တောင်ကိုရီးယားနှင့် ဩစတြေးလျတို့၏ နျူကလီးယားရေငုပ်သင်္ဘောလမ်းကြောင်းများ အပြန်အလှန် သင်ခန်းစာယူနိုင်ဟု သုံးသပ်
တောင်ကိုရီးယားနှင့် ဩစတြေးလျတို့သည် နျူကလီးယားစွမ်းအင်သုံး တိုက်ခိုက်ရေးရေငုပ်သင်္ဘောများ ရယူရန် ကြိုးပမ်းနေကြပြီး၊ ယင်းသည် နှစ်နိုင်ငံ၏ ကာကွယ်ရေးစွမ်းရည်ကို အဆင့်မြှင့်တင်မည့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပြောင်းလဲမှုတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်တွင် သုံးသပ်ထားသည်။ လမ်းကြောင်းများ မတူညီသော်လည်း နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် အတွေ့အကြုံများကို အပြန်အလှန် သင်ယူပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းများ ရှိနေကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။
ဩစတြေးလျဘက်တွင် AUKUS အစီအစဉ်ကို သုံးနိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖြစ် ကြေညာထားပြီး ၅ နှစ်ကြာမြင့်လာသည့်တိုင် အငြင်းပွားမှုများ ဆက်လက်ရှိနေသည်။ သို့သော် တောင်ကိုရီးယားက မကြာသေးမီက ထုတ်ပြန်ထားသော နျူကလီးယားစွမ်းအင်သုံး ရေငုပ်သင်္ဘောရယူရေး မူဘောင်မှာ ထူးခြားစွာ ဆွဲဆောင်မှုရှိကြောင်း ဆောင်းပါးက ဆိုသည်။ ဩစတြေးလျသည် အမေရိကန်နှင့် ဗြိတိန်တို့နှင့် နီးကပ်စွာ ပူးပေါင်း၍ နျူကလီးယားစွမ်းအင်သုံး ရေငုပ်သင်္ဘောများ ရယူနေသည့်အချိန်တွင် သမ္မတ လီဂျေမြောင် (Lee Jae Myung) အစိုးရကမူ အမေရိကန်၏ အကူအညီကို အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ အသုံးပြုကာ တောင်ကိုရီးယားတွင် အဓိကတည်ဆောက်မည့် ဖြေရှင်းချက်ကို ရှာဖွေနေကြောင်း ဆောင်းပါးက ရေးသားထားသည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် (Donald Trump) က ပြီးခဲ့သည့် အောက်တိုဘာလ APEC ထိပ်သီးအစည်းအဝေးအတွင်း ဂျယ်ဂျူ (Gyeongju) မြို့၌ ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အံ့အားသင့်ဖွယ် ကြေညာချက်နောက်ပိုင်း ကိုရီးယား၏ အနာဂတ် နျူကလီးယားရေငုပ်သင်္ဘောများကို ဖီလာဒယ်ဖီးယား (Philadelphia) တွင် တည်ဆောက်မည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း ဆိုးလ်အနေဖြင့် နောက်ပိုင်းတွင် ယင်းစီမံကိန်းကို ပြည်တွင်းအခြေပြု ပုံစံသို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အကြောင်းရင်းမှာ အမေရိကန်၏ ရေငုပ်သင်္ဘောလုပ်ငန်းသည် လက်ရှိတွင် အမေရိကန်ရေတပ်၏ အော်ဒါများကိုပင် အခက်အခဲဖြင့် ဖြည့်ဆည်းနေရပြီး မိတ်ဖက်နိုင်ငံများအတွက် ခွဲဝေပေးနိုင်မည့် စွမ်းအားအပိုမရှိသည့်အပြင် AUKUS အတွက်လည်း 2030 ခုနှစ်များအတွင်း Virginia-class တိုက်ခိုက်ရေးရေငုပ်သင်္ဘော အသုံးပြုပြီးသား ၃ စီးကို ဩစတြေးလျသို့ လွှဲပြောင်းပေးရန် ကတိကဝတ်ရှိနေခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ဆောင်းပါးက ဆိုသည်။
