---

နိုင်ငံတကာ စွမ်းအင်အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ သဘောတူညီချက်အရ မဟာဗျူဟာရေနံသိုက်မှ ရေနံထုတ်လွှတ်မည့်အချိန်ကို တောင်ကိုရီးယားက သတိကြီးစွာ သုံးသပ်နေပြီး၊ သြဂုတ်လအတွင်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေနံအကျပ်အတည်း ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြေ ရှိကြောင်း အစိုးရအရာရှိတစ်ဦးက အင်္ဂါနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

ယခုနှစ်အစောပိုင်းက ဆိုးလ်အစိုးရသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စွမ်းအင်အဖွဲ့ (IEA) အဖွဲ့ဝင် ၃၂ နိုင်ငံ ပူးပေါင်းထားသည့် အစီအစဉ်အရ ဇွန် ၉ ရက်မတိုင်မီ မဟာဗျူဟာရေနံသိုက်မှ ရေနံစည် ၂၂.၄၆ သန်းကို ထုတ်လွှတ်မည်ဟု ကတိပြုထားသည်။ အဆိုပါအစီအစဉ်မှာ ဖေဖော်ဝါရီလနှောင်းပိုင်းက အမေရိကန်-အစ္စရေးနှင့် အီရန်ကြား စစ်ရေးတင်းမာမှုကြောင့် ရေနံဈေးကွက်အနှောင့်အယှက်များကို လျှော့ချရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

သို့သော် ကုန်သွယ်ရေး၊ စက်မှုနှင့် သယံဇာတ လုံခြုံရေးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ယန်း ဂီ-ဝုက်က ပုံမှန်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် အခြေအနေအလုံးစုံကို ထောက်ရှု၍ ထုတ်လွှတ်မည့်အချိန်ကို သတိကြီးစွာ ဆုံးဖြတ်နေကြောင်း ပြောကြားသည်။ အဆိုးဆုံးအခြေအနေတွင်သာ အသုံးပြုသင့်သည့် “နောက်ဆုံးကဒ်” အဖြစ် သတ်မှတ်၍ စဉ်းစားနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

“အရှေ့အလယ်ပိုင်းအခြေအနေ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေကြောင့် (ဖြစ်နိုင်သည့် ရေနံအကျပ်အတည်း) အပေါ် စိုးရိမ်မှုတွေ မကြာသေးမီက အနည်းငယ် လျော့ကျလာပေမယ့်၊ လွန်ခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းအထိတော့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထိရောက်စွာ ပိတ်ထားမှု ဆက်လက်ကြာမြင့်ပါက ရေနံထောက်ပံ့ရေး ပြတ်တောက်နိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းချက်တွေ ရှိနေခဲ့ပါတယ်” ဟု ယန်းက ပြောသည်။

IEA အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဖာတိဟ် ဘီရိုလ်ကလည်း ပြီးခဲ့သည့်အပတ်တွင် ကုန်သွယ်ရေးရေနံသိုလှောင်စာရင်းများ အလွန်မြန်ဆန်စွာ လျော့နည်းနေပြီး ရေနံဈေးကွက်သည် ဇူလိုင် သို့မဟုတ် သြဂုတ်တွင် “အန္တရာယ်ဇုန်” သို့ ဝင်ရောက်နိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။

ယန်း၏ ပြောကြားချက်အရ တောင်ကိုရီးယားသည် အခြားရေနံရင်းမြစ်များမှ တင်သွင်းနိုင်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများနှင့် ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီများနှင့် ရေနံအလဲအလှယ် (crude swap) စနစ်တို့ကြောင့် လက်ရှိအချိန်တွင် ရေနံထုတ်လွှတ်ရန် အရေးတကြီး လိုအပ်ချက် မရှိသေးကြောင်း သိရသည်။ “ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ IEA အစီအစဉ်ကို တတ်နိုင်သမျှ လိုက်နာနေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒါဟာ မဖြစ်မနေ လုပ်ရမယ့် တာဝန်တစ်ရပ်လည်း မဟုတ်သလို မလိုက်နာရင် အပြစ်ဒဏ်ခံရမယ့် အရာလည်း မဟုတ်ပါဘူး” ဟု ၎င်းက ရှင်းပြပြီး နိုင်ငံအလိုက် ထုတ်လွှတ်မည့်အချိန်နှင့် နည်းလမ်း ကွာခြားနိုင်ကြောင်း ထပ်လောင်း ပြောသည်။

စက်မှုဝန်ကြီးဌာနကလည်း လက်ရှိအချိန်တွင် တောင်ကိုရီးယား၏ ရေနံစိမ်းထောက်ပံ့မှုမှာ တည်ငြိမ်နေဆဲဖြစ်ပြီး အီရန်စစ်မဖြစ်မီ ရရှိခဲ့သည့် ထောက်ပံ့မှု၏ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ဇူလိုင်လတစ်လလုံး အသုံးပြုနိုင်ရန် သေချာစွာ စီစဉ်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။

ထို့ပြင် မေလမှ ဇူလိုင်လအထိ အသုံးပြုရန် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသပြင်ပမှ ယာယီလုံခြုံစွာ ရရှိထားသည့် တောင်ကိုရီးယား၏ ရေနံထောက်ပံ့မှုအချိုးမှာ ၅၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရောက်ရှိလာပြီး ယခင်နှစ်က ၃၀.၉ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိခဲ့ရာမှ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာကြောင်း ဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ဒေသအလိုက် ကြည့်လျှင် မြောက်အမေရိကနှင့် တောင်အမေရိကမှ တင်ပို့မှုအချိုးသည် ၂၃.၁ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၃၅.၆ ရာခိုင်နှုန်းသို့ တိုးလာခဲ့ပြီး အာရှမှ တင်ပို့မှုမှာ ၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၇.၄ ရာခိုင်နှုန်းသို့ မြင့်တက်ခဲ့သည်။ အာဖရိကမှ တင်ပို့မှုကလည်း ၂.၂ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၈.၃ ရာခိုင်နှုန်းသို့ တိုးမြင့်လာကြောင်း နောက်ဆုံးကောက်ချက်များတွင် ဖော်ပြထားသည်။