အီရန်သဘောတူညီချက်နောက်တွင် G7 ထိပ်သီးသို့ ထရန့် ရောက်ရှိလာ၊ ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များ သတိထားဆက်ဆံ

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်သည် အီရန်နှင့် ယာယီသဘောတူညီချက် ရရှိပြီးနောက် ပြင်သစ်နိုင်ငံ Evian-les-Bains မြို့၌ ကျင်းပနေသည့် G7 ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် ပြင်သစ်အပေါ် ချမှတ်မည့် အခွန်တိုးမြှင့်မည်ဆိုသည့် ခြိမ်းခြောက်မှုများကြောင့် G7 ခေါင်းဆောင်များအကြား သတိထားဆက်ဆံမှု ပိုမိုမြင့်တက်နေသည်။
Reuters သတင်းအရ ထရန့်သည် ဇွန် 15 ရက်မှ 17 ရက်အထိ ကျင်းပသည့် G7 အစည်းအဝေးတွင် အီရန်စစ်ရေးပဋိပက္ခ ရပ်စဲရေး၊ ယူကရိန်းစစ်ပွဲ၊ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး မညီမျှမှုများနှင့် တရုတ်အပေါ် မှီခိုမှုနည်းသည့် အရေးကြီးသတ္တုရင်းမြစ် ရှာဖွေရေး စသည့်အကြောင်းအရာများကို ခေါင်းဆောင်များနှင့် ဆွေးနွေးမည်ဖြစ်သည်။ အစည်းအဝေးသို့ ရောက်ရှိစဉ် ထရန့်က “အားလုံး အရမ်းကောင်းပါတယ်၊ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်” ဟု သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။
အထူးသဖြင့် ထရန့်က ပြင်သစ်သည် အမေရိကန် နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများကို ထိခိုက်စေနေသည့် ဒစ်ဂျစ်တယ်အခွန်ကို မဖယ်ရှားပါက ပြင်သစ်ဝိုင်အပေါ် 100% အခွန်တိုးကောက်မည်ဟု The New York Post သို့ အစည်းအဝေးမတိုင်မီ ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အစည်းအဝေးသို့ မရောက်မီ ၎င်း၏ လူမှုကွန်ရက်ပို့စ်တွင်လည်း immigration (လူဝင်မှု) ကို ထောက်ပြ၍ “တတိယကမ္ဘာနိုင်ငံများက လူများကို တင်သွင်းလျှင် မကြာမီ တတိယကမ္ဘာနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်သွားမယ်” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။
အဆိုပါ အခွန်ခြိမ်းခြောက်မှုများသည် ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နျူယယ် မက်ခရွန်အတွက် သက်တမ်းဒုတိယနှင့် နောက်ဆုံးအပိုင်း၌ ဒီပလိုမာတစ် အထောက်အကူဖြစ်မည့် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ မက်ခရွန်သည် လာမည့်နှစ်တွင် ရာထူးမှ ဆင်းရမည်ဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်းတွင် အားနည်းလာသော်လည်း နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် သြဇာတိုးနေဆဲဖြစ်သည်။ အမေရိကန်လွတ်လပ်ရေး နှစ် 250 ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဇူလိုင် 16 ရက်မတိုင်မီ စတင်မည့် ညစာစားပွဲကို Versailles Palace တွင် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့၌ ကျင်းပရန် ထရန့်က သဘောတူခဲ့ခြင်းလည်း ရှိသည်။
မက်ခရွန်ကလည်း TF1 သို့ “အခွန်တွေက ဘယ်သူ့အတွက်မှ မကောင်းပါဘူး၊ အထူးသဖြင့် G7 နိုင်ငံတွေအကြား အခွန်တွေက ပိုပြီး မကောင်းပါဘူး” ဟု တုံ့ပြန်ပြောကြားကာ ပြင်သစ်အနေဖြင့် ထရန့်၏ ဖိအားပေးမှုကို လျှော့ပေါ့မည်မဟုတ်ကြောင်း ဆိုသည်။ G7 ခေါင်းဆောင်များသည် ထရန့်ကို မတည်ငြိမ်သည့် မိတ်ဖက်အဖြစ် ပိုမိုမြင်လာကြပြီး အီရန်၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း မူဝါဒများတွင် ထရန့်၏ တစ်ဖက်သတ် ဆုံးဖြတ်ချက်များကြောင့်လည်း စိုးရိမ်မှု မြင့်တက်နေသည်။
