အီရန်စစ်ပွဲ အဆုံးသတ်နိုင်မည့် မျှော်လင့်ချက်ကြောင့် ကမ္ဘာ့စတော့ဈေးကွက် မြင့်တက်၊ ရေနံဈေး ပြန်ကျ
အီရန်နှင့် ပတ်သက်သည့် စစ်ပဋိပက္ခ မကြာမီ လျော့ပါးသွားနိုင်သည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်ကြောင့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စတော့ဈေးကွက်များ အားကောင်းစွာ မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ရေနံဈေးလည်း ပြန်လျော့လာခဲ့သည်။ သို့သော် ပဋိပက္ခ အဆုံးသတ်နိုင်မည့် အလားအလာနှင့်ပတ်သက်သည့် သတင်းအချက်အလက်အချို့မှာ အငြင်းပွားနေဆဲဖြစ်ကာ မတည်ငြိမ်သော အခြေအနေက ဈေးကွက်များကို ဆက်လက် လှုပ်ခတ်စေသည်။
နယူးယောက်မြို့တွင် S&P 500 အညွှန်းကိန်း ၀.၈ ရာခိုင်နှုန်း တက်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်အရှေ့ပိုင်းအချိန် နံနက် ၁၀:၄၅ အထိ Dow Jones Industrial Average က ၃၅၇ မှတ်၊ ၀.၈ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်နေကာ Nasdaq Composite က ၁.၂ ရာခိုင်နှုန်း တက်ခဲ့သည်။ ဥရောပနှင့် အာရှ စတော့ဈေးကွက်များတွင်လည်း အားကောင်းစွာ မြင့်တက်ခဲ့ပြီး တောင်ကိုရီးယားတွင် ၈.၄ ရာခိုင်နှုန်း၊ ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီနှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတို့တွင် ၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော် တက်ခဲ့သည်။ တိုကျို Nikkei 225 က ၅.၂ ရာခိုင်နှုန်း ခုန်တက်ခဲ့ပြီး ဂျပန်ဗဟိုဘဏ်၏ စစ်တမ်းတစ်ခုအရ ဂျပန်အဓိက ထုတ်လုပ်သူများ၏ စီးပွားရေးယုံကြည်မှု တိုးတက်လာကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
ရေနံဈေးကလည်း တစ်စည်လျှင် ၁၀၀ ဒေါ်လာ အောက်သို့ ပြန်ကျလာခဲ့ပြီး အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်က Wall Street ဈေးကွက် မဖွင့်မီ “အီရန်က အမေရိကန်ကို အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး တောင်းဆိုထားပြီ” ဟု ပြောဆိုခဲ့ခြင်းက မျှော်လင့်ချက်များကို ထပ်မံ မြှင့်တင်ခဲ့သည်။ ထရမ့်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကို “ဖွင့်လှစ်ပြီး လွတ်လပ်၊ လုံခြုံ” သည့်အထိ စောင့်ကြည့်မည်ဟုလည်း ပြောခဲ့သည်။ သို့သော် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Esmail Baghaei က ထရမ့်၏ အပစ်ရပ်တောင်းဆိုခံရသည်ဆိုသည့် ပြောဆိုချက်ကို “မှားယွင်းပြီး အခြေအမြစ်မရှိ” ဟု အီရန်နိုင်ငံပိုင်ရုပ်မြင်သံကြားမှတစ်ဆင့် ပယ်ချခဲ့သည်။
Brent ရေနံဈေးနှုန်းသည် ပြန်လျော့သော်လည်း တစ်စည်လျှင် ၁၀၁.၈၃ ဒေါ်လာအထိ ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး စစ်ပွဲ မစတင်မီက ခန့်မှန်းခြေ ၇၀ ဒေါ်လာဝန်းကျင်ထက် များစွာ မြင့်နေဆဲဖြစ်သည်။ အမေရိကန်တွင် ဓာတ်ဆီဈေးနှုန်းလည်း AAA အလိုက် တစ်ဂါလန် ၄.၀၆ ဒေါ်လာအထိ တက်လာခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အီရန်သည် ကာတာနိုင်ငံ ကမ်းလွန်ရှိ ရေနံတင်သင်္ဘောတစ်စင်းနှင့် ကူဝိတ်လေဆိပ်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တီဟီရန်မြို့တွင်လည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက် ပြင်းထန်နေသည်။ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေနံ၏ ငါးပုံတစ်ပုံခန့် ဖြတ်သန်းရာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကိုလည်း အီရန်က ဆက်လက် ထိန်းချုပ်ထားသည်။
Capital Economics ၏ အာရှ-ပစိဖိတ်ဈေးကွက် အကြီးအကဲ Thomas Mathews က ပဋိပက္ခ လျော့ကျမည့် မျှော်လင့်ချက်များကြောင့် ဈေးကွက်များ အားတက်လာသော်လည်း စစ်ပွဲ ပြီးဆုံးသွားလျှင်ပင် ၎င်း၏ သက်ရောက်မှုများက အချို့နေရာများတွင် ဆက်လက် ကျန်ရှိနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ခဲ့သည်။ သမ္မတအိမ်ဖြူတော်ကလည်း ထရမ့်သည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ညပိုင်းတွင် အီရန်စစ်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ လူသိရှင်ကြား မိန့်ခွန်းပြောမည်ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
Wall Street တွင် နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများက ဈေးကွက်ကို ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး Alphabet က ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း၊ Nvidia က ၁ ရာခိုင်နှုန်း တက်ခဲ့သည်။ Nike ကတော့ လတ်တလော သုံးလပတ် အကျိုးအမြတ် မျှော်လင့်ချက်ထက် ကောင်းမွန်သော်လည်း ဈေးက ၁၄.၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပြီး Hasbro ကလည်း ကွန်ပျူတာကွန်ယက်အတွင်း ခွင့်မပြုဘဲ ဝင်ရောက်သုံးစွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း ဖော်ထုတ်ရပြီးနောက် ၃.၈ ရာခိုင်နှုန်း ကျခဲ့သည်။ ဈေးကွက်ပြင်ပတွင် အမေရိကန် Treasury bond အထွက်နှုန်း (yield) သည် ၁၀ နှစ်သက်တမ်းအတွက် ၄.၃၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၄.၃၁ ရာခိုင်နှုန်းသို့ အနည်းငယ် တက်ခဲ့ပြီး လက်လီရောင်းချမှုနှင့် စက်မှုထုတ်လုပ်မှု အစီရင်ခံစာများက အမေရိကန်စီးပွားရေး မျှော်လင့်ထားသည်ထက် အနည်းငယ် ပိုကောင်းကြောင်း ပြသခဲ့သည်။