တောင်ကိုရီးယားအတွက် အမေရိကန်၏ အဓိကပံ့ပိုးမှုမှာ နျူကလီးယားရေငုပ်သင်္ဘောများအတွက် အနည်းငယ် သန့်စင်ထားသော ယူရေနီယမ်လောင်စာ ပေးအပ်ခြင်းအထိသာ ကန့်သတ်နိုင်ပြီး လက်နက်ပြန့်ပွားမှုအန္တရာယ်ကိုလည်း လျှော့ချပေးနိုင်မည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့အပြင် ကိုရီးယားသည် ကိုယ်ပိုင် ရေကြောင်းသုံး နျူကလီးယားရိယက်တာနှင့် propulsion system ကို ဒီဇိုင်းရေးဆွဲ၍ တည်ဆောက်ရမည့် ကြီးမားလှသော စိန်ခေါ်မှုကိုလည်း ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။ အရပ်ဘက်နျူကလီးယားကဏ္ဍနှင့် သာမန်ရေငုပ်သင်္ဘောလုပ်ငန်းကြီး တစ်ရပ်ရှိထားသော်လည်း ဤလုပ်ငန်းသည် ဆယ်စုနှစ်များစွာ ကြာမြင့်မည့် စီမံကိန်းဖြစ်ပြီး တောင်ကိုရီးယား၏ သိပ္ပံ၊ စက်မှုနှင့် ဘဏ္ဍာရေးစွမ်းရည်များကို အဆုံးစွန်အထိ စမ်းသပ်မည်ဟု သုံးသပ်ထားသည်။
ထိုသို့ အခက်အခဲများ ကြီးမားသော်လည်း တောင်ကိုရီးယားက နျူကလီးယားရေငုပ်သင်္ဘော စီမံကိန်းကို မိမိတို့၏ ကိုယ်တိုင်အားထားနိုင်သည့် နိုင်ငံရေးနှင့် စက်မှုအင်အားဖြင့် လက်ခံမောင်းနှင်နေခြင်းမှာ ချီးကျူးထိုက်ကြောင်း ဆောင်းပါးက ဆိုသည်။ ဩစတြေးလျ၏ SSN-AUKUS ရေငုပ်သင်္ဘောသစ်များကို ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် 2040 ခုနှစ်ဝန်းကျင်မှ စတင်အသုံးပြုမည်ဖြစ်ပြီး ဩစတြေးလျက တောင်ကိုရီးယားထက် ၅ နှစ်ခန့် အစောပိုင်း စတင်ထားသော်လည်း ဆိုးလ်က တချို့အခြေအနေများတွင် ပထမရောက်နိုင်သေးကြောင်း သုံးသပ်ထားသည်။
တောင်ကိုရီးယား၏ နျူကလီးယားရေငုပ်သင်္ဘောအစီအစဉ်ကို အမျိုးသားရေးစီမံကိန်းတစ်ရပ်အဖြစ် ကိုယ်တိုင်တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်လိုသည့် စိတ်ဓာတ်သည် AUKUS အောက်ရှိ ဩစတြေးလျ၏ “အကောင်းဆုံးလမ်းကြောင်း” နှင့် အထင်ရှားဆုံး ကွာခြားချက်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။ AUKUS အောက်တွင် ဩစတြေးလျ၏ အနာဂတ် ရေငုပ်သင်္ဘောစွမ်းရည်သည် အမေရိကန်နှင့် ဗြိတိန်တို့၏ အကောင်အထည်ဖော်ပေးနိုင်စွမ်းနှင့် ပေးလိုစိတ်အပေါ် အခြေခံနေဆဲဖြစ်သည်။ ဩစတြေးလျအတွက် အဓိကအားသာချက်မှာ မဟာမိတ်အင်အားကြီးများကို အသုံးချနိုင်ခြင်းဖြစ်သော်လည်း တစ်ဖက်တွင်မူ ၎င်းသည် အားနည်းချက်လည်းဖြစ်ပြီး AUKUS ကို ဝေဖန်သူများက အမေရိကန်နှင့် ဗြိတိန်တို့ကိုသာ တာဝန်ပုံချနိုင်စေသော်လည်း