မဲလက်မှတ်ပြတ်လပ်မှုကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် စုံစမ်းစစ်ဆေးခံရ၊ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ဖိအားမြင့်တက်
ကိုရီးယားအမျိုးသားရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (NEC) သည် ဒေသတွင်း ရွေးကောက်ပွဲများအတွင်း မဲလက်မှတ် ပြတ်လပ်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်ကြောင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုနှင့် ပြင်းထန်သည့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ဖိအားများကို ရင်ဆိုင်နေရသည်။ မဲဆန္ဒရှင်များကလည်း တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ပြန်လည်မဲပေးရေးအထိ တောင်းဆိုလာသဖြင့် အငြင်းပွားမှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာနေသည်။
ဇွန် ၃ ရက်က ကျင်းပသည့် ဒေသတွင်းရွေးကောက်ပွဲများအတွင်း မဲလက်မှတ် မလုံလောက်မှုကြောင့် မဲရုံများစွာတွင် မဲပေးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပြီးနောက် ဆိုးလ်မြို့တော်ရဲတပ်ဖွဲ့က တနင်္လာနေ့တွင် People’s Welfare Countermeasure Committee ခေါင်းဆောင် ကင်ဆွန်းဟွမ် (Kim Soon-hwan) ကို စစ်ဆေးမေးမြန်းခဲ့သည်။ ၎င်းက NEC အရာရှိများအပေါ် တိုင်ကြားထားပြီး အခက်အခဲဖြစ်ရပ်ကို ၁၉၆၀ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၉ လှုပ်ရှားမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကာ ဒီမိုကရေစီအတွက် ကြီးမားသည့် နောက်ပြန်ဆုတ်မှုတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့က NEC ဥက္ကဋ္ဌ ရိုထယ်အတ်ခ် (Roh Tae-ak) အပါအဝင် တာဝန်ရှိသူများကို အာဏာအလွဲသုံးစားမှုနှင့် တာဝန်ပျက်ကွက်မှုဖြင့် စွပ်စွဲထားသည်။
ရဲတပ်ဖွဲ့က မဲလက်မှတ်ဖြန့်ဝေမှုသည် NEC ၏ ကိုယ်ပိုင်စံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီခဲ့ခြင်း ရှိမရှိ၊ မဲလက်မှတ် ပြတ်လပ်သွားစေခဲ့သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်လုပ်ငန်းစဉ်မှာ မည်သို့ရှိခဲ့သည်ကို စုံစမ်းနေသည်။ ဒေသအစိုးရများထံမှ လိုအပ်သည့် ဘတ်ဂျက်၏ ၁၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ရရှိခဲ့သော်လည်း လိုအပ်သည့် မဲလက်မှတ် အရေအတွက်၏ ထက်ဝက်ခန့်သာ ပုံနှိပ်ခဲ့နိုင်သည်ဟုလည်း သံသယများ ထွက်ပေါ်နေသည်။ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ စစ်တမ်းတစ်ခုတွင် ဖြေဆိုသူ ၇၃.၆ ရာခိုင်နှုန်းက မဲပေးမည်ဟု သေချာခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသော်လည်း ထိုမျှ ရှင်းလင်းသည့် ညွှန်ပြချက်များ ရှိနေသော်လည်း အဘယ်ကြောင့် စီမံခန့်ခွဲမှု အမှားအယွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သနည်းဟု ဝေဖန်သူများက မေးခွန်းထုတ်နေကြသည်။
သမ္မတ လီဂျေးမြောင် (Lee Jae Myung) က တနင်္ဂနွေနေ့တွင် အပြည့်အဝ စုံစမ်းရန် အမိန့်ပေးပြီးနောက် အမှုမှာ ပိုမိုအရှိန်ရလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် ရှေ့နေများ ပူးပေါင်းပါဝင်မည့် အထူးစုံစမ်းရေးအဖွဲ့ကိုလည်း မကြာမီ ဖွဲ့စည်းရန် မျှော်လင့်ထားသည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် NEC ၏ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် နိုင်ငံရေးဘက်မလိုက်ဘဲ ဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းအပေါ် သံသယများ ပိုမိုပြင်းထန်လာနေပြီး၊ မဲရုံ ၆၇ ရုံတွင် မဲလက်မှတ် ထပ်ဖြည့်ပို့ပေးခဲ့ရကြောင်း ကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်ပြောဆိုထားသည်။ အဆိုပါ မဲရုံ ၆၇ ရုံတွင် ဆိုးလ် ၃၅ ရုံ၊ ဘူဆန် ၈ ရုံ၊ ဒယ်ဂူး ၇ ရုံ၊ အင်ချွန် ၆ ရုံ၊ အူလ်ဆန် ၃ ရုံနှင့် ဆောက်ဂျောင်နမ်ဒို ၈ ရုံ ပါဝင်ပြီး ဆိုးလ်မြို့ Songpa District တစ်ခုတည်းတွင် ၁၅ ရုံဖြင့် အများဆုံး ဖြစ်ခဲ့သည်။ အနှောင့်အယှက်ကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် မဲပေးခွင့် ဆုံးရှုံးခဲ့သူ အရေအတွက်မှာမူ မသေချာသေးပေ။
