---

ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပနေသည့် G7 ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တရုတ်နိုင်ငံကို မဖိတ်ကြားထားသည့်အချက်သည် ယနေ့ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းတွင် တရုတ်၏ဩဇာအင်အား ကြီးထွားလာမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် သင့်လျော်မှုမရှိသကဲ့သို့ ထင်ရကြောင်း AP သတင်းဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်က သုံးသပ်ထားသည်။ သို့သော် G7 သည် ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများအတွက်သာ ရည်ရွယ်သည့် “မရေးသားထားသော စည်းမျဉ်း” ကို အခြေခံထားသဖြင့် တရုတ်ကို လက်ခံရန်မှာလည်း လွယ်ကူသည့်ကိစ္စ မဟုတ်သေးကြောင်း ဆိုသည်။

၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် ပါရီမြို့ပြင် ရမ်ဘူယေးမြို့ (Rambouillet) ၌ စုဝေးခဲ့သော အကြီးစားနိုင်ငံများအစုအဝေးတွင် တရုတ်ကို မထည့်သွင်းခဲ့ခြင်းမှာ ထိုကာလအချိန်တုန်းက တရုတ်သည် စီးပွားရေးအင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ မဟုတ်သေးသကဲ့သို့ ပြည်တွင်းအခြေအနေများလည်း မတည်ငြိမ်သေးသဖြင့် အံ့အားသင့်စရာမဟုတ်ခဲ့ကြောင်း ဆောင်းပါးက ရေးသားသည်။ ထိုအချိန်က အဖွဲ့သည် နိုင်ငံ ၆ နိုင်ငံဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး ကနေဒါ ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် G7 အဖြစ် ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ယခုအခါ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နှင့် G7 မိတ်ဖက်ခေါင်းဆောင်များ ပြင်သစ်နိုင်ငံ Evian-les-Bains မြို့၌ ထပ်မံတွေ့ဆုံနေချိန်တွင် တရုတ်ကို ဖယ်ထုတ်ထားခြင်းသည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအပေါ် တရုတ်၏သက်ရောက်မှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ထူးဆန်းနေသည့်ပုံပေါက်ကြောင်းလည်း ဆောင်းပါးက ဆိုသည်။

စီးပွားရေးအရ ကြည့်ပါက တရုတ်သည် G7 အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရန် လုံလောက်ပြီဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၁၉၇၆ ခုနှစ် မော်စီတုံး ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ကြီးထွားလာခဲ့သည့် တရုတ်စီးပွားရေးသည် ဂျာမနီ၊ ဂျပန်၊ ဗြိတိန်၊ ပြင်သစ်၊ အီတလီနှင့် ကနေဒါတို့ထက် ပိုမိုကြီးမားလာပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကိုသာ လိုက်မီရန် ကျန်ရှိတော့သည်။ ထိုသို့သော အခြေအနေတွင် တရုတ်မပါသည့် G7 ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသည် ဘရာဇီး ၅ ကြိမ်တိုင် ကမ္ဘာ့ဖလားချန်ပီယံဖြစ်ခဲ့သည့် ဘောလုံးပြိုင်ပွဲတွင် ဘရာဇီးမပါသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်ဟု တိုရွန်တိုတက္ကသိုလ်မှ G7 ကျွမ်းကျင်သူ John Kirton က သုံးသပ်သည်။ သူက “တရုတ်ဟာ ၁၉၇၅ ခုနှစ်က ‘လှပပြီး အန္တရာယ်မရှိတဲ့ ပန်ဒါလေး’ တစ်ကောင်မျှသာ ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် အခုတော့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဒရဂွန်ကြီးတစ်ကောင်အဖြစ် ပြောင်းလဲလာခဲ့ပြီ” ဟုလည်း ပြောဆိုသည်။

သို့သော် G7 ၏ မူရင်းအခြေခံသဘောတရားမှာ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများအတွက်သာ ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ် ရမ်ဘူယေးကြေညာချက်တွင် “လွတ်လပ်မှု၊ လူမှုတိုးတက်မှုတို့ကို အခြေခံသည့် ပွင့်လင်းဒီမိုကရေစီ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ထိန်းသိမ်းရန် တစ်ဦးစီတွင် တာဝန်ရှိသည်” ဟု ခေါင်းဆောင်များက ဖော်ပြထားသည်။ မော်စီတုံးလက်ထက် တရုတ်သည် အငတ်ဘေးနှင့် တော်လှန်ရေးပဋိပက္ခများကြောင့် သေဆုံးသူ သန်းချီရှိခဲ့သဖြင့် ထိုစံနှုန်းကို မပြည့်မီခဲ့ကြောင်း၊ ယခု ရှီကျင့်ဖျင် လက်ထက်တွင်လည်း Freedom in the World စစ်တမ်း၊ World Press Freedom Index နှင့် Fraser Institute ၏ စီးပွားရေးလွတ်လပ်မှု အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ G7 နိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် တရုတ်၏ အရပ်ဘက်လွတ်လပ်ခွင့်များမှာ အလွန်နိမ့်ကျနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ဆောင်းပါးက ဖော်ပြသည်။

