---

တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်သည် ဇွန် ၈ ရက်တွင် မြောက်ကိုရီးယားသို့ နှစ်ရက်တာ နိုင်ငံတော်ခရီးစဉ်အဖြစ် ရောက်ရှိလာချိန်၌ ပေကျင်းနှင့် ပြုံးယန်တို့က “မပြိုကွဲနိုင်သော မိတ်ဆွေ” အဖြစ် ၎င်းတို့၏ ဆက်ဆံရေးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့ကြသည်။ မြောက်ကိုရီးယား၏ ရုရှားနှင့် ပိုမိုနီးကပ်လာမှုကြောင့် တရုတ်၏ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်ဆိုင်ရာ အခြေအနေကို စီမံခန့်ခွဲရ ပိုမိုခက်ခဲလာသည့်အချိန်တွင် အဆိုပါခရီးစဉ် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံအွန်နှင့် ဇနီး ရီဆော့ဂျူတို့က ရှီနှင့် ဇနီး ဖုန်လျှယွမ်ကို ပြုံးယန်မြို့ရှိ Sunan လေဆိပ်တွင် နေ့လယ်ပိုင်း၌ ကြိုဆိုခဲ့ကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံပိုင် Xinhua သတင်းဌာနက ဖော်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Kim Il Sung ရင်ပြင်၌ တရားဝင် ကြိုဆိုပွဲ ကျင်းပခဲ့ပြီး ၂၁ ချက် သေနတ်ပစ်အလေးပြုမှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ရင်ပြင်အလယ်တွင် ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦး၏ ပုံတူကြီးများကို ချိတ်ဆွဲထားပြီး “တရုတ်-ကိုရီးယား မိတ်ဆွေမှုသည် ထာဝရတည်မြဲသည်” နှင့် “နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံ ပြည်သူများ၏ မိတ်ဆွေမှုနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှု အရှည်ကြာတည်ပါစေ” ဟူသော စာသားများကို ကိုရီးယားနှင့် တရုတ်ဘာသာ နှစ်မျိုးလုံးဖြင့် ချိတ်ဆွဲထားသည်။ အလေးပြုတပ်ကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးစဉ် စစ်သားများက ကိုရီးယားဘာသာဖြင့် “ရဲဘော် ရှီကျင့်ဖျင် ကျန်းမာပါစေ” ဟု အော်ဟစ်ကြိုဆိုခဲ့ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။

ရှီက ခရီးစဉ်မတိုင်မီ မြောက်ကိုရီးယား၏ Rodong Sinmun သတင်းစာတွင် ဆောင်းပါးရေးသားကာ “နှစ်နိုင်ငံ ပြည်သူများသည် ဘဝနှင့် သေခြင်းကို ရင်ဆိုင်ပြီး ဝမ်းနည်းမှု၊ ဝမ်းမြောက်မှုတို့ကို အတူခံစားကာ သွေးဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် ဆက်ဆံရေးကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်” ဟု ဆိုသည်။ သူက “နိုင်ငံတကာ အခြေအနေ မည်သို့ ပြောင်းလဲသော်လည်း တရုတ်-မြောက်ကိုရီးယား ရိုးရာဆက်ဆံရေးမှာ မတုန်လှုပ်နိုင်” ဟုလည်း ထည့်သွင်းရေးသားခဲ့သည်။

တရုတ်၏ People’s Daily သတင်းစာကလည်း တနင်္လာနေ့တွင် ဘာသာနှစ်မျိုးဖြင့် သတင်းဖော်ပြကာ ပေကျင်း၏ ပြုံးယန်နှင့် ဆက်ဆံရေး တိုးချဲ့လာမှုကို အလေးထား ဖော်ပြခဲ့သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာထုတ်ဝေမှုတွင် “တရုတ်နှင့် DPRK သည် မိမိတို့၏ ရိုးရာမိတ်ဆွေမှုကို ဆက်လက်တည်ဆောက်ကာ ဒေသတွင်းနှင့် အပြင်ဘက် ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တည်ငြိမ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို နက်ရှိုင်းစေမည်” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ တရုတ်ဘာသာ စာမျက်နှာတွင်မူ “ယခုအခါ တရုတ်-DPRK ဆက်ဆံရေးသည် သမိုင်းဝင် အစမှတ်အသစ်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိနေပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အခွင့်အလမ်းအသစ်များနှင့် ခေတ်သစ်တာဝန်အသစ်များကို ရင်ဆိုင်နေရသည်” ဟု ဖော်ပြကာ နှစ်ဘက်ဆက်ဆံရေးကို ခေတ်နှင့်အညီ တိုးတက်အောင် ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်လိုကြောင်း ဆိုသည်။

ဆိုးလ်မြို့ရှိ ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးဝန်ကြီးဌာနကလည်း နှစ်နိုင်ငံမီဒီယာများ၏ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖော်ပြမှုကို Kim-Xi ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲ မတိုင်မီ အခြေအနေဖန်တီးခြင်းအဖြစ် သုံးသပ်ခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ယွန်းမင်းဟိုက “Kim-Xi ထိပ်သီးမတိုင်မီ နှစ်ဘက်၏ ရိုးရာမိတ်ဆွေကြားဆက်ဆံရေးကို ထင်ဟပ်ပြကာ အခြေအနေကောင်းတစ်ခု ဖန်တီးနေခြင်း” ဟု ပြောသည်။

