တောင်လက်ဘနွန်တွင် အစ္စရေး၏ လေကြောင်းနှင့် မြေပြင်တိုက်ခိုက်မှုများ ပြင်းထန်နေချိန် အမေရိကန်–အီရန် ဆွေးနွေးပွဲ ရွှေ့ဆိုင်း
တောင်လက်ဘနွန်တစ်ဝန်း အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့၏ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေပြီး ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့ကလည်း ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေကြောင်း ပြောဆိုလာသဖြင့် အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲများ ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်ရသည်။ လက်ဘနွန်မီဒီယာများ၏ ဖော်ပြချက်အရ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အနည်းဆုံး ၁၈ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အစ္စရေးဘက်တွင် စစ်သား ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ဂျေရုဆလမ်မြို့မှ ထွက်ပေါ်လာသည့် သတင်းများအရ အစ္စရေးစစ်တပ်က နာဘတီယယ်မြို့အနီးရှိ ကျေးရွာတစ်ရွာတွင် တင့်ကားတစ်စီးအပေါ် တိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး၊ ထိုအထဲတွင် ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦး ပါဝင်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဒရုန်းပေါက်ကွဲ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အခြား ၅ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီးနောက် နာဘတီယယ်နှင့် အခြားဒေသများရှိ “ဟစ်ဇ်ဘိုလာ၏ အခြေခံအဆောက်အအုံများ” ကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း အစ္စရေးဘက်က ပြောသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အီလ်ဘိခ်ခါး (Beqaa Valley) ဒေသအတွင်းရှိ ပစ်မှတ်များကိုလည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ထပ်မံဖော်ပြခဲ့ပြီး လက်ဘနွန်မီဒီယာများက Douris ရွာ ထိမှန်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟူက “အစ္စရေးစစ်သားများနှင့် အစ္စရေးနယ်မြေအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများကို လုံးဝလက်မခံနိုင်သကဲ့သို့ ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့အပေါ် အလွန်ကြီးမားသည့် အဖိုးအခ ပေးစေမည်” ဟု သောကြာနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဟစ်ဇ်ဘိုလာကမူ အစ္စရေးတင့်ကားများကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံပြီး ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များမှာ အစ္စရေးဘက်က အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်ကို ချိုးဖောက်ခဲ့ခြင်းအပေါ် တုံ့ပြန်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုသည်။
အဆိုပါ တိုက်ပွဲများသည် အီရန်နှင့် အမေရိကန်တို့ကြား ချုပ်ဆိုထားသည့် ယာယီသဘောတူညီချက်ကိုလည်း မတည်ငြိမ်စေကြောင်း သတိပေးနေသည်။ ထိုသဘောတူညီချက်အရ အီရန်ဘက်မှ အော်မန်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) မှတစ်ဆင့် သင်္ဘောသွားလာမှုကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့စီးဆင်းမှုများ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေခဲ့သည်။ သို့သော် အီရန်အာဏာပိုင်အသစ်တစ်ရပ်က သင်္ဘောများအနေဖြင့် မိမိတို့ထံ မှတ်ပုံတင်ရန် သောကြာနေ့တွင် သတိပေးခဲ့ပြီး အနာဂတ်တွင် ဖြတ်သန်းခ ကောက်ခံနိုင်သည့် အရိပ်အယောင်ကိုလည်း ပြသနေသည်။
ထို့အတူ အမေရိကန်ဒုတိယသမ္မတ JD Vance ကလည်း ဆွစ်ဇာလန်တွင် ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည့် အီရန်–အမေရိကန် ဆွေးနွေးပွဲခရီးစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲများတွင် အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ကန့်သတ်ရေးကိစ္စများကို စတင်ဆွေးနွေးမည်ဖြစ်ပြီး ရေရှည်အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအတွက်လည်း ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ဖော်ပြသည်။
သဘောတူညီချက်တွင် လက်ဘနွန်၏ နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာကို အတည်ပြုရန် ပါဝင်သော်လည်း အစ္စရေးက တောင်လက်ဘနွန်၏ ကျယ်ပြန့်သောနေရာများကို ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားမည်လားဆိုသည့်အချက်ကိုမူ ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ပြထားပေ။ အီရန်က အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များ ဆုတ်ခွာရန် တောင်းဆိုထားပြီး နေတန်ယာဟူကမူ အစ္စရေး၏ လုံခြုံရေးလိုအပ်ချက်များ ရှိနေသရွေ့ တောင်လက်ဘနွန်ရှိ “လုံခြုံရေးဇုန်” အတွင်း တပ်များ ဆက်လက်တည်ရှိမည်ဟု ကြာသပတေးနေ့တွင် ပြောကြားထားသည်။
အစ္စရေး၏ လက်ဘနွန်ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် မကြာသေးမီကာလအတွင်း အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးကြား သဘောထားကွာဟမှု ပိုမိုထင်ရှားလာသည်။ သို့သော် အမေရိကန်၏ အစ္စရေးဆိုင်ရာ သံအမတ် Mike Huckabee ကမူ သောကြာနေ့တွင် X လူမှုကွန်ရက်ပေါ်၌ “အစ္စရေးက တိုက်ခိုက်ခံရပါက ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သည်” ဟု ရေးသားကာ အစ္စရေးဘက်ကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့သည်။