အမေရိကန်၏ ‘တတိယနိုင်ငံ’ ပြည်နှင်ဒဏ်ကို တားဆီးရန် အီကွေတာရီယယ်ဂီနီသို့ တင်ပို့မှုများအပေါ် တရားစွဲဆို
အမေရိကန်က အီကွေတာရီယယ်ဂီနီသို့ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးပို့မှုများကို ရပ်တန့်စေရန် အာဖရိက၏ ထိပ်တန်း လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့သို့ တရားစွဲဆိုကန့်ကွက်လွှာ တင်သွင်းခဲ့သည်။ အဆိုပါတိုင်ကြားလွှာတွင် သက်ဆိုင်သူများကို ၎င်းတို့၏ မူရင်းနိုင်ငံများသို့ ထပ်မံပို့ဆောင်ခြင်းကိုပါ ရပ်ဆိုင်းပေးရန် တောင်းဆိုထားသည်။
နိုင်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ၊ အဘူဂျာမြို့ရှိ ရှေ့နေများက သောကြာနေ့တွင် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံအခြေစိုက် အာဖရိက လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ပြည်သူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင် (African Commission on Human and Peoples’ Rights) သို့ အမှုတင်သွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကော်မရှင်အနေဖြင့် အီကွေတာရီယယ်ဂီနီ၏ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးပို့မှုများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နေခြင်းနှင့် ထိုနေရာတွင် ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများကို မူရင်းနိုင်ငံများသို့ ပြန်ပို့နေခြင်းအား ရပ်တန့်ပေးရန် တောင်းဆိုထားသည်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ လူဝင်မှုထိန်းချုပ်ရေးမူဝါဒများ တင်းကျပ်လာချိန်တွင် မူရင်းနိုင်ငံသို့ ပြန်ပို့ခြင်းမှ ဥပဒေအရ ကာကွယ်ထားသူများကိုပင် ပြည်နှင်ဒဏ်ပစ်မှတ်အဖြစ် တိုးချဲ့လာကြောင်း တရားလက်မှတ်တင်သွင်းသူများက ဆိုသည်။ ဝါရှင်တန်အနေဖြင့် တိုက်ရိုက်ပြန်ပို့ခြင်းကို ဥပဒေအရ မလုပ်နိုင်သည့် အခြေအနေများတွင် အီကွေတာရီယယ်ဂီနီကဲ့သို့ တတိယနိုင်ငံများသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့ကြောင်း၊ ထိုနိုင်ငံက အဆိုပါသူများကို တရားစွဲဆိုခြင်းမရှိဘဲ ထိန်းသိမ်းထားပြီးနောက် ၎င်းတို့၏ မူရင်းနိုင်ငံများသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
အဆိုပါတရားစွဲဆိုမှုကို U.S.-based အဖွဲ့အစည်းများဖြစ်သော Asian Americans Advancing Justice, Global Strategic Litigation Council, EG Justice တို့နှင့်အတူ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံအခြေစိုက် Institute for Human Rights and Development in Africa နှင့် တန်ဇန်းနီးယားနိုင်ငံအခြေစိုက် Pan African Lawyers Union တို့ ပူးပေါင်းတင်သွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ AFP က ကြည့်ရှုခဲ့သည့် တိုင်ကြားလွှာအရ ယင်းသည် ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသူ ၁၄ ဦးကိုယ်စား တင်သွင်းခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အချို့မှာ အီကွေတာရီယယ်ဂီနီတွင် “မတရားသိမ်းဆည်းထိန်းသိမ်းမှုနှင့် အကန့်အသတ်မရှိ ထားရှိမှု” နှင့် ဆင်တူသည့် အခြေအနေများအောက်တွင် ရှိနေကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
အခြားသူအချို့မှာမူ “ဖိအားပေးကာ ပြန်ပို့ခံရပြီး” ၎င်းတို့၏ မူရင်းနိုင်ငံများတွင် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခံရနိုင်ခြေ၊ စိတ်ပိုင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်းထိခိုက်မှု၊ လိင်အကြမ်းဖက်မှု၊ ထောင်ချခံရမှုနှင့် သေဆုံးနိုင်မှုအန္တရာယ်များ ရှိနေကြောင်း ပူးတွဲကြေညာချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ တိုင်ကြားလွှာအရ ယခု ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများအား “ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခြင်း၊ လွှဲပြောင်းခြင်း သို့မဟုတ် ဖယ်ရှားခြင်း” ကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် လက်ရှိ ပိတ်ပင်ခံထားရသည့် ဥပဒေရေးရာအကူအညီနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ဆောင်မှုများကို ခွင့်ပြုပေးရန် ကော်မရှင်အား တောင်းဆိုထားသည်။
အလယ်အာဖရိကရှိ သေးငယ်သည့် ရေနံထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သော အီကွေတာရီယယ်ဂီနီကို သမ္မတ Teodoro Obiang Nguema Mbasogo က ၁၉၇၉ ခုနှစ်ကတည်းက အာဏာရှင်စနစ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်လာခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်မှစ၍ လူ ၃၂ ဦးခန့်ကို အီကွေတာရီယယ်ဂီနီသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရပြီး အားလုံးသည် အာဖရိကတိုက်သားများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် အမေရိကန်နှင့် အီကွေတာရီယယ်ဂီနီ နှစ်ဘက်စလုံးက ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသူ အရေအတွက်အမှန်နှင့် ၎င်းတို့ကို လက်ခံရန် ချုပ်ဆိုထားသည့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇.၅ သန်းတန် သဘောတူညီချက်အသေးစိတ်ကို လူသိရှင်ကြား ထုတ်ပြန်ထားခြင်း မရှိသေးပေ။