အီရန်သဘောတူညီချက်အရ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ဖြတ်သန်းခ ကင်းလွတ်မည်ဟု အမေရိကန်ဆို
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် အီရန်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်အရ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို သင်္ဘောများအနေဖြင့် ဖြတ်သန်းရာတွင် ချေးငွေ သို့မဟုတ် အသုံးပြုခ ပေးဆောင်ရန် မလိုအပ်တော့ကြောင်း ပြောကြားလိုက်သည်။ သို့သော် အီရန်ဘက်က သဘောတူထားသည့် တာဝန်များကို ပထမဦးစွာ ပြည့်မီစွာ ဆောင်ရွက်မှသာ စီးပွားရေးအကျိုးကျေးဇူးများ ရရှိနိုင်မည်ဟု အမေရိကန်အရာရှိများက အလေးထား ပြောဆိုသည်။
MoU ပုံစံဖြင့် ချုပ်ဆိုထားသည့် နားလည်မှုစာချွန်လွှာကို ထရမ့်၊ အမေရိကန်ဒုသမ္မတ JD Vance နှင့် အီရန်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ Mohammad Bagher Ghalibaf တို့က တနင်္ဂနွေနေ့တွင် အီလက်ထရောနစ်နည်းဖြင့် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြကြောင်း တာဝန်ရှိသူများက ပြောသည်။ လက်ရှိတွင် စာချုပ်အချက်အလက်အပြည့်အစုံကို ထုတ်ပြန်ခြင်းမရှိသေးသော်လည်း ၂၄ နာရီမှ ၄၈ နာရီအတွင်း ထုတ်ပြန်နိုင်ကြောင်း အမေရိကန်ဘက်က ဆိုသည်။
ကြေညာချက်အရ အီရန်၏ စစ်ဒဏ်ခံနေရသည့် နိုင်ငံပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးအတွက် အမေရိကန်ဘက်က အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀၀ ဘီလျံအထိ ရှိနိုင်သည့် ရန်ပုံငွေကို စဉ်းစားထားသော်လည်း ထုတ်ပေးမည့် အခြေအနေကို “လုပ်ဆောင်ရည်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားမည်” ဟု အရာရှိတစ်ဦးက သတင်းထောက်များနှင့် ဖုန်းပြောရာတွင် ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထရမ့်ကလည်း G7 ထိပ်သီးအစည်းအဝေး တက်ရောက်နေသည့် ပြင်သစ်နိုင်ငံမှနေ၍ သက်ဆိုင်ရာစာသားကို သောကြာနေ့နောက်ပိုင်းမှ ထုတ်ပြန်နိုင်ကြောင်း ပြောခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်အရာရှိများက နောက် ၂၄ နာရီမှ ၄၈ နာရီအတွင်း ထုတ်ပြန်မည်ဟု ဆိုသည်။
ဒုသမ္မတ JD Vance က CNBC နှင့် CNN တို့တွင် ပြောကြားရာ၌ ယခု MoU သည် စာမျက်နှာ ၁ ဒသမ ၅ ခန့်သာ ရှိသည့် အထွေထွေသဘောတူညီချက်ဖြစ်ပြီး အဓိကအငြင်းပွားဖွယ်ရာများ၊ အထူးသဖြင့် အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို နောက်ဆက်တွဲ ဆွေးနွေးမှုများသို့ ရွှေ့ဆိုင်းထားကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သည်။ Vance သည် ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း နည်းပညာဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများကို ဦးဆောင်မည်ဖြစ်ပြီး ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဂျနီဗာမြို့၌ ပြုလုပ်ရန်ရှိသည့် တရားဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးပွဲသို့လည်း တက်ရောက်မည်ဖြစ်သည်။ ထရမ့်၏ သားမက် Jared Kushner နှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် Steve Witkoff တို့လည်း ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။
ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကိစ္စသည် ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးနှုန်း မြင့်တက်မှုကြောင့် စီးပွားရေးထိခိုက်မှု ကြီးမားနေသဖြင့် ချက်ချင်းဖြေရှင်းရမည့် အရေးကြီးကိစ္စတစ်ရပ်အဖြစ် ရှိနေသည်။ ထရမ့်ကိုယ်တိုင်က သောကြာနေ့မှစ၍ ရေလက်ကြားကို “လုံးဝဖွင့်လှစ်ထားမည်” ဟု ပြောခဲ့သော်လည်း မိုင်းရှင်းလင်းမှု ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေသေးကြောင်းလည်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့သည်။ အမေရိကန်အရာရှိတစ်ဦးကလည်း သင်္ဘောသွားလာမှုသည် လာမည့် သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အတွင်း စစ်မဖြစ်မီအဆင့်သို့ ပြန်ရောက်နိုင်မည်ဟု ဆိုသည်။
သို့သော် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကမူ သဘောတူညီချက်အရ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းသည့် သင်္ဘောများထံမှ “လမ်းဖြတ်သန်းခ” မဟုတ်ဘဲ “ရေကြောင်းဝန်ဆောင်ခ” ကောက်ခံခွင့် ရရှိမည်ဟု တနင်္လာနေ့တွင် ပြောဆိုခဲ့သည်။
အခြားတစ်ဖက်တွင် အီရန်၏ ရပ်တန့်ထားသော ဘဏ္ဍာငွေများ၊ နိုင်ငံတကာနှင့် အမေရိကန် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ လျှော့ချရေးကိစ္စများနှင့်ပတ်သက်၍လည်း မသေချာမှုများ ကျန်ရှိနေသေးသည်။ အမေရိကန်အရာရှိများကတော့ အမေရိကန်ဖြစ်စေ၊ အခြားနိုင်ငံဖြစ်စေ ရပ်ဆိုင်းထားသော ပိုင်ဆိုင်မှုများထဲမှ ဒေါ်လာ ၀ ကိုမျှ မလွှတ်ပေးရသေးကြောင်း အလေးထား ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးရန်ပုံငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀၀ ဘီလျံနှင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု ဖြေလျှော့ရေး စသည့် အချက်များအားလုံးကိုလည်း အီရန်၏ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။
အမေရိကန်အရာရှိများက ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတစ်ဖက်ကမ်းရှိ အိုမန်နိုင်ငံကိုလည်း ဝေဖန်ခဲ့ပြီး ယခင်လတွင် ထရမ့်က အိုမန်ကို ဗုံးကြဲမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ထားခဲ့သည်။ “အိုမန်ဘက်က လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့တဲ့ အလုပ်အပေါ် ကျွန်တော်တို့ အလွန်မကျေနပ်ခဲ့ပါဘူး” ဟု အစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားခဲ့ပြီး “သူတို့က အလွန်နှစ်မျက်နှာရှိခဲ့ပြီး အီရန်ဘက်အတွက် အလုပ်လုပ်နေသူတွေနဲ့တောင် တူနေတယ်” ဟုလည်း စွပ်စွဲခဲ့သည်။