ထရန့်သည် အစည်းအဝေးအတွင်း အရှေ့အလယ်ပိုင်း ခေါင်းဆောင်များနှင့်လည်း တွေ့ဆုံရန် ရှိပြီး ယူကရိန်းသမ္မတ ဗလိုဒီမီယာ ဇယ်လန်စကီးနှင့် တနင်္လာနေ့ ဆွေးနွေးမှုလည်း ပါဝင်သည်။ ရုရှား၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် Kyiv မြို့ပေါ် ဖိအားမြင့်နေချိန်တွင် ယူကရိန်းသည် မဟာမိတ်များထံမှ စစ်ရေးထောက်ပံ့မှု ထပ်မံတောင်းခံနေသည်။ မက်ခရွန်က X ပေါ်တွင် “ဤတိုက်ခိုက်မှုများက ရုရှား မျက်မှောက်တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးကို မငြင်းမနေပဲ လက်ခံလာစေရန် မဟာမိတ်များနှင့်အတူ အပစ်ရပ်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းရန် ကျွန်တော်တို့၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပိုမိုခိုင်မာစေပါတယ်” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ ဇယ်လန်စကီးကလည်း ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်နှင့် စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး ဆွေးနွေးရန် G7 တွင် တွေ့ဆုံရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း ပူတင်ကမူ ဆွေးနွေးရန် အသင့်မဖြစ်သေးကြောင်း ပြောသည်။
အမေရိကန်-အီရန် သဘောတူညီချက်၏ အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို G7 ခေါင်းဆောင်များ အထူးစိတ်ဝင်စားနေသည်။ သဘောတူညီချက်၏ နားလည်မှုစာချုပ် (memorandum of understanding) ကို ဇွန် 20 ရက် သောကြာနေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်၌ လက်မှတ်ရေးထိုးရန် စီစဉ်ထားသော်လည်း အတိအကျ သတ်မှတ်ချက်များမှာ မရှင်းလင်းသေးကြောင်း သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ထရန့်က အီရန်သည် အဓိက ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလမ်းကြောင်းဖြစ်သည့် Hormuz ရေလက်ကြားကို သောကြာနေ့တွင် ပြန်ဖွင့်မည်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ကလည်း အီရန်ဆိပ်ကမ်းများကို ပိတ်ဆို့ထားမှု ရပ်ဆိုင်းရန် အမိန့်ပေးထားသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ပြင်သစ်နှင့် ဗြိတိန်တို့သည် Hormuz ရေလက်ကြား ပြန်ဖွင့်နိုင်ရေးအတွက် ဒေသတွင်းသို့ စစ်မစ်ရှင် စေလွှတ်မည့် အစီအစဉ်ကို ဆွေးနွေးနေသော်လည်း တီဟီရန်၏ သဘောတူညီချက် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။ သဘောတူညီချက် လက်မှတ်ရေးထိုးဖြစ်ပါက အီရန်၏ မြင့်မားစွာ သန့်စင်ထားသော ယူရေနီယမ်၊ ဒုံးပျံအစီအစဉ်နှင့် ပိတ်ဆို့ထားသော အီရန်ပိုင်ဆိုင်မှုများအပေါ် G7 ခေါင်းဆောင်များက အသေးစိတ် ဆွေးနွေးရန် မျှော်လင့်မထားကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။ မက်ခရွန်သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မက်ခရိုစီးပွားရေး မညီမျှမှုများကိုလည်း အစည်းအဝေးတွင် အရေးယူဆောင်ရွက်ရန် တိုက်တွန်းလိုသော်လည်း ထရန့်၏ အခွန်ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် အဖုအထစ်များ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည်ဟု သတင်းက ဆိုသည်။