တောင်တရုတ်ပင်လယ်အငြင်းပွား စကာဘိုရိုကျောက်တန်းတွင် သံသယဖြစ်ဖွယ် အဆောက်အအုံတစ်ခု တွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် မမြင်ရတော့
ရိုက်တာသတင်းဌာနက ရရှိခဲ့သည့် ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများအရ တောင်တရုတ်ပင်လယ်အတွင်း အငြင်းပွားနေသည့် စကာဘိုရိုကျောက်တန်း၏ ဝင်ပေါက်အနီးတွင် သံသယဖြစ်ဖွယ် အဆောက်အအုံတစ်ခု ရှိခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်း ဓာတ်ပုံများတွင် မမြင်ရတော့ကြောင်း သိရသည်။ ဖိလစ်ပိုင်အစိုးရကလည်း အဆိုပါ အသစ်ပေါ်လာသည့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ စုံစမ်းစစ်ဆေးနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဖိလစ်ပိုင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဂီလ်ဘယ်တို တီအိုဒိုရိုက စနေနေ့က စင်ကာပူတွင် ကျင်းပသည့် Shangri-La Dialogue ဒေသတွင်း ကာကွယ်ရေးဖိုရမ် ဘေးပန်းတွင် သတင်းထောက်များအား ပြောကြားရာ၌ အဆိုပါ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုနှင့် ပတ်သက်သည့် မူလအချက်အလက်များကို လက်ခံရရှိခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ Vantor အမည်ရှိ ကုန်သွယ်ရေးဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် ကုမ္ပဏီ၏ ခွဲခြမ်းသုံးသပ်သူတစ်ဦးက မေ ၂၇၊ ၂၉ နှင့် ၃၀ ရက်နေ့များတွင် ရိုက်ကူးထားသည့် ဓာတ်ပုံများ၌ ကျောက်တန်းဝင်ပေါက်အနီးတွင် လှေပေါင်တစ်ခု သို့မဟုတ် ဘွိုင်းတစ်ခုဖြစ်နိုင်သည့် အရာတစ်ခုနှင့်အတူ မေ ၂၇ နှင့် ၂၉ ရက် ဓာတ်ပုံများတွင် အတားအဆီးတန်းတစ်ခုလည်း တွေ့ရကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။
အမေရိကန်အခြေစိုက် ရေကြောင်းစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ SeaLight ကလည်း အင်္ဂါနေ့တွင် X ပေါ်၌ မေ ၂၈ ရက်နေ့က ရိုက်ကူးထားသည့် ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံကို တင်ခဲ့ပြီး လှိုဏ်ဝင်ပေါက်အနီးရှိ ရေတိမ်ပြင်ပေါ်တွင် “သေးငယ်၍ ရောင်ပြန်မှုရှိသော အရာတစ်ခု” ကို ထင်ရှားစွာ တွေ့ရကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းတို့၏ ထပ်မံသုံးသပ်ချက်အရ ယင်းအရာသည် ယာယီအလင်းပြန်မှု မဟုတ်ဘဲ ဆက်လက်တည်ရှိနေသည့် အရာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ကြောင်းလည်း ဆိုသည်။ သို့သော် ဇွန် ၁ ရက်နေ့တွင် Vantor ရိုက်ကူးထားသည့် ပုံတွင် ထိုသံသယဖြစ်ဖွယ် အဆောက်အအုံကို မမြင်ရတော့သဖြင့် ၎င်းမရှိတော့ကြောင်း ပထမဆုံး အထောက်အထားအဖြစ် ယူဆနိုင်သည်။
တရုတ်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် မနီလာမြို့ရှိ တရုတ်သံရုံးတို့ကမူ အဆိုပါကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုများကို ချက်ချင်း တုံ့ပြန်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ စကာဘိုရိုကျောက်တန်းကို တရုတ်က “Huangyan Dao” ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အဆိုပါကျောက်တန်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ဖိလစ်ပိုင်က ၎င်းကို ပြန်လည်ရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ အဆိုပါနေရာသည် အာရှတွင် အငြင်းပွားမှု အများဆုံး ရေကြောင်းဒေသများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆယ်စုနှစ်များကြာ တင်းမာမှုများနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုများသည် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခအထိ တိုးလာနိုင်မည်ကို သံတမန်များနှင့် လေ့လာသူအချို့က စိုးရိမ်နေကြသည်။
လတ်တလောနှစ်များအတွင်း တရုတ် ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့ ရေယာဉ်များနှင့် ဖိလစ်ပိုင် ငါးဖမ်းသမားများသည် ကျောက်တန်းအနီးတွင် မကြာခဏ ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ထိုကျောက်တန်းသည် အရေးကြီးသည့် ရေကြောင်းသွားလာရေးလမ်းကြောင်းများနှင့် နီးကပ်တည်ရှိပြီး ငါးအရင်းအမြစ်များစွာရှိသကဲ့သို့ မုန်တိုင်းအတွင်း သင်္ဘောများ ခိုလှုံနိုင်သည့် ကျယ်ပြန့်နက်ရှိုင်းသော ရေလှောင်ကန်တစ်ခုလည်း ရှိသောကြောင့် အရေးပါသည့် နေရာတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသည်။ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့များကလည်း တူညီသည့် ရေပြင်တွင် ငါးရက်ကြာ ရေကြောင်းစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကို ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ယင်းမှာ ယခုနှစ်အတွင်း တတိယအကြိမ်မြောက် ပူးတွဲလေ့ကျင့်မှု ဖြစ်သည်။ ၎င်းပြီးနောက် တစ်ရက်အကြာ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် တရုတ်စစ်တပ်နှင့် ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့က ထိုဒေသ၌ ကင်းလှည့်ခဲ့ကြသည်။
၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် တရားစီရင်ဆုံးဖြတ်ရေး အမြဲတမ်းတရားရုံး (Permanent Court of Arbitration) က တောင်တရုတ်ပင်လယ်ဆိုင်ရာ အရေးယူမှုများအတွက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် အထင်ကရ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်တွင် မနီလာဘက်ကို ထောက်ခံခဲ့သော်လည်း စကာဘိုရိုကျောက်တန်းအပေါ် အချုပ်အခြာအာဏာကိစ္စကိုတော့ ၎င်း၏ အာဏာပိုင်နယ်ပယ်အတွင်း မထည့်သွင်းခဲ့ပေ။ သို့ရာတွင် တရုတ်၏ ပိတ်ဆို့ထားမှုသည် တရုတ်၊ ဖိလစ်ပိုင်နှင့် ဗီယက်နမ်အပါအဝင် နိုင်ငံအချို့၏ ရိုးရာငါးဖမ်းဒေသကို ကန့်သတ်ပိတ်ပင်ထားခြင်းဖြစ်၍ နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ချိုးဖောက်ရာရောက်ကြောင်း တရားရုံးက ပြောကြားခဲ့သည်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်တွင် တရုတ်က ထိုကျောက်တန်းတွင် အမျိုးသားသဘာဝထိန်းသိမ်းရေးဇုန် တည်ထောင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ရာ ဖိလစ်ပိုင်က ယင်းကို “သိမ်းပိုက်ရန် ရှင်းလင်းသည့် အကြောင်းပြချက်” ဟု ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့သည်။