တစ်ဖက်တွင် လွှတ်တော်အတွင်း၌လည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဖွဲ့စည်းရန် ဖိအားပေးလျက်ရှိသည်။ ကွန်ဆာဗေးတစ် အတိုက်အခံ People Power Party (PPP) မှ လွှတ်တော်အမတ် ၁၁၀ ဦးက မဲလက်မှတ်ပြတ်လပ်မှုဖြစ်စဉ်အပေါ် စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် အဆိုတင်သွင်းထားသည်။ အဆိုတွင် ပြတ်လပ်ရသည့် အကြောင်းရင်းနှင့် အခြေအနေများ၊ မဲပေးချိန်နှင့် မဲရေတွက်ချိန်ကို တပြိုင်နက်တည်း ဆောင်ရွက်ရန် NEC က ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်း၊ မဲရေတွက်မှုကို ရပ်ဆိုင်းမထားခဲ့ခြင်း၊ မဲပေးခွင့် တကယ်တမ်း ဆုံးရှုံးခဲ့သူ မည်မျှရှိသည်ဆိုသည်နှင့် ရွေးကောက်ပွဲ တရားဝင်မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုတို့ကို စိစစ်ရန် တောင်းဆိုထားသည်။ ထိုနေ့တွင်ပင် အာဏာရ လစ်ဘရယ် Democratic Party of Korea (DPK) ကလည်း အလားတူ အဆိုတင်သွင်းခဲ့သည်။
NEC ဥက္ကဋ္ဌက ရာထူးမှ နုတ်ထွက်မည်ဟု ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း ပြည်သူ့ဒေါသမှာ မလျော့သေးပေ။ တနင်္လာနေ့အထိ Songpa District ရှိ အဓိက မဲရေတွက်စင်တာအပြင်ဘက်တွင် အများအားဖြင့် အသက် ၂၀ ကျော်နှင့် ၃၀ ကျော် လူငယ်များအပါအဝင် ထောင်နှင့်ချီသောသူများက တတိယနေ့ဆက်တိုက် ဆန္ဒပြလျက်ရှိပြီး မဲလက်မှတ် ပြတ်လပ်မှုကြောင့် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ပြန်လည်မဲပေးရေးကို တောင်းဆိုနေကြသည်။ အစောပိုင်းက သေးငယ်သည့် ဆန္ဒပြမှုတစ်ခုသာ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် လူအုပ်ကြီး ၃ သောင်းကျော်အထိ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း ရဲတပ်ဖွဲ့က ခန့်မှန်းထားသည်။
အငြင်းပွားမှုများ တိုးလာနေချိန်တွင် လွှတ်တော်အမတ် ဟန်ဒေါင်ဟွန်း (Han Dong-hoon) က NEC ၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ကြီးကြပ်မှုစနစ်ကို ပစ်မှတ်ထားသည့် အချက် ၃ ချက်ပါ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး အစီအစဉ်ကို ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။ တနင်္လာနေ့တွင် NEC ဥက္ကဋ္ဌ ရာထူးကို အချိန်ပြည့်တာဝန်အဖြစ် ပြောင်းလဲမည်ဟု ကြေညာခဲ့ပြီး လက်ရှိ Supreme Court တရားသူကြီးတစ်ဦးက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တစ်ပါတည်း တာဝန်ယူနေသည့် စနစ်ကို အဆုံးသတ်ရန် ရည်ရွယ်နေသည်။ ယခင်ကလည်း NEC ကို Audit and Inspection Board က စစ်ဆေးခွင့်ပေးမည့် ဥပဒေမူကြမ်း တင်သွင်းမည်ဟု ပြောထားပြီးဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မကြာသေးမီ ရွေးကောက်ပွဲများအတွင်း ဝန်ထမ်းအများအပြား ခွင့်ယူပျက်ကွက်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ထုတ်ချက်များ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ရွေးကောက်ပွဲကာလအတွင်း NEC ဝန်ထမ်းများ၏ အလွန်အကျွံ ခွင့်ယူမှုကို ကန့်သတ်မည်ဟုလည်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
NEC အပေါ် ယုံကြည်မှု လျော့ကျလာသလို သံသယနှင့် ကောလာဟလများလည်း ပိုမိုပေါ်ထွက်လာနေသည်။ အင်ချွန်မြို့ Songdo တွင် မြို့တော်ဝန် ရွေးကောက်ပွဲ အစောပိုင်း မဲရေတွက်မှု၌ Songdo 1-dong နှင့် Songdo 2-dong နှစ်ခုလုံးတွင် အဓိက ကိုယ်စားလှယ်နှစ်ဦး၏ မဲရလဒ်များ တိတိကျကျ တူညီနေသည့်အပေါ် အငြင်းပွားမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ DPK ၏ အနိုင်ရသူ ပါခ်ချန်ဒယ် (Park Chan-dae) နှင့် PPP မှ ပြိုင်ဘက် ယူဂျောင်ဘုတ် (Yoo Jeong-bok) တို့သည် အသီးသီး ၃,၀၃၀ နှင့် ၁,၄၄၀ မဲစီ ရရှိခဲ့ကြသော်လည်း စုစုပေါင်းမဲလာရောက်သူ အရေအတွက်၊ မမှန်ကန်မဲနှင့် မဲမပေးဘဲ ထွက်ခွာသူ အရေအတွက်တို့ မတူညီနေကြောင်း သိရသည်။ ယူ၏ အဖွဲ့က ဤရလဒ်ကို “ကိန်းဂဏန်းအရ တစ်သိမ့်သိမ့် ဖြစ်နိုင်မလောက်အောင်” ဟု ပြောဆိုကာ သံသယများကို ပိုမိုမြှင့်တင်ခဲ့သည်။ သို့သော် အင်ချွန် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က အဆိုပါ စွပ်စွဲချက်များကို ငြင်းဆိုပြီး မဲရုံနှစ်ခုကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ကာ သီးခြားစီ စီမံဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း၊ တူညီသွားခြင်းသည် ကျပန်းတိုက်ဆိုင်မှုသာဖြစ်ပြီး ရေတွက်မှုမှားယွင်းခြင်း မဟုတ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။