---

အီရန်အတွက် စစ်ပြီးနောက် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးရန်ပုံငွေ အစီအစဉ်တွင် ကိုရီးယားနိုင်ငံ ပါဝင်ရန် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သို့မဟုတ် အခြားဘက်မှ တရားဝင်တောင်းဆိုမှု မရရှိသေးကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်များက ကြာသပတေးနေ့တွင် ပြောကြားသည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် (အမေရိကန်စံတော်ချိန်) ၁၄ ချက်ပါ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MOU) ၏ အကြောင်းအရာကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ထိုစာချွန်လွှာအရ ဝါရှင်တန်နှင့် တီဟီရန်တို့သည် ၆၀ ရက်အတွင်း နောက်ဆုံးသဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ချုပ်ဆိုရေး ဆွေးနွေးရန် သဘောတူခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါစာတမ်းတွင် အီရန်ဘက်ကလည်း နျူကလီးယားလက်နက် မရယူရေး၊ မဖွံ့ဖြိုးစေရေးကို ထပ်မံအတည်ပြုထားသည်။

MOU တွင် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် သတ်မှတ်ချက်များလည်း ပါဝင်ပြီး၊ အမေရိကန်သည် ဒေသတွင်းမိတ်ဖက်များနှင့်အတူ အနည်းဆုံး ဒေါ်လာ ၃၀၀ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ အီရန်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် “အပြီးသတ်ပြီး အပြန်အလှန်သဘောတူညီထားသော အစီအစဉ်” တစ်ရပ်ကို ရေးဆွဲမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

နိုင်ငံတကာမီဒီယာများ၏ ဖော်ပြချက်အရ အဆိုပြုထားသည့် ပုဂ္ဂလိကရန်ပုံငွေ၏ ထက်ဝက်ကျော်ကို ပီးခဲ့ပြီးဖြစ်ကာ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ စင်ကာပူ၊ မလေးရှားနှင့် အမေရိကန်မှ ကုမ္ပဏီများ ပါဝင်မည်ဟုဆိုထားသည်။ သို့သော် သံတမန်ရေးရာ သတင်းရင်းမြစ်များ၏ ပြောကြားချက်အရ ကိုရီးယားအစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီများထံသို့ ယင်းအစီအစဉ်တွင် ပါဝင်ရန် အမေရိကန်ဘက်မှ တရားဝင်တောင်းဆိုမှု လက်ခံရရှိထားခြင်း မရှိသေးကြောင်း သိရသည်။ မီဒီယာများတွင် ဖော်ပြထားသည့် အခြားနိုင်ငံများလည်း အလားတူ တောင်းဆိုမှု မရရှိသေးကြောင်း ၎င်းတို့က ဆိုသည်။

ရန်ပုံငွေကို ပုဂ္ဂလိကရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများဖြင့်သာ အပြည့်အဝ ထောက်ပံ့မည်ဆိုပါက ပါဝင်မည်၊ မပါဝင်မည်ကို ကုမ္ပဏီတစ်ခုချင်းစီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် မူတည်နိုင်ကြောင်းလည်း သတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားသည်။

အထူးသဖြင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် မိုင်းရှင်းလင်းရေး လုပ်ငန်းများကိုလည်း စောင့်ကြည့်နေကြသည်။ ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်နှင့် အခြားနိုင်ငံများက အကူအညီပေးရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ထုတ်ဖော်ထားသော်လည်း မိုင်းဖယ်ရှားရေးသည် စစ်ရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ပါဝင်နေသဖြင့် အီရန်ဘက်က နိုင်ငံခြားပါဝင်မှုကို ကန့်ကွက်နိုင်ကြောင်း လေ့လာသူများက သုံးသပ်သည်။

“ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှ ရေကြောင်းသွားလာမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို အမေရိကန်၊ အီရန်နှင့် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများနှင့် တိုင်ပင်ညှိနှိုင်းကာ သတင်းအချက်အလက်များ စုဆောင်းနေသည်” ဟု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပါ့ခ်အီလ်က သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားသည်။

၆၀ ရက်ကာလအပြီး ဖြတ်သန်းခများ ကောက်ခံနိုင်ခြေရှိမရှိ မေးမြန်းရာတွင် ပါ့ခ်အီလ်က “ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းသည့် သင်္ဘောများအပေါ် ဖြတ်သန်းခ သို့မဟုတ် အခကြေးငွေ တစ်စုံတစ်ရာ ကောက်ခံသင့်ခြင်း မရှိပါ” ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။