အမေရိကန်က သင်္ဘော ၁၂ စီးကျော်ကို အီရန်ဆိပ်ကမ်းများသို့ ဖြတ်သန်းခွင့်ပြု၊ ပိတ်ဆို့မှု ရုပ်သိမ်းခဲ့ကြောင်း ဗန့်စ် ပြော
ယူအက်စ် ဒုတိယသမ္မတ ဂျေ.ဒီ. ဗန့်စ်က သဘောတူညီချက်အရ စစ်ရေးပိတ်ဆို့မှုကို ရုပ်သိမ်းပြီးနောက် အမေရိကန်ရေတပ်က သင်္ဘော ၁၂ စီးကျော်ကို အီရန်ဆိပ်ကမ်းများသို့ ဖြတ်သန်းခွင့်ပြုထားကြောင်း ကြာသပတေးနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ သဘောတူညီချက်အပြီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှ ရေနံစီးဆင်းမှုလည်း ပြန်လည်မြင့်တက်လာပြီး ဗုဒ္ဓဟူးညတွင် ရေနံစည် ၁၂.၅ သန်းကျော် ဖြတ်သန်းခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။
အိမ်ဖြူတော် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗန့်စ်က အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်နှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှ ရေနံသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေးတို့အတွက် ဆွေးနွေးမှုများ မကြာမီ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အစ္စရေးတွင် အမေရိကန်ကို ဝေဖန်နေသူများကိုလည်း “မဟာမိတ်တစ်နိုင်ငံတည်းကို မတိုက်ခိုက်သင့်” ဟု သတိပေးခဲ့ပြီး ဒေါ်နယ်လ် ဂျေ. ထရမ့်သည် လက်ရှိအချိန်တွင် အစ္စရေးကို အားပေးကူညီနေသည့် ကမ္ဘာ့တစ်ဦးတည်းသော နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ဆိုခဲ့သည်။
အင်္ဂါနေ့တွင်လည်း အီရန်မှ ရေနံတင်သင်္ဘော ၂ စီး ထွက်ခွာကာ အမေရိကန်စစ်ရေးပိတ်ဆို့မှုကို မရပ်မနား ဖြတ်သန်းသွားခဲ့ပြီး အဆိုပါသင်္ဘော ၂ စီးတွင် စုစုပေါင်း အီရန်ရေနံစိမ်း စည် ၃.၈ သန်းခန့် တင်ဆောင်ထားကြောင်း ကုန်သွယ်ရေယာဉ် ခြေရာခံဝက်ဘ်ဆိုက်တစ်ခုက ဖော်ပြသည်။
အီရန်နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာများအရ တောင်ပိုင်းဆိပ်ကမ်းများတွင် ရေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အခြေအနေမှာ “ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်နေပြီ” ဟု ဆိုသော်လည်း ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ဆက်လက်စောင့်ကြည့်နေပြီး အီရန်စစ်တပ်က ထိန်းချုပ်ထားဆဲဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါရေလမ်းကို ဖြတ်သန်းရန် ညှိနှိုင်းမှုများ လိုအပ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်းလည်း ထပ်မံဖော်ပြသည်။
ရေကြောင်းအချက်အလက်ကုမ္ပဏီ Lloyd’s List Intelligence ၏ ဖော်ပြချက်အရ သဘောတူညီချက် လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးနောက် အဓိက သင်္ဘောပိုင်ရှင်များသည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို တဖြည်းဖြည်း ပြန်လည်အသုံးပြုလာကြကြောင်း သိရသည်။ Lloyd’s List အယ်ဒီတာချုပ် ရစ်ချတ် မိဒ်ကလည်း ဖေဖော်ဝါရီလကတည်းက ပိတ်မိနေသကဲ့သို့ ဖြစ်နေခဲ့သည့် အခြေအနေမှနေ၍ အကြီးစားကုမ္ပဏီပိုင် သင်္ဘောများသည် ၁၁၀ ရက်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ထိုရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ Grimaldi Group, Cosco, Knutsen နှင့် NYK တို့၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်ရှိ တင်ရေယာဉ်များ ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီး အီရန်အလံတင် National Iranian Tanker Company ပိုင် အရေးယူပိတ်ဆို့ခံ ရေနံတင်သင်္ဘော ၂ စီးလည်း ရေလက်ကြားအတွင်း ဝင်ရောက်ခဲ့ကြောင်း Lloyd’s List က ဆိုသည်။
သို့သော် Intertanko ၏ ရေကြောင်းညွှန်ကြားရေးမှူး ဖိလစ် ဘယ်လ်ချာက ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား၏ အလယ်ပိုင်း မဟာလမ်းကြောင်းမှာ မဖွင့်လှစ်ရသေးသဖြင့် မိုင်း ၈၀ ခန့် ရှင်းလင်းရဦးမည်ဟု ပြောသည်။ လက်ရှိတွင် သင်္ဘောများသည် အီရန်ရေပိုင်နက်အတွင်း ဖြတ်သန်းသည့် မြောက်ပိုင်းလမ်းကြောင်းနှင့် အိုမန်ရေပိုင်နက်အတွင်း ဖြတ်သန်းသည့် တောင်ပိုင်းလမ်းကြောင်းတို့ကို အသုံးပြုနေကြောင်း သိရသည်။
သဘောတူညီချက်တွင် ရန်စမှုများကို အမြဲတမ်းရပ်ဆိုင်းမည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ် အနာဂတ်နှင့်ပတ်သက်၍ ရက် ၆၀ အတွင်း နောက်ဆုံးသဘောတူညီချက် ရရှိရန် ညှိနှိုင်းကာလကို စတင်လိုက်သည်။ သို့သော်လည်း သမ္မတ ထရမ့်က တိုက်ခိုက်မှုများ ပြန်လည်စနိုင်သည့် လမ်းကို ဆက်လက်ဖွင့်ထားဆဲဖြစ်သည်။ လက်ရှိသဘောတူညီချက်သည် အီရန်ဘက်အတွက် ချက်ချင်းအကျိုးခံစားခွင့်များ ပိုမိုရရှိစေပြီး လဲလှယ်ရမည့်အရာ နည်းပါးနေသကဲ့သို့ မြင်ရကြောင်း သတင်းက ဖော်ပြသည်။
သဘောတူညီချက်အရ အပျက်အစီးများအောက်တွင် မြုပ်နေသည်ဟု ယုံကြည်ရသော အီရန်၏ အလွန်သန့်စင်ထားသည့် ယူရေနီယမ် သိုလှောင်ရုံကို အနည်းဆုံး နိုင်ငံတကာကြီးကြပ်မှုအောက်၌ ဖျက်သိမ်းပစ်ရမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် အီရန်သည် နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရယူခြင်း မပြုရဟုလည်း သတ်မှတ်ထားပြီး ယခင်ကတည်းက ပေးထားသည့် ကတိကဝတ်ကိုလည်း ထပ်မံအတည်ပြုထားသည်။ သို့ရာတွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့ နျူကလီးယားအစီအစဉ်အပေါ် ဆွေးနွေးမည်ဟု ဖော်ပြထားသော်လည်း ကျန်ရှိသော အချက်များကို ဆက်လက်ညှိနှိုင်းရဦးမည်ဖြစ်သည်။
သဘောတူညီချက်အများစုသည် စစ်မတိုင်မီက အခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေမည့် သဘောတရားဖြစ်ပြီး ရန်စမှုရပ်စဲခြင်း၊ တဟီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်အပေါ် အမေရိကန်-အီရန် ဆွေးနွေးပွဲများ ပြန်လည်စတင်ခြင်း၊ ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် အရေးပါသည့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ အဆိုပါရေလက်ကြား ပိတ်မိခဲ့ခြင်းက သမိုင်းဝင် စွမ်းအင်အကျပ်အတည်းတစ်ရပ်ကို ဖြစ်စေခဲ့သည်ဟုလည်း သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။