---

အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့ စစ်ရေးပဋိပက္ခကို အဆုံးသတ်ပြီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် သဘောတူညီမှုရရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် တနင်္လာနေ့တွင် ရေနံဈေးများ ၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကျဆင်းကာ သုံးလအတွင်း အနိမ့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ဈေးကွက်အတွင်း ရေနံထောက်ပံ့မှု ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာနိုင်ခြေကို အလေးထားစောင့်ကြည့်နေကြသည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများက အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရောင်းချခဲ့ကြသည်။

ဟူစတန်မြို့မှ Reuters သတင်းအရ Brent ရေနံအနာဂတ်စာချုပ်ဈေးမှာ တစ်စည်လျှင် ၄ ဒေါ်လာ ၃၈ ဆင့်၊ သို့မဟုတ် ၅ ဒသမ ၀၂ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းကာ ၈၂ ဒေါ်လာ ၉၅ ဆင့်အထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ အမေရိကန် West Texas Intermediate (WTI) မှာ ၄ ဒေါ်လာ ၆၀ ဆင့်၊ သို့မဟုတ် ၅ ဒသမ ၄၂ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းကာ ၈၀ ဒေါ်လာ ၂၈ ဆင့်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ အမျိုးအစားနှစ်ခုစလုံးသည် မတ် ၁၀ ရက်နောက်ပိုင်း အနိမ့်ဆုံးအဆင့်သို့ ဆင်းသွားခဲ့ပြီး၊ သောကြာနေ့ကလည်း ၃ ရာခိုင်နှုန်းကျော် လျော့ကျခဲ့သည်။ WTI ဈေးမှာ တစ်နေ့တည်းအတွင်း ၅ ဒေါ်လာအထိလည်း ကျဆင်းခဲ့သည်။

စစ်ပွဲကြားခံဆောင်ရွက်ပေးနေသည့် ပါကစ္စတန် ဝန်ကြီးချုပ်က အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့သည် သောကြာနေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်၌ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MOU) လက်မှတ်ရေးထိုးမည်ဟု ပြောဆိုသည်။ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကလည်း တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို “toll free” အဖြစ် ဖွင့်လှစ်မည်ဖြစ်ပြီး အီရန်ဆိပ်ကမ်းများအပေါ် ချမှတ်ထားသည့် အမေရိကန် ရေတပ်ပိတ်ဆို့မှုလည်း အဆုံးသတ်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း၊ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီမှု အပြီးသတ်ရန် ကျန်ရှိနေသေးသဖြင့် ယင်းအစီအစဉ်များမှာ လက်ရှိအချိန်ထိ ဆက်လက်အကျုံးဝင်နေဆဲဖြစ်သည်။

အီရန်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစိုးရပိုင် Mehr သတင်းဌာနကမူ မူကြမ်းသဘောတူညီချက်အရ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အီရန်၏ စီမံခန့်ခွဲမှုဖြင့် ရက် ၃၀ အတွင်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ Bok Financial ၏ ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ အကြီးတန်း ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ Dennis Kissler ကလည်း ရေနံထောက်ပံ့မှု အလုံးအရင်း ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာနိုင်သည့် အခြေအနေကြောင့် ဈေးကျဆင်းမှုမှာ သဘာဝကျကြောင်း သုံးသပ်ခဲ့သည်။

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်ထားသည့် ၃ လကျော်ကာလအတွင်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် ထောက်ပံ့မှုသည် သန်းချီသော စည်အရေအတွက် ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် LNG ထောက်ပံ့မှု၏ ၅ ပုံ ၁ ပုံခန့် ဖြတ်သန်းရာ လမ်းကြောင်းဖြစ်သည့် ယင်းရေလက်ကြား ပြန်ဖွင့်သွားသော်လည်း ထိုရေနံစည်များ ဈေးကွက်ထဲသို့ မည်မျှမြန်မြန် ပြန်ရောက်မည်ကိုမူ မသေချာသေးကြောင်း သတင်းက ဆိုသည်။