သက်တမ်းဆက်တိုက် အစိုးရများက ဩစတြေးလျ၏ သက်တမ်းရင့် ရေငုပ်သင်္ဘောအုပ်စုကို အချိန်မီ ပြန်လည်အစားထိုးမပေးနိုင်ခဲ့သည့် စုပေါင်းအမှားကို မျက်ကွယ်ပြုစေခဲ့ကြောင်း သုံးသပ်ထားသည်။ ထို့အပြင် AUKUS သည် အစိုးရအဖွဲ့တစ်ခုလုံး ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်သည့် စီမံကိန်းမှ ကာကွယ်ရေးဌာနတစ်ခုတည်းက တာဝန်ယူ ထောက်ပံ့သည့် အစီအစဉ်အဖြစ် လျော့ကျသွားခဲ့ကြောင်းလည်း ဆိုထားသည်။
ဩစတြေးလျက တောင်ကိုရီးယားအတွက် ပေးနိုင်သည့် အရေးပါသော သင်ခန်းစာတစ်ရပ်မှာ နှစ်ပါတီညီညွတ်မှု (bipartisanship) ဖြစ်ကြောင်း ဆောင်းပါးက အလေးပေးထားသည်။ တောင်ကိုရီးယားတွင် နျူကလီးယားရေငုပ်သင်္ဘော စီမံကိန်းအတွက် အကြီးမားဆုံး အားနည်းချက်မှာ နည်းပညာမဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံရေးဖြစ်ပြီး လီအစိုးရအနေဖြင့် နှစ်ဖက်ပါတီ အလားအလာပေါင်းစည်းသော ထောက်ခံမှုတစ်ရပ် တည်ဆောက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ထိုသို့ မလုပ်ဆောင်နိုင်ပါက နျူကလီးယားရေငုပ်သင်္ဘော စီမံကိန်းသည် အားလျော့ပျက်ကွက်သွားနိုင်သည်ဟုလည်း သတိပေးထားသည်။
တောင်ကိုရီးယား၏ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေး အခြေမခိုင်မှုကြောင့် လီသည် ၎င်း၏ တစ်သက်တည်း သမ္မတသက်တမ်းအတွင်း သဘောတူညီချက်တည်ဆောက်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ကြိုးပမ်းမှသာ အနာဂတ် ကွန်ဆာဗေးတစ် သမ္မတများကို စီမံကိန်းမှ ပြန်လှည့်မသွားစေရန် ချည်နှောင်ထားနိုင်မည်ဟု ဆိုသည်။ ဩစတြေးလျတွင် AUKUS သည် အငြင်းပွားဖွယ်ရှိနေဆဲဖြစ်သော်လည်း အဓိကပါတီကြီး ၂ ခုစလုံးက ကာကွယ်ရေးမူဝါဒ၏ အခြေခံကျသော မူတစ်ရပ်အဖြစ် ထောက်ခံထားပြီး အစိုးရအပြောင်းအလဲတစ်ကြိမ်ကိုလည်း ကျော်ဖြတ်ထားပြီးဖြစ်သည်။ သို့သော် Greens ပါတီက ကန့်ကွက်နေဆဲဖြစ်သည်။
တောင်ကိုရီးယားတွင် ထိုကဲ့သို့သော နှစ်ပါတီညီညွတ်မှု မရှိသေးကြောင်းလည်း ဆောင်းပါးက ထောက်ပြသည်။ နျူကလီးယားရေငုပ်သင်္ဘော ရယူလိုသည့် ရည်မှန်းချက်ကို အဓိကအားဖြင့် လက်ဝဲယိမ်းဘက်နှင့် ဆက်စပ်ယူဆလေ့ရှိပြီး ကွန်ဆာဗေးတစ်အစိုးရများက စိတ်ဝင်စားမှု နည်းပါးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် နျူကလီးယားရေငုပ်သင်္ဘောများ၏ ကုန်ကျစရိတ်သည် အလွန်ကြီးမားသည့်အတွက် နိုင်ငံရေးအဖွဲ့နှစ်ဖက်စလုံးက ဤရေရှည်စီမံကိန်းအပေါ် ပိုင်ဆိုင်သဘောထားရှိရန် လိုအပ်ပြီး အစိုးရ၏ မူဘောင်စာရွက်တွင် ခန့်မှန်းစရိတ်ကို မဖော်ပြထားခြင်းကလည်း စိုးရိမ်စရာဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ စီမံကိန်းဖျက်သိမ်းရပါက တောင်ကိုရီးယားအတွက် ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှု ကြီးမားနိုင်သည်ဟု သတိပေးထားသည်။
