မေလတွင် အမေရိကန် စားသုံးသူဈေးနှုန်းများ မျှော်မှန်းထားသလို မြင့်တက်
အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ စားသုံးသူဈေးနှုန်းညွှန်းကိန်း (CPI) သည် မေလတွင် မျှော်မှန်းထားသည့်အတိုင်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး လွန်ခဲ့သည့် ၃ နှစ်အတွင်း အမြန်ဆုံး မြင့်တက်နှုန်းကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ ပဋိပက္ခကြောင့် ဓာတ်ဆီနှင့် စွမ်းအင်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာသဖြင့် အမေရိကန်ဗဟိုဘဏ် (Fed) အနေဖြင့် အတိုးနှုန်းကို ၂၀၂၇ ခုနှစ်အထိ မပြောင်းလဲဘဲ ဆက်ထားနိုင်ခြေကို ပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့သည်။
အမေရိကန် အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန စာရင်းအင်းဗျူရို၏ အချက်အလက်အရ CPI သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလအထိ ၁၂ လတာအတွင်း ၄.၂ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလနောက်ပိုင်း အမြင့်ဆုံးအဆင့် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဧပြီလက ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်ထက် ပိုများသလို လစဉ်အခြေခံအရလည်း ၀.၅ ရာခိုင်နှုန်း တက်ခဲ့သည်။ Reuters က စစ်တမ်းကောက်ယူထားသည့် စီးပွားရေးပညာရှင်များကလည်း နှစ်အလိုက် ၄.၂ ရာခိုင်နှုန်း၊ လစဉ် ၀.၅ ရာခိုင်နှုန်း တက်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားခဲ့ရာ ခန့်မှန်းချက်နှင့် ကိုက်ညီခဲ့သည်။
CPI သည် ဆက်တိုက် ၃ လမြောက်အဖြစ် အားကောင်းစွာ မြင့်တက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး အိမ်ထောင်စုများအပေါ် ဖိအား ပိုမိုတိုးလာနေကြောင်း ပြသနေသည်။ တချို့အိမ်ထောင်စုများသည် သုံးစွဲမှုကို ဆက်လက်ထိန်းထားနိုင်ရန် စုဆောင်းငွေများကို ထုတ်သုံးနေကြောင်းလည်း လက္ခဏာများ တွေ့ရသည်။ ထို့ပြင် ဈေးနှုန်းမြင့်တက်နှုန်းသည် လစာတိုးနှုန်းထက် ဒုတိယအကြိမ်ဆက်တိုက် ပိုမြန်နေသဖြင့် စီးပွားရေးတိုးတက်မှု အလုံးစုံကို ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း စိုးရိမ်မှုများလည်း မြင့်တက်လာသည်။
ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်လာမှုသည် နိုဝင်ဘာလ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ကွန်ဂရက် ထိန်းချုပ်မှုကို ဆက်လက်ရယူလိုသည့် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နှင့် ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီအတွက် နိုင်ငံရေးအရ အားနည်းချက်တစ်ရပ် ဖြစ်နေသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် ထရမ့်သည် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု လျှော့ချမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ခြင်းကြောင့် အဓိကအားဖြင့် အနိုင်ရခဲ့သော်လည်း စီးပွားရေးကို ကိုင်တွယ်ပုံအပေါ် မကျေနပ်မှုများ မြင့်တက်လာနေသဖြင့် ထောက်ခံမှုနှုန်း ကျဆင်းလာနေသည်။
စားသောက်ကုန်နှင့် စွမ်းအင်ကဲ့သို့ အတက်အကျများသည့် အစိတ်အပိုင်းများကို ဖယ်ရှားတွက်ချက်သည့် core CPI သည် မေလတွင် တစ်နှစ်အလိုက် ၂.၉ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ဧပြီလက ၂.၈ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်။ လစဉ်အခြေခံအရ core CPI သည် ၀.၂ ရာခိုင်နှုန်း တက်ခဲ့ပြီး ဧပြီလက ၀.၄ ရာခိုင်နှုန်း တက်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်ဗဟိုဘဏ်သည် ၂ ရာခိုင်နှုန်း ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ရည်မှန်းချက်အတွက် Personal Consumption Expenditures Price Index ကို အဓိက စောင့်ကြည့်သော်လည်း လက်ရှိအဓိက ဈေးနှုန်းတိုင်းတာမှုများအားလုံးမှာ Fed ၏ ရည်မှန်းချက်ထက် များစွာ မြင့်နေဆဲဖြစ်သည်။
အမေရိကန် စွမ်းအင်သတင်းအချက်အလက်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့၏ အချက်အလက်အရ နိုင်ငံတစ်ဝန်း ပျမ်းမျှ ဓာတ်ဆီဈေးနှုန်းသည် မေလတွင် ၈.၈ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ကာ တစ်ဂယ်လန်လျှင် ၄.၆၀ ဒေါ်လာအထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလကုန်ပိုင်းတွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် တစ်ချိန်တွင် ဓာတ်ဆီဈေးနှုန်းများ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်အထိ တက်ခဲ့သေးသည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် လက်ရှိ အပစ်ရပ်မှုကြောင့် ဈေးနှုန်းများ ပြန်လည်ကျဆင်းလာသဖြင့် မေလသည် CPI အမြင့်ဆုံးအဆင့် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း စီးပွားရေးပညာရှင်အချို့က သတိထားမျှော်လင့်နေကြသည်။
ဤအစီရင်ခံစာသည် မေလအတွင်း အလုပ်အကိုင်ဖန်တီးမှု သုံးလဆက်တိုက် ခန့်မှန်းထားသည့်အဆင့်ထက် ပိုမိုကောင်းမွန်ခဲ့ကြောင်း မကြာသေးမီက ထွက်ပေါ်လာသည့် အစီရင်ခံစာနောက်ပိုင်း ထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အလုပ်လက်မဲ့နှုန်းမှာလည်း ၄.၃ ရာခိုင်နှုန်းအတိုင်း သုံးလဆက်တိုက် တည်ငြိမ်နေသည်။ ငွေကြေးဈေးကွက်များက အတိုးနှုန်းတက်နိုင်ခြေကို စတင်ထည့်သွင်းတွက်ချက်နေသော်လည်း စီးပွားရေးပညာရှင်များကတော့ ဗဟိုဘဏ်အနေဖြင့် ငွေကြေးမူဝါဒကို ထပ်မံတင်းကျပ်ရန် အတားအဆီးများ မြင့်မားနေဆဲဟု သုံးသပ်နေကြသည်။