---

အီရန်၏ ရေနံတင်ပို့မှုအများစုကို ကိုင်တွယ်နေသည့် Kharg ကျွန်းသည် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ စတင်ခဲ့သည့် စစ်ရေးပဋိပက္ခ၏ အထွတ်အထိပ်အချက်တစ်ခုအဖြစ် ရောက်ရှိလာနေသည်။ အဆိုပါကျွန်းပေါ်ရှိ ရေနံအခြေခံအဆောက်အအုံများကို တိုက်ခိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် မြေပြင်ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်းသည် အီရန်၏ ရေနံဝင်ငွေကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေနိုင်သည့်အပြင် ဒေသတွင်း စစ်ရေးတင်းမာမှုကိုလည်း အလွန်အမင်း မြှင့်တင်နိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။

AP ၏ ဖော်ပြချက်အရ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်က မတ်လအလယ်ပိုင်းတွင် Kharg ကျွန်း၏ စစ်ရေးပိုင်ဆိုင်မှုများကို “ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ကျွန်း၏ ရေနံအခြေခံအဆောက်အအုံများကို တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ သို့သော် အီရန်က Hormuz ရေလမ်းကြောင်းအတွင်း သွားလာမှုကို ဆက်လက်နှောင့်ယှက်နေပါက စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ ပစ်မှတ်များကို ချန်လှပ်ထားသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်မည်ဟုလည်း သတိပေးခဲ့သည်။ ကြာသပတေးနေ့တွင် ထရမ့်က လူမှုကွန်ရက်ပို့စ်တစ်ခု၌ အမေရိကန်သည် Kharg ကျွန်းရှိ terminal အပါအဝင် အီရန်၏ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်းများကို “မဝေးတော့သော အနာဂတ်တွင်” လုံးဝထိန်းချုပ်ယူမည်ဟု ထပ်မံခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။

စစ်ပွဲ ရှည်ကြာလာခြင်းနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခြင်းကြောင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသည် ပြန်လည်ကျယ်ပြန့်သည့် စစ်ပွဲအဆင့်သို့ ကျရောက်နိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်နေပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး ညှိနှိုင်းမှုများလည်း တိုးတက်မှုမရှိသေးကြောင်း သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ Kharg ကျွန်းသည် ပင်လယ်ပေါ်မြောက်ပိုင်းတွင် ကူဝိတ်နှင့် ဆော်ဒီအာရေးဘီးယားရှိ အမေရိကန်စခန်းများနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည်ရှိနေပြီး၊ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များက ထိုကျွန်းကို သိမ်းပိုက်ထားမည်ဆိုပါက အီရန်ကမ်းရိုးတန်းမှ ၃၃ ကီလိုမီတာ (၂၁ မိုင်) သာကွာဝေးသည့် နေရာတွင် အမေရိကန်စစ်သားများ တည်ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအကွာအဝေးသည် အီရန်ဘက်မှ ကိုယ်ပိုင်နယ်မြေကိုပါ ထိခိုက်စေရန် ဆုံးဖြတ်မည်ဆိုပါက ဒရုန်းနှင့် ဒုံးကျည်များ၏ ပစ်ခတ်နိုင်သည့် အကွာအဝေးအတွင်း ရောက်ရှိနေသည်။

အကြီးစား သင်္ဘောတင်ယာဉ်များ ဆိပ်ကမ်းကပ်ရန် အီရန်ကမ်းရိုးတန်း၏ ရေတိမ်လွန်းသဖြင့် Kharg ကျွန်းသည် အထူးအရေးပါကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။ အမေရိကန်က အီရန်ဆိပ်ကမ်းများကို ရေကြောင်းပိတ်ဆို့ထားခြင်းကြောင့် အီရန်၏ ရေနံတင်ပို့မှု ကြိုးပမ်းချက်များ ထိခိုက်ခဲ့ပြီး၊ အထူးသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရေနံတင်ပို့ရန် ကြိုးပမ်းရာတွင် Hormuz ရေလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ဖြတ်သန်းမှုလည်း အဟန့်အတားဖြစ်စေခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့်လည်း အဆိုပါ ရေလမ်းကြောင်းသည် သွားလာမှုအများစုအတွက် ပိတ်ဆို့သွားခဲ့သည်။

ကျွန်းကို ဖျက်ဆီးခံရခြင်း သို့မဟုတ် ဆုံးရှုံးသွားခြင်းသည် အီရန်အစိုးရ၏ အဓိက ဝင်ငွေရင်းမြစ်တစ်ခုကို ဖြတ်တောက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်သို့ ရေနံတင်ပို့နိုင်သည့် ပမာဏကိုလည်း ပိုမိုလျော့ကျစေမည်ဟု သတိပေးထားသည်။ ရေနံဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်နေသည့် အချိန်တွင် terminal ပျက်စီးသွားပါက အီရန်၏ ယခင်ကတည်းက အားနည်းနေသည့် စီးပွားရေးကို ပိုမိုထိခိုက်စေပြီး စစ်ပြီးနောက် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများကိုလည်း အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေမည်ဟု ဆိုသည်။

အီရန်သည် စစ်မတိုင်မီက ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေနံ၏ ၅ ပုံ ၁ ပုံခန့် ဖြတ်သန်းခဲ့သည့် Hormuz ရေလမ်းကြောင်းအပေါ် ထိန်းချုပ်မှုကို ဆက်လက်ဆုပ်ကိုင်ထားနေပြီး အမေရိကန်ကလည်း ဒေသတွင်းသို့ စစ်သားနှင့် မရိန်းတပ်ဖွဲ့ ထောင်ချီ စေလွှတ်ထားကြောင်း သိရသည်။ Kharg ကျွန်းပေါ်တွင် သိုလှောင်ကန်များ၊ အလုပ်သမားထောင်ချီအတွက် နေထိုင်ရာအဆောက်အအုံများ ရှိပြီး ရေနံချက်စက်ရုံများနှင့် သိုလှောင်ကန်များအနီးတွင် Gazelle သမင်များ လွတ်လပ်စွာ လှည့်လည်နေသည်။ ထို့အပြင် အလယ်ခေတ် ပေါ်တူဂီခံတပ်တစ်ခုနှင့် ပင်လယ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ရှေးဟောင်းခရစ်ယာန်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတစ်ခု၏ အပျက်အစီးများလည်း ရှိနေသည်။