AUKUS နှင့် ကိုရီးယား၏ နျူကလီးယားရေငုပ်သင်္ဘော စီမံကိန်းများသည် လမ်းကြောင်းပြိုင်တူ ရှိနေသော်လည်း ကန်ဘာရာနှင့် ဆိုးလ်တို့အနေဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်နိုင်ကြောင်း ဆောင်းပါးက အဆုံးသတ်ထားသည်။ စီမံကိန်း၏ လက်နက်မပြန့်ပွားရေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုများကို IAEA နှင့်အတူ တည်ဆောက်ရာတွင် ဩစတြေးလျ၏ သံတမန်ရေးရာ အတွေ့အကြုံက တောင်ကိုရီးယားအတွက် အထောက်အကူဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။ မြောက်ကိုရီးယား၏ နျူကလီးယားခြိမ်းခြောက်မှု တိုးလာနေသလို တရုတ်၏ မဟာဗျူဟာမြှင့်တင်မှုလည်း ရှိနေသဖြင့် ဆိုးလ်အနေဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက် မဖော်ဆောင်ကြောင်း ကတိကဝတ်ကို အခြားနိုင်ငံများ ယုံကြည်လာစေရန် အလေးအနက် ကြိုးပမ်းရမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤကိစ္စတွင် ဩစတြေးလျ၌ မျှဝေနိုင်သည့် တန်ဖိုးရှိသော အတွေ့အကြုံများ ရှိပြီး ပစိဖိတ်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှရှိ နျူကလီးယားသံသယရှိသည့် နိုင်ငံများထံ အာမခံချက်ပေးရာတွင် နှစ်နိုင်ငံညှိနှိုင်း လုပ်ဆောင်နိုင်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အတူ ဂျပန်သည်လည်း တောင်ကိုရီးယား၏ တိုးတက်မှုကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေမည်ဖြစ်ပြီး နောင်တွင် ကိုယ်ပိုင် နျူကလီးယား propulsion စီမံကိန်းများ ဆောင်ရွက်နိုင်သည့် နိုင်ငံအဖြစ် လိုက်ပါရန် အလားအလာအရှိဆုံးဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်ထားသည်။
နောက်ဆုံးတွင် နှစ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ရေငုပ်သင်္ဘောနှင့် ရေငုပ်သင်္ဘောတားဆီးရေး စစ်ဆင်ရေး (anti-submarine warfare) ဆိုင်ရာ စစ်ရေးပူးပေါင်းမှုကို မြှင့်တင်သင့်ကြောင်း ဆောင်းပါးက အကြံပြုထားသည်။ ခြိမ်းခြောက်မှုအမြင်များ မတူညီနိုင်သော်လည်း စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ ထပ်တူညီမှုများ လုံလောက်စွာ ရှိနေသဖြင့် အပြန်အလှန် အကျိုးရှိနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်ရေးနှင့် ဟန့်တားရေးကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန်မှာ မဟာမိတ်များနှင့် မိတ်ဖက်နိုင်ငံများ၏ တိုးတက်သော စစ်ရေးစွမ်းရည်များကို ပေါင်းစည်းနိုင်ခြင်းအပေါ် မူတည်ကြောင်း ရေးသားထားသည်။