တရုတ်၏ စီးပွားရေး၊ နည်းပညာ၊ စစ်ရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးအင်အားသည် G7 နိုင်ငံအားလုံးအပေါ် သက်ရောက်နေသည်။ တရုတ်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် စံချိန်တင် ကုန်သွယ်ရေးပိုငွေ ဒေါ်လာ 1.2 ထရီလျံနီးပါး ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ရှားပါးသတ္တုများ ထောက်ပံ့ရေးကိုလည်း ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ထို့အပြင် နည်းပညာတိုးတက်မှုနှင့် စစ်အင်အား တိုးချဲ့လာမှုကြောင့် ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံများအတွက် စိုးရိမ်စရာဖြစ်နေသကဲ့သို့ ကမ္ဘာ့အပူချိန်မြင့်တက်စေသည့် ညစ်ညမ်းမှု အများဆုံးထုတ်လွှတ်သူလည်း ဖြစ်နေသည်။ ထို့ကြောင့် Evian-les-Bains မြို့၌ တနင်္လာနေ့မှ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အထိ ကျင်းပနေသည့် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တရုတ်က “အခန်းထဲရှိ ဆင်ကြီး” သဖွယ် ဖြစ်နေမည်ဟု သတင်းက ဆိုသည်။ အိမ်ရှင် ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နျူရယ် မက္ကရွန်ကလည်း တရုတ်မှ ကားများနှင့် အခြားကုန်ပစ္စည်းများ အလွန်အကျွံတင်ပို့နေခြင်းကြောင့် G7 စက်မှုလုပ်ငန်းများ ထိခိုက်မည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် တရုတ်နှင့် ကုန်သွယ်ရေးကို ပြန်လည်ဟန်ချက်ညီစေရန် ခေါင်းဆောင်များ ဆွေးနွေးရန် အချိန်ပေးထားသည်။ လန်ဒန် School of Economics ၏ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး ကျွမ်းကျင်သူ Chris Alden ကလည်း တရုတ်ကို G7 ထဲ ထည့်သွင်းပါက အဖွဲ့၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ပိုမိုခက်ခဲသွားမည်ဟု ပြောသည်။

ဘေဂျင်းအစိုးရကမူ G7 သည် အမေရိကန်ဦးဆောင်သော အနောက်နိုင်ငံအာဏာဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ဆက်နွယ်နေသည့် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ဟု ယူဆကြောင်း၊ ထို့ပြင် တရုတ်ကို ခြိမ်းခြောက်မှု သို့မဟုတ် စိန်ခေါ်မှုအဖြစ် ဆွေးနွေးသည့်နေရာတစ်ခုအဖြစ်သာ မြင်ကြောင်း ဒေသခံလေ့လာသူ Wang Zichen က ဆိုသည်။ သို့သော် တရုတ်ဘက်က G7 အဖွဲ့သည် စီးပွားရေး၊ နည်းပညာ၊ စစ်ရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးအင်အားများ အလွန်စုစည်းနေသည့် ပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်ကို လျစ်လျူရှု၍မရကြောင်းလည်း အသိအမှတ်ပြုကြောင်း ဆိုသည်။

တရုတ်ကို G7 အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် လက်ခံပါက အဖွဲ့၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု ပျက်စီးသွားနိုင်ကြောင်း လေ့လာသူများက သတိပေးထားသည်။ ဘေဂျင်း၏ အာဏာရှင်ဆန်သော အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်နှင့် ရုရှား၊ အီရန်အပါအဝင် အခြားအဓိကကိစ္စရပ်များအပေါ် ရပ်တည်ချက်များသည် G7 ၏ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများနှင့် မကိုက်ညီသည့်အပြင် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့လုံး၏ မဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးများကိုလည်း စမ်းသပ်ရာရောက်နိုင်သည်။ Kirton က “တရုတ် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာမယ်ဆိုရင် တကယ့်ကို Trojan horse တစ်ကောင်လို ဖြစ်သွားမယ်” ဟု သတိပေးပြီး ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးကို တူညီသည့်စားပွဲဝိုင်းတွင် ထိုင်ခွင့်ပေးလိုက်သည်နှင့် အဖွဲ့ဝင်တချို့က စီးပွားရေး၊ ရှားပါးသတ္တုများ၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာ စသည့်ကိစ္စရပ်များအတွက် အထူးအကျိုးစီးပွားရရန် G7 စည်းမျဉ်းများကို ဖောက်ထွက်နိုင်ကြောင်း ပြောသည်။

G7 ၏ နောက်ဆုံးတိုးချဲ့မှုမှာ ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ရုရှားကို အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် လက်ခံခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုဆုံးဖြတ်ချက်မှာ မအောင်မြင်ခဲ့ကြောင်းလည်း ဆောင်းပါးက သတိပေးသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ဗလာဒီမီယာ ပူတင်က ယူကရိန်း၏ ခရိုင်းမီးယားကျွန်းဆွယ်ကို သိမ်းယူခဲ့ပြီးနောက် G7 က ရုရှားကို ဖယ်ထုတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှစတင်ကာ ပြင်းထန်လာသည့် စစ်ပွဲအတွက် ကြိုတင်အရိပ်အမြွက်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထရမ့်ကတော့ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ရုရှားကို ဖယ်ထားခြင်းသည် “အလွန်ကြီးမားသည့် အမှား” ဟု ပြောခဲ့သော်လည်း Kirton က ထိုအတွေ့အကြုံကြောင့် “အပြည့်အဝ ဒီမိုကရေစီမဟုတ်သည့် အင်အားကြီးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို သူတို့၏ ဒီမိုကရေစီကလပ်ထဲသို့ နောက်တစ်ကြိမ် အပြည့်အဝအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် လက်ခံမိမည့်အန္တရာယ်ကို မယူသင့်တော့” ဟု အခြားခေါင်းဆောင်များ ယုံကြည်လာကြောင်း ဆိုသည်။