ကမ္ဘာ့ဘူမိအမွေအနှစ်နေရာများ ကာကွယ်ရေးအတွက် ကိုရီးယား ဦးဆောင်လှုပ်ရှားမှုကို မြှင့်တင်
ဘူဆန်မြို့တွင် ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲ၌ “Key Geoheritage Areas (KGA) Korea Declaration” ကို အတည်ပြုပြီးနောက် ကမ္ဘာ့ဘူမိအမွေအနှစ်နေရာများကို စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရေးအတွက် ကိုရီးယား၏ ဦးဆောင်မှုမှာ ပိုမိုထင်ရှားလာခဲ့သည်။ ယင်းလှုပ်ရှားမှုမှာ ဇူလိုင်လအတွင်း ကျင်းပမည့် UNESCO အစည်းအဝေးမတိုင်မီ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ပိုမိုအားကောင်းစေရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ဖြစ်သည့် မေ ၂၇ ရက်တွင် ဘူဆန်မြို့ရှိ BEXCO ကွန်ဗင်းရှင်းစင်တာ၌ “K-Geoheritage: Current Status and Future Perspectives” ဟု အမည်ပေးထားသော နိုင်ငံတကာ ဆွေးနွေးပွဲကို ကျင်းပခဲ့ပြီး ထိုဖိုရမ်၌ ကမ္ဘာ့ပညာရှင် ၁၃ ဦး၏ တင်ပြဆွေးနွေးချက်များ ပါဝင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါပညာရှင်များတွင် International Union for Conservation of Nature (IUCN) ၏ World Heritage programme development officer Robbert Casier၊ ProGEO ဥက္ကဋ္ဌ Kevin Page နှင့် ProGEO ၏ ယခင်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး UNESCO ၏ geodiversity နှင့် geoconservation chair တာဝန်ယူထားသူ José Brilha တို့ ပါဝင်သည်။ Korea Heritage Service (KHS) ညွှန်ကြားရေးမှူး Huh Min က ကြိုဆိုမိန့်ခွန်းတွင် “ဘူမိအမွေအနှစ်များကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် ၂၁ ရာစု သဘာဝထိန်းသိမ်းရေး၏ အဓိကအကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်လာစေရန် နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက် မူဘောင်အသစ်တစ်ခု တည်ဆောက်လိုသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး KGA များကို ဗဟိုပြုသည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ပိုမိုခိုင်မာလာမည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်းလည်း ဆိုသည်။
KGA ဆိုသည်မှာ ရုပ်ကြွင်းများ၊ သတ္တုဓာတ်များ၊ ထူးခြားသည့် မြေပြင်သဏ္ဍာန်များ စသဖြင့် ကမ္ဘာမြေသမိုင်းနှင့် သက်ရှိများ၏ ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ကို နားလည်ရာတွင် အရေးပါသည့် နိုင်ငံတကာအဆင့် ဘူမိအမွေအနှစ်အစိတ်အပိုင်းများကို ရည်ညွှန်းသည်။ ကိုရီးယား၏ အစီအစဉ်အပေါ် အခြေခံ၍ ယင်းညီလာခံသည် KGA များအတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စံနှုန်းများ၊ ထိန်းသိမ်းရေးအစီအစဉ်များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ပလက်ဖောင်းတစ်ခု တည်ထောင်ရန် ရည်ရွယ်သည့် ပထမဆုံး နိုင်ငံတကာ အခမ်းအနားအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။ ဘူမိသိပ္ပံပညာရှင်များကလည်း သဘာဝအမွေအနှစ်နေရာများကို ထိန်းသိမ်းရာတွင် ဇီဝမျိုးကွဲများသာမက ဘူမိအမွေအနှစ်များကိုပါ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်အဖြစ် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြသည်။
