---

အီလွန် မတ်စ် ဦးဆောင်သော SpaceX ၏ သမိုင်းဝင် အများပိုင်ရှယ်ယာရောင်းချမှု (IPO) က ဝေါစထရိဈေးကွက်ကို လှုပ်ခတ်စေကာ စံချိန်စံညွှန်းများကို ကျော်လွန်မည့် အရေးပါသည့် အဖြစ်အပျက်တစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ခံနေရသည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း အမြတ်အစွန်း ရရှိနိုင်မည်လား၊ အလွန်မြင့်မားသည့် တန်ဖိုးသတ်မှတ်ချက်ကို ထိန်းထားနိုင်မည်လားဆိုသည့် မေးခွန်းများကြောင့် သံသယများလည်း ပေါ်ပေါက်နေသည်။

AFP ၏ သတင်းအရ SpaceX သည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ အမှာစာလက်ခံမှုကို ပိတ်သိမ်းမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ကာ သောကြာနေ့၌ နာစဒါက် (Nasdaq) ဈေးကွက်တွင် စတင်စာရင်းသွင်းရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ ကုမ္ပဏီသည် အစုရှယ်ယာ ၅၅၅ သန်းကျော် ရောင်းချကာ ဒေါ်လာ ၇၅ ဘီလီယံ ရရှိရန် စီစဉ်နေပြီး၊ ရောင်းချဈေးကို တစ်ရှယ်ယာလျှင် ဒေါ်လာ ၁၃၅ နှုန်းဖြင့် သတ်မှတ်နိုင်မည်ဟု မျှော်မှန်းထားသည့်အတွက် စုစုပေါင်း တန်ဖိုးသတ်မှတ်မှုမှာ ဒေါ်လာ ၁.၈ ထရီလီယံခန့်အထိ ရောက်ရှိနိုင်ကြောင်း သိရသည်။ ဈေးကွက်အတွင်း ဝယ်လိုအားမှာလည်း မျှော်မှန်းထားသည်ထက် ပိုမိုမြင့်မားနေကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်များက ဆိုသည်။

SpaceX သည် ဒုံးပျံများ တည်ဆောက်သည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သလို Starlink ဂြိုဟ်တုအင်တာနက် ဝန်ဆောင်မှုကိုလည်း လုပ်ကိုင်နေပြီး လတ်တလောတွင် မတ်စ်၏ ဉာဏ်ရည်တုကုမ္ပဏီ xAI နှင့်လည်း ပူးပေါင်းထားသည်။ IPO အောင်မြင်ရေးသည် မတ်စ်၏ အမြင်ကျယ်သည့် စီးပွားရေးမဟာဗျူဟာအပေါ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ ယုံကြည်မှုကို အဓိက မှီခိုနေပြီး၊ ရောင်းချပြီးနောက်တွင်လည်း မတ်စ်က မဲပေးခွင့်အာဏာ ၈၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ဆက်လက် ထိန်းချုပ်ထားမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ လက်လီရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအတွက် အစုရှယ်ယာ သုံးပုံတစ်ပုံခန့် ခွဲဝေပေးမည်ဖြစ်သဖြင့် ပုံမှန် IPO များထက် ပိုမိုများပြားသည့် အငယ်စားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ ပါဝင်ခွင့်ရရှိမည်ဟုလည်း သိရသည်။

သို့သော် လုပ်ငန်းပိုင်းအရဆိုလျှင် မတ်စ် ပြောကြားထားသည့် ဒေတာစင်တာများကို အာကာသထဲတွင် တည်ဆောက်မည့် အစီအစဉ်နှင့် မားစ်ဂြိုဟ်သို့ ရောက်ရှိမည့် ရော့ကက်မစ်ရှင်များက လက်တွေ့တွင် အကျိုးအမြတ်ဖြစ်ထွန်းနိုင်မည်လားဆိုသည့်အချက်မှာ မသေချာသေးကြောင်း လေ့လာသူများက သတိပေးနေသည်။ Starlink ဝန်ဆောင်မှုမှာမူ ဝင်ငွေတိုးတက်မှုအတွက် လုံခြုံသည့်လမ်းကြောင်းတစ်ခုအဖြစ် ခန့်မှန်းခံရသော်လည်း အဆင့်မြင့် ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာများအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများမှာ ကနဦးနှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ငွေထွက်ပေါက်များနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ SpaceX ၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဝင်ငွေမှာ ဒေါ်လာ ၁၈.၇ ဘီလီယံရှိပြီး ယခင်နှစ်ထက် ၃၃ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သော်လည်း ဒေါ်လာ ၄.၉ ဘီလီယံ အရှုံးပေါ်ခဲ့သည်။ Morningstar က ကုမ္ပဏီ၏ အမှန်တကယ် လုပ်ငန်းအခြေခံတန်ဖိုးကို ဒေါ်လာ ၇၈၀ ဘီလီယံခန့်သာ သတ်မှတ်သင့်ကြောင်း သုံးသပ်ထားပြီး မတ်စ် လိုလားသည့် ဒေါ်လာ ၁.၈ ထရီလီယံနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန်နိမ့်နေသည်။ Trade Nation မှ David Morrison ကလည်း ဈေးကွက်သမိုင်းတွင် မမြင်ဖူးသည့် “အမှန်တကယ် ဒီမိုကရေစီဆန်သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခွင့်” တစ်ရပ်လား၊ သို့မဟုတ် အလွန်စျေးကြီးပြီး ခန့်မှန်းချက်အလွန်များသည့် စီမံကိန်းတစ်ခုကို မသိနားမလည်သူများလက်ထဲ လွှဲပြောင်းရန် ကြိုးပမ်းမှုလားဆိုကာ မေးခွန်းထုတ်ထားသည်။

ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် အန္တရာယ်များ ရှိနေသော်လည်း SpaceX သည် Google နှင့် Anthropic တို့နှင့် ချုပ်ဆိုထားသည့် ဒေါ်လာဘီလီယံချီသည့် AI computing သဘောတူညီချက်များကြောင့် တန်ဖိုးသတ်မှတ်မှုကို ဆက်လက် ထိန်းထားနိုင်မည်ဟု လေ့လာသူတချို့က မြင်ကြသည်။ SpaceX IPO ၏ အောင်မြင်မှု သို့မဟုတ် ကျဆုံးမှုသည် AI ကုမ္ပဏီများဖြစ်သည့် Anthropic နှင့် OpenAI တို့၏ နောက်လာမည့် IPO များအပေါ်လည်း သက်ရောက်နိုင်ပြီး IPO ဈေးကွက် ပြန်လည်လှုပ်ရှားလာမည်လား၊ သို့မဟုတ် အေးခဲသွားမည်လားဆိုသည်ကိုလည်း ဆုံးဖြတ်ပေးနိုင်ကြောင်း လေ့လာသူများက ဆိုသည်။