Sparta Commodities ၏ သုတေသနဌာနအကြီးအကဲ Neil Crosby ကလည်း အာရပ်ပင်လယ်ကွေ့တွင် သင်္ဘောထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရခြင်းနှင့် ထုတ်လုပ်မှု ပြန်လည်စတင်ရခြင်းတို့မှာ လွယ်ကူမည်မဟုတ်ကြောင်း၊ အာမခံကုမ္ပဏီများထံမှ အတည်ပြုချက် မရမချင်း သင်္ဘောပိုင်ရှင်အချို့မှာလည်း အာရပ်ပင်လယ်ကွေ့ဘက်သို့ သွားလာရန် တွန့်ဆုတ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကလည်း စစ်ပွဲကြောင့် ပျက်စီးခဲ့သည့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ထုတ်လုပ်သူများ၏ ရေနံထုတ်လုပ်ရေးနှင့် တင်ပို့ရေး လုပ်ငန်းများ မည်မျှမြန်မြန် ပြန်လည်စတင်နိုင်မည်၊ ထို့ပြင် ဒေသတွင်း သင်္ဘောများ ပိုမိုဝင်ရောက်လာမလာကိုလည်း စောင့်ကြည့်နေကြသည်။ Saxo Bank မှ လေ့လာသုံးသပ်သူ Ole Hansen က Brent ရေနံအတွက် စစ်မဖြစ်မီ ဈေးနှုန်းအကွာအဝေးမှာ ဒေါ်လာ ၆၀ မှ ၇၀ ဝန်းကျင်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ အနိမ့်ဆုံးအခြေခံဈေးသည် ဒီဇင်ဘာ/ဇန်နဝါရီကာလတွင် ရှိခဲ့သည့် ဒေါ်လာ ၆၀ မှ မြင့်တက်သွားနိုင်ပြီး၊ ရှေ့ဆက်သွားလျှင် ဒေါ်လာ ၇၅ မှ ၈၀ အထိ ရောက်ရှိနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ခဲ့သည်။

UBS မှ Giovanni Staunovo ကလည်း ရေနံသိုလှောင်ပမာဏ နည်းပါးနေမှု၊ ထုတ်လုပ်ရေး ပြန်လည်စတင်မှု နှောင့်နှေးနိုင်ခြေနှင့် မဟာဗျူဟာရေနံအရန်များကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းရမည့် လိုအပ်ချက်တို့က ရေနံဈေးကို ရေရှည်တွင် ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ အမေရိကန် စွမ်းအင်သတင်းအချက်အလက်အဖွဲ့အစည်း၏ အဆိုအရ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအကြီးဆုံးနိုင်ငံများ၏ ရေနံသိုလှောင်ပမာဏသည် ၂၀၀၃ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အနိမ့်ဆုံးအဆင့်သို့ ဦးတည်နေပြီး ပင်လယ်ကွေ့ ထုတ်လုပ်မှု ဆုံးရှုံးမှုကြောင့် မကြုံစဖူး နှုန်းဖြင့် ကျစ်လစ်လာနေသည်။

နိုင်ငံတကာ စွမ်းအင်အဖွဲ့အစည်း (IEA) ၏ နောက်ဆုံးအစီရင်ခံစာအရ စုစုပေါင်း ရေနံထုတ်လုပ်မှုပမာဏ ၁၄ သန်းကျော် စည်/နေ့ (bpd) ခန့် ရပ်နားထားရပြီး ၎င်းသည် ကမ္ဘာ့ဝယ်လိုအား၏ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့်နှင့် ညီမျှသည်။ စစ်မဖြစ်မီအဆင့်သို့ ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ရေနံသန့်စင်ရေးကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန်မှာ ရက်သတ္တပတ်များ၊ လများ သို့မဟုတ် နှစ်များအထိ ကြာမြင့်နိုင်ကြောင်း လုပ်ငန်းရှင်များက သုံးသပ်ထားသည်။

တစ်ဖက်တွင် အစ္စရေး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး Israel Katz က အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များသည် လက်ဘနွန်၊ ဆီးရီးယားနှင့် ဂါဇာရှိ လုံခြုံရေးဇုန်များတွင် နယ်စပ်နှင့် အစ္စရေးရပ်ကွက်များကို ကာကွယ်ရန် အကန့်အသတ်မရှိ ဆက်လက်တပ်စွဲနေမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ Reuters ၏ ယခင်အချက်အလက်များအရ အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်အရေးလည်း နောက်ဆက်တွဲ ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ထည့်သွင်းဆောင်ရွက်ရမည့် အရေးကြီးကိစ္စဖြစ်သည်။ UK, France, Germany နှင့် Italy တို့ပါဝင်သည့် E4 နိုင်ငံများကလည်း အီရန်၏ နျူကလီးယားဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များအပေါ် မူတည်၍ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ဖြေလျှော့ပေးရန် အဆင်သင့်ရှိကြောင်း တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။