---

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ် ထရန့်သည် အစ္စရေး-အီရန် ပဋိပက္ခကို အဆုံးသတ်ရန် ရည်ရွယ်သည့် အီရန်နှင့် သဘောတူညီချက် တစ်ရပ်ကို မကြာမီ လက်မှတ်ရေးထိုးမည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ အချိန်ကာလအတိအကျကိုမူ မသေချာသေးကြောင်း ဆိုသည်။

ပြင်သစ်နိုင်ငံ အီဗီယန်-လေ-ဘန်မြို့၌ ကျင်းပသည့် G7 ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် ထရန့်က “တနင်္ဂနွေနေ့က အီရန်နဲ့ ရရှိခဲ့တဲ့ သဘောတူညီချက်ကို မကြာမီ လက်မှတ်ရေးထိုးမယ်၊ မနက်ဖြန် (ကြာသပတေး) ဖြစ်နိုင်သလို နောက်တစ်နေ့ (သောကြာ) လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်” ဟု ပြောသည်။ ယခင်ကမူ သဘောတူညီချက်ကို ဆွစ်ဇာလန်တွင် သောကြာနေ့ လက်မှတ်ရေးထိုးမည်ဟု ကြေညာချက်များ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ “အများအားဖြင့် သဘောတူညီချက်တစ်ခုကို လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်မယ် ထင်တယ်” ဟုလည်း ဆိုသည်။

G7 အစည်းအဝေး၏ နောက်ဆုံး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ထရန့်က အီရန်က သဘောတူညီချက်ကို ဖောက်ဖျက်ပါက “ဗုံးကြဲချေမှုန်းမယ်” ဟု ပြောဆိုခဲ့ပြီး “သူတို့က စည်းကမ်းမလိုက်နာဘူးဆိုရင် ထပ်ပြီး တိုက်ခိုက်ခံရမယ်” ဟုလည်း သတိပေးခဲ့သည်။ သို့သော် “သူတို့က ဗုံးကြဲခံချင်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ထိခိုက်ခံချင်တာ မဟုတ်ဘူး” ဟု ထပ်မံ ဖြည့်စွက် ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်အပေါ် ၎င်း၏ ကိုင်တွယ်မှုများအကြောင်း ရှည်လျားစွာ ပြောဆိုရာတွင် ထရန့်က ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်၏ နိုင်ငံခြားဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုဌာနခေါင်းဆောင် ကာဆမ် ဆိုလေးမန်နီကို သတ်ဖြတ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့ကြောင်း ပြန်လည်အမှတ်ရခဲ့ပြီး၊ ထိုသူကို “ရူးသွပ်သည့် ဉာဏ်ကြီးရှင်” ဟု ထပ်ခါတလဲလဲ သတ်မှတ် ပြောဆိုခဲ့သည်။

ထိုအတောအတွင်း ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီနှင့် အခြား အကြီးတန်းပုဂ္ဂိုလ်များ သေဆုံးခဲ့ကြောင်းလည်း ထရန့်က ပြန်လည် ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ တိုက်ခိုက်ခံရချိန်တွင် ၎င်းတို့ “မနက်စာစားနေကြသည်” ဟု ဆိုသည်။

စစ်ပွဲ၏ ပထမနေ့တွင် မီနာ့ဘ်မြို့ရှိ အီရန်ကျောင်းတစ်ကျောင်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့မှုကြောင့် လူ ၁၅၅ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အီရန်အာဏာပိုင်များက ပြောဆိုထားသည့် အမှုနှင့်ပတ်သက်၍လည်း ထရန့်ကို မေးမြန်းခဲ့သည်။ မေးခွန်းကို “ထူးဆန်းသည်” ဟု ကနဦးတွင် တုံ့ပြန်ခဲ့သော်လည်း “ဘယ်သူမှ ရည်ရွယ်ပြီး မလုပ်ခဲ့ပါဘူး။ အမှားတွေ ဖြစ်တတ်တယ်။ စစ်ဆိုတာ ကြမ်းတမ်းတယ်” ဟု ပြောသည်။ “ဒါကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေကြောင်း ကျွန်တော် သိပါတယ်” ဟုလည်း ဆိုကာ ထိုမေးခွန်းကို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပီးတ် ဟက်ဂ်ဆက်ထံ မေးမြန်းရန် သတင်းထောက်ကို ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ နယူးယောက်တိုင်းမ်စ် သတင်းအရ အမေရိကန်စစ်တပ်၏ အစမ်းစစ်ဆေး တွေ့ရှိချက်တွင် Tomahawk ခရုစ်ဒုံးကျည်တစ်စင်းက ပစ်မှတ်လွဲချော်မှုကြောင့် အဆိုပါ မူလတန်းကျောင်းကို ထိမှန်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

ထရန့်က အရှေ့အလယ်ပိုင်း စစ်ပွဲအတွင်း ကြားနေခဲ့ကြသည့် ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင်နှင့် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်တို့ကိုလည်း ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။