ကိုရီးယားတွင် Natural World Heritage Site ၂ ခု ရှိပြီး Jeju volcanic island and lava tubes နှင့် Korean tidal flats သို့မဟုတ် “getbol” တို့ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် တောင်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ဒိုင်နိုဆော ရုပ်ကြွင်းနေရာများကိုလည်း စာရင်းသွင်းနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည်။ Casier က ဤပလက်ဖောင်းကို ကိုရီးယားက ဦးဆောင်တာဝန်ယူရခြင်းမှာ ဂုဏ်ယူစရာဖြစ်ကြောင်း၊ အာရှတွင် World Heritage Committee ကို ဦးဆောင်ခဲ့သည့် နိုင်ငံအရေအတွက်မှာ အလွန်နည်းပါးကြောင်း ထောက်ပြပြီး ယခုနှစ် UNESCO Committee အစည်းအဝေးကို ကိုရီးယားက အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပရခြင်းသည် အထူးအရေးပါကြောင်း ပြောဆိုသည်။ ၎င်းက KHS သည် ယခင်နှစ် World Conservation Congress တွင် KGA ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အပြည့်အဝ ထောက်ခံသည့် တစ်ခုတည်းသော အစိုးရအဖွဲ့အစည်းဖြစ်ခဲ့ကြောင်းလည်း ထောက်ပြပြီး ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများ၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် Natural World Heritage Site တစ်ခုမျှ မရှိသေးသဖြင့် KGA အစီအစဉ်သည် အရေးကြီးသော ကွက်လပ်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မည်ဟု ဆိုသည်။
KGA Korea Declaration ကို အတည်ပြုခြင်းဖြင့် သက်ရှိမျိုးစိတ်ပျောက်ကွယ်မည့် အန္တရာယ်ရှိသော တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များကို ကာကွယ်သည့် နည်းလမ်းနှင့် ဆင်တူသည့် စနစ်တကျ မူဘောင်တစ်ခုအောက်တွင် ပြန်လည်မရနိုင်သော ဘူမိအမွေအနှစ်များကိုလည်း ကာကွယ်နိုင်ရေး နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းက တစ်လှမ်းပိုမိုနီးကပ်လာပြီဖြစ်သည်။ ပါဝင်သည့် အစိုးရများနှင့် KHS တို့ကလည်း ဘူမိအမွေအနှစ်ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် နိုင်ငံတကာစံနှုန်းများကို ပိုမိုခိုင်မာအောင် ဆောင်ရွက်မည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ ProGEO ၏ ယခင်ဥက္ကဋ္ဌ Brilha ကလည်း “ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ဘူမိအရေးပါနေရာများကို ပိုမိုအသိအမှတ်ပြုနိုင်မည့် နိုင်ငံတကာကိရိယာတစ်ခု လိုအပ်သည်” ဟု ပြောကြားပြီး ဤကဏ္ဍတွင် ကိုရီးယားက ဦးဆောင်မှု ယူလာရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ဆွေးနွေးပွဲကို ၄၈ ကြိမ်မြောက် UNESCO World Heritage Committee အစည်းအဝေးမတိုင်မီ ရက် ၅၀ အလိုတွင် ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုအစည်းအဝေး၌ Natural World Heritage Site များသည် အဓိကအကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။ ထိုနေ့တွင် UNESCO အစည်းအဝေးအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး BEXCO သို့ လာရောက်ခဲ့သည့် သမ္မတ Lee Jae Myung က နိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် ကမ္ဘာ့အဆင့် ဦးဆောင်နိုင်စွမ်းကို ပြသရန် ဤအခွင့်အရေးသည် အရေးကြီးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “K-culture ကို ကမ္ဘာ့ခေတ်ရေစီးကြောင်းကို ဦးဆောင်စေတဲ့ နောက်ကွယ်က အင်အားဟာ K-heritage ပဲ” ဟု Lee က ပြောဆိုပြီး ရာသီဥတုအကျပ်အတည်း၊ ပထဝီနိုင်ငံရေးအန္တရာယ်များနှင့် အလျင်အမြန် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတို့ကြားတွင် လူသားမျိုးနွယ်၏ မျှဝေအမွေအနှစ်များကို ကာကွယ်ရန် နိုင်ငံတကာ သွေးစည်းညီညွတ်မှုကို ကိုရီးယားက ဦးဆောင်ရမည်ဟု အလေးပေး ပြောကြားခဲ့သည်။