ရှီ၏ ယခုခရီးစဉ်သည် မြောက်ကိုရီးယားသို့ ၇ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံး သွားရောက်ခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းနှင့် ကင်ဂျုံအွန်တို့ ဘေဂျင်းတွင် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၉ လအကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် မြောက်ကိုရီးယားနှင့် ရုရှားတို့ Comprehensive Strategic Partnership Agreement ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီးနောက် တရုတ်က ပြုံးယန်နှင့် ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုတက်ကြွစွာ စီမံခန့်ခွဲလာခဲ့ကြောင်း သုံးသပ်သူများက ဆိုသည်။

တရုတ်-မြောက်ကိုရီးယား ဆက်ဆံရေးသည် သမိုင်းတလျှောက် တက်လိုက်ကျလိုက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များအထိ “သွေးဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည့် မဟာမိတ်” အဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသော်လည်း ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် တရုတ်က ဆိုးလ်နှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေး စတင်ခဲ့ခြင်း၊ မြောက်ကိုရီးယားက နျူကလီးယားလက်နက်အစီအစဉ် စတင်ခြင်းတို့ကြောင့် ဆက်ဆံရေး တင်းမာလာခဲ့သည်။ ကိုဗစ်-၁၉ ကာလအတွင်း အဆက်အသွယ်များ များစွာ ပြတ်တောက်ခဲ့သော်လည်း မကြာသေးမီက ရုရှား-မြောက်ကိုရီးယား ပိုမိုနီးကပ်လာမှုကြောင့် တရုတ်ကလည်း ပြုံးယန်နှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကို တိုးမြှင့်လာခဲ့သည်။

ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲက နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို တရားဝင် အဆင့်မြှင့်တင်မည်လားဆိုသည့်အပေါ် ကျွမ်းကျင်သူများအကြား အမြင်ကွဲလွဲနေသည်။ သုတေသီ ကင်ယုံဟွန်က “ယခုအသုံးအနှုန်းများသည် စကားပြောသက်သက်လို ထင်ရသော်လည်း တရားဝင် အဆင့်မြှင့်တင်မှုဆီသို့ လမ်းကြောင်းဖွင့်ပေးနိုင်သည်” ဟု ပြောသည်။ ၎င်းက “အခြေအနေအရ ပြုံးယန်အနေဖြင့် တရုတ်နှင့် ပိုမိုတက်ကြွစွာ ဆက်ဆံရမည့် အနေအထားဖြစ်သည်။ မြောက်ကိုရီးယား-ရုရှား ဆက်ဆံရေးလည်း အရေးကြီးသော်လည်း မြောက်ကိုရီးယား-တရုတ် ဆက်ဆံရေးသည်လည်း အလွန်အရေးပါသည်” ဟု ထပ်ပြောသည်။

အခြားတစ်ဖက်တွင် မြောက်ကိုရီးယားလေ့လာရေးတက္ကသိုလ်မှ ပါမောက္ခ လီဝူးယုံကမူ တရားဝင် သံတမန်ရေးအဆင့်မြှင့်တင်မှု ဖြစ်လာနိုင်ခြေ နည်းပါးကြောင်း သုံးသပ်ပြီး ယခုထိပ်သီးသည် မော်စကိုနှင့် ပြုံးယန် ပို၍ နီးကပ်လာနေသည့် အခြေအနေတွင် နှစ်ဘက်ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းညှိရန် ရည်ရွယ်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ၎င်းက “မြောက်ကိုရီးယားသည် တရုတ်နှင့် ရုရှားအကြား ချိန်ညှိသည့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုကို ဆက်လက်ထိန်းထားလာခဲ့သဖြင့် တစ်ဘက်ကို မြှင့်တင်ရာတွင် အခြားဘက်ကို ထိခိုက်စေသည့် လမ်းကို မလိုက်တတ်ပါ” ဟု ပြောပြီး ပြုံးယန်၏ အမှန်တကယ် ရည်ရွယ်ချက်မှာ စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်ကို ပိုမိုလက်တွေ့ကျကျ ရှာဖွေရန်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။

လီက ထပ်မံ၍ “ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲ နောက်ပိုင်းတွင် မော်စကိုနှင့် ပြုံးယန် ဆက်ဆံရေး ပိုတင်းကျပ်လာမှုကြောင့် တရုတ်အနေဖြင့် စိုးရိမ်မှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ ယခုထိပ်သီး၏ အဓိကအကြောင်းအရာမှာ ကိုဗစ်မတိုင်မီက စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် လူအချင်းချင်း ဖလှယ်မှုများကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ရန် ဖြစ်နိုင်သည်” ဟု သုံးသပ်သည်။

ထို့ပြင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အာရုံစိုက်မှုတွင် မြောက်ကိုရီးယားအရေး ပိုမိုမြင့်တက်လာနိုင်သဖြင့် ပေကျင်းနှင့် ပြုံးယန်တို့အတွက် ယခုတွေ့ဆုံမှုသည် ဝါရှင်တန်၏ ဖိအားကို တုံ့ပြန်ရန် ပူးတွဲမူဝါဒကို ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးသည့် အခွင့်အရေးလည်း ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။