မဲလက်မှတ်မလုံလောက်မှုကြောင့် ကိုရီးယား ရွေးကောက်ပွဲစနစ်အပေါ် ယုံကြည်မှု ထိခိုက်နိုင်ကြောင်း အမေရိကန်ပညာရှင် သတိပေး
တောင်ကိုရီးယားတွင် မကြာသေးမီက ကျင်းပခဲ့သည့် ဒေသဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲများအတွင်း မဲလက်မှတ်မလုံလောက်မှုကြောင့် မဲပေးမှုများ ထိခိုက်ခဲ့ပြီး အဆိုပါဖြစ်စဉ်က ရွေးကောက်ပွဲစနစ်အပေါ် ပြည်သူ့ယုံကြည်မှုကို ရေရှည်ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း အမေရိကန်နိုင်ငံမှ ကိုရီးယားနိုင်ငံရေး ပညာရှင်တစ်ဦးက သတိပေးလိုက်သည်။ အဆိုပါ အငြင်းပွားမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ဇွန် ၁၂ ရက်တွင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ တိုးချဲ့လာပြီး နေရာ ၇ ခုကို ရဲတပ်ဖွဲ့က ဝင်ရောက်ရှာဖွေခဲ့သည်။
ဇွန် ၃ ရက် ဒေသဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲများအတွင်း နိုင်ငံတစ်ဝန်း မဲရုံ ၂၆ ခု၌ မဲပေးမှုကို ခေတ္တရပ်နားစေခဲ့သည့် မဲလက်မှတ်မလုံလောက်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ ရဲတပ်ဖွဲ့က National Election Commission (NEC) ဗဟိုဌာနချုပ် အပါအဝင် ဂွါချွန်မြို့ရှိ ရုံးချုပ်နှင့် ဆိုးလ်မြို့တွင်း မဲလက်မှတ်မလုံလောက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဒေသဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲရုံးများကို ရှာဖွေစစ်ဆေးခဲ့သည်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးသူ ၁၀၀ ကျော် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ချိုးဖောက်မှုနှင့် တာဝန်လစ်ဟင်းမှု ရှိမရှိ စစ်ဆေးနေကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါဖြစ်စဉ်ကြောင့် နုတ်ထွက်ခဲ့သည့် NEC ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း Rho Tae-ak ကိုလည်း သံသယရှိသူအဖြစ် စာရင်းသွင်းထားသည်ဟု သတင်းထွက်ပေါ်နေသည်။
မဲလက်မှတ်မလုံလောက်မှုကြောင့် ပြန်လည်ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပေးရန် တောင်းဆို ဆန္ဒပြမှုများ ရက်ပေါင်းများစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း ရွေးကောက်ပွဲ အာဏာပိုင်များကမူ ယင်းအခြေအနေသည် ပြန်လည်မဲပေးမှု ကျင်းပရန် အကြောင်းပြချက်မဟုတ်ကြောင်း ဆိုသည်။ George Washington University ၏ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံနှင့် နိုင်ငံတကာရေးရာ ပါမောက္ခ Celeste Arrington က ယင်းအငြင်းပွားမှုသည် ရွေးကောက်ပွဲစီမံခန့်ခွဲမှုအပေါ် ပြည်သူ့ယုံကြည်မှုကို ထိခိုက်စေသည့် စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာစေကြောင်း The Korea Times သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၂၀ အမေရိကန် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲနောက်ပိုင်း ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည့် “stop the steal” ဆိုသည့် ရွေးကောက်ပွဲလိမ်လည်မှုဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းများလည်း ကိုရီးယားတွင် ပေါ်ပေါက်လာနေကြောင်း သူမက ထောက်ပြသည်။
Arrington က “ယခင်က ရွေးကောက်ပွဲ ချယ်လှယ်မှု သို့မဟုတ် လိမ်လည်မှု စွပ်စွဲချက်များနှင့် ကိုရီးယားတွင် ‘stop the steal’ အယူအဆ ပေါ်ထွက်လာမှုတို့ကို ကြည့်လျှင် မဲလက်မှတ်မလုံလောက်မှုက ရွေးကောက်ပွဲကို စီမံခန့်ခွဲနေသည့် အာဏာပိုင်များအပေါ် ပြည်သူ့ယုံကြည်မှုကို အလွန်အမင်း ထိခိုက်စေခဲ့သည်” ဟု ဆိုသည်။ တောင်ကိုရီးယား မဲဆန္ဒရှင်များသည် ပုံမှန်အားဖြင့် မဲပေးနှုန်း မြင့်မားပြီး ၎င်းတို့၏ မဲများ အမှန်တကယ် အကျိုးသက်ရောက်မည်ဟု မျှော်လင့်လေ့ရှိကြောင်း၊ ယခုနှစ် ဒေသဆိုင်ရာ ရွေးကောက်ပွဲ၌လည်း သမိုင်းတစ်လျှောက် ဒုတိယအမြင့်ဆုံး မဲပေးနှုန်းကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြောင်း သူမက ပြောသည်။ မဲပေးထွက်ခြင်းသည် မဲဆန္ဒရှင်များ၏ နိုင်ငံရေးအကျိုးသက်ရောက်နိုင်စွမ်းကို ယုံကြည်မှုနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်၏ တရားဝင်မှုကို လက်ခံမှုကို ပြသသည့် လုပ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်းလည်း သူမက ထပ်မံရှင်းပြသည်။
ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် ယုံကြည်မှု ယိမ်းယိုင်လာပါက အနာဂတ်ရွေးကောက်ပွဲများတွင် မဲပေးပါဝင်မှု လျော့နည်းသွားနိုင်သလို အခြား နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုနည်းလမ်းများကို ရှာဖွေရန်လည်း ဦးတည်သွားနိုင်ကြောင်း Arrington က သတိပေးသည်။ မဲလက်မှတ်မလုံလောက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အကြောင်းရင်းမှာ ပေါ့လျော့မှု၊ မသမာမှု သို့မဟုတ် စီမံခန့်ခွဲမှု အားနည်းချက် မည်သည့်အကြောင်းကြောင့်ဖြစ်စေ NEC ကို တာဝန်ခံစေပြီး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း သူမက တိုက်တွန်းထားသည်။ “ဒီစနစ်အပေါ် ပြည်သူ့ယုံကြည်မှုက ဒီမိုကရက်တစ် ပါဝင်မှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ဖို့ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်” ဟုလည်း သူမက ဆိုသည်။ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးကို အသေအချာ စိစစ်ရှင်းလင်းခြင်း၊ အလားတူပြဿနာ ထပ်မံမဖြစ်စေရန် တိကျသည့် ကာကွယ်ရေးအစီအမံများ ချမှတ်ခြင်း မရှိပါက ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် မယုံကြည်မှု၊ ဆန္ဒပြမှုများ ဆက်လက်မြင့်တက်လာနိုင်ပြီး ဒီမိုကရက်တစ်စနစ်အပေါ် ယုံကြည်မှုလည်း ပိုမိုကျဆင်းလာနိုင်ကြောင်း သူမက သုံးသပ်ခဲ့သည်။