---

နိုင်ငံတကာ အာကာသစခန်း (ISS) တွင် လေယိုစိမ့်မှု ပိုမိုဆိုးရွားလာသဖြင့် အမေရိကန်အာကာသအေဂျင်စီ NASA က အာကာသယာဉ်မှူး ၅ ဦးကို ခေတ္တ လုံခြုံရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်စေခဲ့သော်လည်း ခန့်မှန်းခြေ ၂ နာရီခန့်အကြာတွင် ဖယ်ရှားရေးသတိပေးအမိန့်ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ရုရှားဘက်က စခန်း၏ ကိုယ်ပိုင်အပိုင်းအတွင်း ဖြစ်ပွားနေသည့် အက်ကွဲရာပြဿနာကို ပြုပြင်ရန် ကြိုးပမ်းနေစဉ် ယင်းအရေးပေါ်အခြေအနေ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

NASA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Bethany Stevens ၏ ပြောကြားချက်အရ သောကြာနေ့ အမေရိကန်အရှေ့ပိုင်းစံတော်ချိန် နံနက် ၉ နာရီ ၄ မိနစ် (GMT 1304) တွင် NASA မစ်ရှင်ထိန်းချုပ်ရေးက Crew Dragon အာကာသယာဉ်အတွင်း ဝင်ရောက်နေထိုင်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့တွင် NASA ၏ Crew-12 မစ်ရှင်မှ အမေရိကန် ၂ ဦး၊ ပြင်သစ်အာကာသယာဉ်မှူး ၁ ဦးနှင့် ရုရှားကော့စမိုနော့ ၁ ဦး ပါဝင်ခဲ့ပြီး နောက်ထပ် အမေရိကန်အာကာသယာဉ်မှူး ၁ ဦးလည်း ထိုအချိန်တွင် ပါဝင်နေခဲ့သည်။

သို့ရာတွင် NASA နှင့် ရုရှား Roscosmos အာကာသအေဂျင်စီတို့က လေယိုစိမ့်မှုအခြေအနေကို ပြန်လည်စစ်ဆေးပြီးနောက် ၂ နာရီခန့်အကြာတွင် အမိန့်ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းကာ အာကာသယာဉ်မှူးများ စခန်းသို့ ပြန်နိုင်ကြောင်း အသိပေးခဲ့သည်။ ISS ၏ အဓိကကဏ္ဍနှစ်ခုကို တာဝန်ယူထားသည့် အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့သည် ရုရှားပိုင်း Zvezda service module အတွင်းရှိ လေယိုစိမ့်မှု၏ အကြောင်းရင်းနှင့် ဖြေရှင်းနည်းကို လပေါင်းများစွာ ဆွေးနွေးနေခဲ့ကြသည်။

Roscosmos ၏ အဆိုအရ သောကြာနေ့တွင် ISS အတွင်း လေယိုစိမ့်ရာ ၂ ခုကို တွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း အဖွဲ့ဝင်များအတွက် ချက်ချင်းအန္တရာယ်မရှိကြောင်း ပြောဆိုသည်။ ပထမယိုစိမ့်မှုကို အမြန်ပိတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ဒုတိယယိုစိမ့်မှုကို ပိတ်ရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း၊ စခန်း၏ စက်ပစ္စည်းစနစ်များအပေါ်လည်း အန္တရာယ်မရှိကြောင်း Roscosmos က ဆိုသည်။ NASA အဆင့်မြင့်တာဝန်ရှိသူတစ်ဦး၏ ပြောကြားချက်အရ လေယိုစိမ့်မှုအဆင့်သည် မကြာသေးမီလများအတွင်း နည်းပါးနေခဲ့သော်လည်း သောကြာနေ့တွင် တစ်နေ့လျှင် ပေါင် ၁ ပေါင်မှ ပေါင် ၂ ပေါင်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

