ရက်က ကျင်းပခဲ့သည့် ဒေသဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲများတွင် မဲလက်မှတ် မလုံလောက်မှုကြောင့် လူငယ်များအပါအဝင် မဲဆန္ဒရှင်အချို့ မဲပေးခွင့် ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီးနောက် ဆိုးလ်မြို့တွင် ထောင်နှင့်ချီသော ကိုရီးယားလူငယ်များက ပြန်လည်ရွေးကောက်ပေးရန် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ယင်းရွေးကောက်ပွဲသည် သမ္မတ ယွန်းဆော့ယို၏ ၂၀၂၄ ခုနှစ် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုကြောင့် တရားစွဲခံရကာ ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရပြီးနောက် သမ္မတ လီဂျေမြောင် တာဝန်ယူပြီးနောက် ပထမဆုံး ကျင်းပသည့် နိုင်ငံတစ်ဝန်း မဲပေးပွဲဖြစ်ပြီး သမ္မတ လီဂျေမြောင်က မဲလက်မှတ် မလုံလောက်မှုအပေါ် ကျယ်ပြန့်သည့် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ရန် အမိန့်ပေးထားသည်။

ဆောင်းပါးတွင် ကိုရီးယား၏ MZ Generation ဟု ခေါ်သည့် မီလီနီယယ်နှင့် Gen Z မျိုးဆက်သည် မြန်နှုန်းမြင့် အင်တာနက်၊ စီးပွားရေးဖိအားများနှင့် အဟောင်းနိုင်ငံရေးအာဏာရှင်အုပ်စုများအပေါ် သံသယစိတ်များကြားတွင် ကြီးပြင်းလာခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ မဲရုံများတွင် မဲလက်မှတ်များ ပြတ်တောက်သည့်အခါ လူငယ်မဲဆန္ဒရှင်များက လူမှုကွန်ရက်ပေါ်တွင် ချက်ချင်း ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခဲ့ကြပြီး ဒေသအခြေစိုက် စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းကာ တရားဝင် တိုင်ကြားစာများလည်း တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။ ဆောင်းပါးက ယင်းလှုပ်ရှားမှုကို အကြမ်းဖက်ဆူပူမှုမဟုတ်ဘဲ အရပ်ဘက်ဆိုင်ရာ ခုခံတောင်းဆိုမှုအဖြစ် အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။

နီပေါတွင်မူ လူမှုကွန်ရက်ပလက်ဖောင်းများကို ခဏတာ ပိတ်ပင်ခဲ့သည့် အစိုးရအမိန့်အပေါ် ဒေါသထွက်မှုမှ စတင်ခဲ့သော်လည်း အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ အဂတိလိုက်စားမှုနှင့် စီးပွားရေးအခက်အခဲများအပေါ် မကျေနပ်မှုဖြစ်ကြောင်း ဆောင်းပါးက ဆိုသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၈ ရက်နှင့် ၉ ရက်တို့တွင် Gen Z ဦးဆောင်သည့် ဆန္ဒပြပွဲများကြောင့် လူ ၇၇ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးပြီး အများအပြား ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုများအပြီး KP Sharma Oli အစိုးရ ပြိုလဲခဲ့သလို လွှတ်တော်လည်း ဖျက်သိမ်းခံရပြီး ကြားဖြတ်ဝန်ကြီးချုပ်အသစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ တရားသူကြီးချုပ်ဟောင်းနှင့် အဂတိတိုက်ဖျက်ရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ Sushila Karki ကို ၄ ရက်ကြာ အာဏာလစ်ဟာနေမှုအပြီး စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် ကြားဖြတ်အစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် တင်မြှောက်ခဲ့ကာ လွှတ်တော်၊ တရားရုံးနှင့် အစိုးရအဆောက်အအုံများ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။

ဆောင်းပါးတွင် နီပေါမှ ရက်ပ်အဆိုတော်မှ နိုင်ငံရေးသမားဖြစ်လာသူ Balendra Shah (Balen) ကိုလည်း ဖော်ပြထားပြီး ၎င်း၏ပါတီ Rastriya Swatantra Party က နောက်ဆုံး အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ထင်ရှားသည့် အနိုင်ရမှု ရရှိခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ ၎င်းသည် Gen Z ဦးဆောင်သည့် ဆန္ဒပြပွဲများနောက်ပိုင်း ပထမဆုံး ကျင်းပသည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ပြီး Shah က ယခင် ဝန်ကြီးချုပ် KP Sharma Oli ကို ၎င်း၏ Jhapa-5 မဲဆန္ဒနယ်တွင်ပင် အပြတ်အသတ် အသာစီးယူနိုင်ခဲ့သည်။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ Shah သည် မဲ ၆၈,၃၄၈ မဲ ရရှိခဲ့ပြီး Oli သည် ၁၈,၇၃၄ မဲသာ ရရှိခဲ့သည်။

ထိုရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲပေးခွင့်ရှိသူ စုစုပေါင်း ၁၈,၉၀၃,၆၈၉ ဦးရှိပြီး ၈၀၀,၀၀၀ ဦးမှာ ပထမဆုံးအကြိမ် မဲပေးသူများ ဖြစ်သည်။ ၂၇၅ နေရာရှိ အောက်လွှတ်တော်အတွက် အမတ်များကို ရွေးချယ်ရာတွင် ၁၆၅ နေရာကို တိုက်ရိုက်မဲပေးစနစ်၊ ၁၁၀ နေရာကို အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ဖြင့် ရွေးကောက်ခဲ့ကြသည်။

ဆောင်းပါးက နီပေါလူငယ်ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှုများသည် နိုင်ငံရေးအာဏာ၏ စည်းမျဉ်းများနှင့် ဆွေးနွေးပုံစံကို ပြောင်းလဲစေခဲ့ပြီး ယင်းကို လူငယ်ဆန်သည့် အုံကြွမှုတစ်ရပ်သာမက ဒီမိုကရေစီကို ပြန်လည်ဆန်းသစ် တည်ဆောက်ရန် ခေါ်ဆိုမှုတစ်ရပ်အဖြစ် ရှုမြင်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်များအနေဖြင့် လူငယ်မဲပေးမှုကို လျှော့တွက်ခြင်းမပြုဘဲ ပိုမိုအလေးထားသင့်ကြောင်းလည်း အကြံပြုထားပြီး၊ ကိုရီးယားတွင်လည်း မဲလက်မှတ် မလုံလောက်မှုအပေါ် လူငယ်များ၏ တုံ့ပြန်မှုမှာ ဒေါသထက် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု တောင်းဆိုမှုအဖြစ် ထင်ဟပ်ခဲ့ကြောင်း ရေးသားထားသည်။

ဆောင်းပါး၏ အပြီးသတ်အနှစ်ချုပ်မှာ နိုင်ငံအလိုက် စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးစနစ်များ မတူညီသော်လည်း လူငယ်မျိုးဆက်များ၏ မျှော်လင့်ချက်များက ဆင်တူနေပြီး ထိုမျှော်လင့်ချက်များ မပြည့်မီပါက ခုခံတုံ့ပြန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း သတိပေးခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ မဲလက်မှတ် မလုံလောက်ခြင်းကို အသေးအမွှားဟု မယူဆသင့်ကြောင်း၊ အသေးအမွှားပြဿနာများသည် စုပေါင်းလာပါက ပိုမိုကြီးမားလာနိုင်ကြောင်းလည်း ဆောင်းပါးက ထောက်ပြထားသည်။