ယခုအခါ ISS ပေါ်တွင် မစ်ရှင် ၂ ခုမှ အာကာသယာဉ်မှူး ၇ ဦး ရှိနေပြီး Crew-12 အဖွဲ့တွင် NASA အာကာသယာဉ်မှူး Jessica Meir နှင့် Jack Hathaway၊ ဥရောပအာကာသအေဂျင်စီမှ Sophie Adenot နှင့် Roscosmos ကော့စမိုနော့ Andrey Fedyaev တို့ ပါဝင်ကာ ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီတွင် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ နောက်ထပ်အဖွဲ့တွင် အမေရိကန်အာကာသယာဉ်မှူး Christopher Williams နှင့် ကော့စမိုနော့ Sergey Kud-Sverchkov၊ Sergei Mikayev တို့ ပါဝင်ပြီး ၂၀၂၅ နိုဝင်ဘာတွင် ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

Kud-Sverchkov နှင့် Mikayev တို့က ဖယ်ရှားရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို မဆောင်ရွက်ခဲ့ဘဲ လေယိုစိမ့်နေရာသို့ ရောက်နိုင်ရန် လွှာချိုးစက် (saw) အသုံးပြုမည့် အစီအစဉ် ရှိခဲ့ကြောင်း NASA အရာရှိတစ်ဦးက ပြောသည်။ သို့သော် NASA ဘက်က ဤနည်းလမ်းကို သဘောမတူခဲ့သဖြင့် Houston ရှိ မစ်ရှင်ထိန်းချုပ်ရေးက safe-haven လုံခြုံရာနေရာသို့ ဝင်ရောက်နေထိုင်ရမည့် အရေးပေါ်လုပ်ငန်းစဉ်ကို အမိန့်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယင်းနောက် Roscosmos က အက်ကွဲရာပြုပြင်မှုများကို ယာယီရပ်နားခဲ့သဖြင့် NASA ကလည်း safe-haven အမိန့်ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းကာ အာကာသယာဉ်မှူးများကို စခန်းသို့ ပြန်နိုင်စေခဲ့သည်။

NASA ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Stevens က “လေယိုစိမ့်မှုပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန် Roscosmos နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည့် နည်းလမ်းကို မျှော်လင့်နေပါသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ISS တွင် safe-haven အမိန့်ပေးမှုသည် ရှားပါးသော်လည်း အာကာသအမှိုက်နှင့် ထိခိုက်နိုင်သည့် အန္တရာယ် သို့မဟုတ် လေယိုစိမ့်မှုအနည်းငယ် ပြောင်းလဲလာခြင်းကြောင့် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း အသက်သွင်းခဲ့ရသည့်အခါများရှိသည်။ သို့သော် ISS ၏ ၂၇ နှစ်သက်တမ်းအတွင်း အာကာသယာဉ်မှူးများကို တကယ်တမ်း ဖယ်ရှားခဲ့ရသည့် အဖြစ်အပျက် မရှိသေးကြောင်း သိရသည်။

တစ်ဖက်တွင်လည်း အမေရိကန်ကွန်ဂရက်၌ ISS ၏ စီစဉ်ထားသည့် သက်တမ်းကို ၂၀၃၂ ခုနှစ်အထိ ၂ နှစ် ထပ်မံတိုးမြှင့်ရန် ဥပဒေကြမ်းတစ်ရပ် တင်သွင်းထားသည်။ အဆိုပါဥပဒေကြမ်းသည် အစားထိုးစနစ် ဖွံ့ဖြိုးရန် ကုမ္ပဏီများအတွက် အချိန်ပိုရစေရန် ရည်ရွယ်ပြီး Republican Senator Ted Cruz နှင့် Democrat Senator Maria Cantwell တို့က ထောက်ခံထားကြသည်။ ထိုအဆိုပြုဥပဒေသည် အာကာသကဏ္ဍတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု တိုးလာနေမှုကို တုံ့ပြန်ရန် အထက်လွှတ်တော်၏ အာရုံစိုက်မှုအတွင်း ပါဝင်နေပြီး လက်ရှိတွင် အထက်လွှတ်တော်နှင့် အောက်လွှတ်တော် ခေါင်းဆောင်များက သဘောတူညီချက်ရရှိရေး ဆွေးနွေးနေကြသည်။