---

အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့သည် ၎င်းတို့အကြား ချုပ်ဆိုထားသည့် ယာယီသဘောတူညီချက်ကို အသေးစိတ် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်၌ တွေ့ဆုံမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ တီဟီရန်ကလည်း ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထပ်မံပိတ်ထားကြောင်း ကြေညာထားပြီး လက်ဘနွန်တွင် တိုက်ခိုက်မှုများ မရပ်တန့်ပါက သိသာထင်ရှားသည့် တိုးတက်မှု ရရှိနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။

AP သတင်းအရ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကလည်း ရက် ၆၀ အတွင်း အီရန်နှင့် နောက်ဆုံးသဘောတူညီချက် မရရှိပါက အဆိုပါ အရေးပါသည့် ရေလမ်းကြောင်းတွင် အမေရိကန်က အခကြေးငွေသတ်မှတ်မည်ဟု ပြန်လည်ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ ပါကစ္စတန်က ကြားဝင်ဆောင်ရွက်သည့် နည်းပညာအဆင့် ဆွေးနွေးပွဲများကို တနင်္ဂနွေနေ့တွင် စတင်မည်ဖြစ်ပြီး ကာတာ၏ ကြားဝင်မှုလည်း ပါဝင်မည်ဟု ဆိုသည်။

အမေရိကန် ဒုသမ္မတ ဂျေဒီ ဗန့်စ်သည် စနေနေ့ ညပိုင်းတွင် ဆွစ်ဇာလန်သို့ ထွက်ခွာခဲ့ပြီး ထိုအချိန်အတွင်း အီရန်အစိုးရပိုင် ရုပ်သံကလည်း ၎င်းတို့၏ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့ ဆွစ်ဇာလန်သို့ ရောက်ရှိလာသည့် ဗီဒီယိုကို ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ အီရန်ဘက်ကို ပါလီမန်ဥက္ကဋ္ဌ မိုဟာမက် ဘာဂါး Qalibaf က ဦးဆောင်ပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Abbas Araghchi၊ ဗဟိုဘဏ်နှင့် ရေနံကဏ္ဍမှ အရာရှိများလည်း ပါဝင်သည်။ သဘောတူညီချက်အရ အီရန်၏ ပိတ်ဆို့ခံထားရသည့် ပိုင်ဆိုင်မှု ဒေါ်လာဘီလျံများစွာကို ပြန်လည်ဖွင့်ပေးရန် စီစဉ်ထားသည်။

ပါကစ္စတန်ဝန်ကြီးချုပ် Shehbaz Sharif နှင့် စစ်တပ်အကြီးအကဲ Field Marshal Asim Munir တို့လည်း စနေနေ့ညတွင် ဆွစ်ဇာလန်သို့ ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။ အစီအစဉ်အရ ဆွေးနွေးပွဲကို သောကြာနေ့တွင် စတင်မည်ဖြစ်သော်လည်း လက်ဘနွန်တွင် တိုက်ပွဲများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခြင်းကြောင့် အီရန်က ပါဝင်မည့် အစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်ဟု အမည်မဖော်လိုသည့် အမေရိကန်နှင့် ဒေသတွင်း တာဝန်ရှိသူများက ဆိုသည်။

အမေရိကန်နှင့် ကာတာ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းသူများက အီရန်၏ အကူအညီဖြင့် အစ္စရေးနှင့် အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံ Hezbollah လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကြား ပဋိပက္ခ လျော့ကျစေရေး သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို ချမှတ်နိုင်ခဲ့ကြောင်းလည်း သတင်းရင်းမြစ်များက ဖော်ပြသည်။ ဂျေဒီ ဗန့်စ်ကလည်း ဆွစ်ဇာလန်တွင် “တစ်ရက်နှစ်ရက်” နေထိုင်မည်ဖြစ်ပြီး အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်နှင့် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်း အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအတွက် တိုးတက်မှု ရနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ Jared Kushner နှင့် Steve Witkoff တို့လည်း ဆွစ်ဇာလန်၌ ရှိနေပြီးဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက အတည်ပြုခဲ့သည်။

အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Esmail Baghaei ကမူ နောက်ဆုံးသဘောတူညီချက်ဆီသို့ ဦးတည်သည့် ဆွေးနွေးမှုများကို အဓိကကတိကဝတ်များ အကောင်အထည်ဖော်ပြီးမှသာ စတင်မည်ဟု အစိုးရပိုင် ရုပ်သံသို့ ပြောကြားသည်။ ထိုကတိကဝတ်များ မလိုက်နာပါက “သဘောတူညီမှုစာချုပ်တစ်ခုလုံး အန္တရာယ်ကျရောက်သွားမည်” ဟု ၎င်းက သတိပေးခဲ့သည်။

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အခြေအနေသည်လည်း ထပ်မံ၍ အဓိကပြဿနာတစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာသည်။ အီရန်၏ ပူးတွဲစစ်ဌာနချုပ်က အမေရိကန်ဘက်က ၎င်း၏ ကတိကဝတ်များကို “ရှင်းလင်းထင်ရှားစွာ ချိုးဖောက်” ပြီး စစ်ပွဲ မရပ်တန့်ရေးအတွက် လုပ်ဆောင်နေသည်ဟုဆိုကာ ရေလက်ကြားကို ပိတ်ထားကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ယာယီသဘောတူညီချက်မှာ လက်ဘနွန်အပါအဝင် ရှေ့မျက်နှာစာအားလုံးတွင် တိုက်ပွဲရပ်စဲရေးကို ရည်ရွယ်သည်။

သို့သော် အမေရိကန်ကမူ အီရန်၏ ကြေညာချက်ကို ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ အမေရိကန် Central Command ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Capt. Tim Hawkins က “အီရန်သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း မရှိပါ။ သယ်ယူပို့ဆောင်မှုများ ဆက်လက်ဖြတ်သန်းနေပြီး အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များကလည်း ထိုအခြေအနေ ဆက်လက်တည်ရှိစေရန် စောင့်ကြည့်နေသည်” ဟု ပြောသည်။ အမေရိကန်စစ်တပ်က စနေနေ့တွင် ကုန်သင်္ဘော ၅၅ စင်း ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီး ရေနံဘားရယ် ၁,၇၀၀ နီးပါးကျော် သွားလာခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။

ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအတွက် မသေချာမှုများ ပိုမိုမြင့်တက်လာနေသည်။ မကြာသေးမီက ချုပ်ဆိုခဲ့သော အမေရိကန်-အီရန် ယာယီသဘောတူညီချက်ကြောင့် သင်္ဘောများ ပြန်လည်ဖြတ်သန်းလာခဲ့ပြီး အမေရိကန်က အီရန်ဆိပ်ကမ်းများအပေါ် ချမှတ်ထားသော ပိတ်ဆို့မှုကို ရုပ်သိမ်းကာ အီရန်အတွက် ရေနံလွတ်လပ်စွာ ရောင်းချခွင့် ပေးထားသည်။ ထိုအစီအစဉ်ကြောင့် အမေရိကန်ကွန်ဂရက်အချို့တွင် စစ်ပွဲသည် အကျိုးရှိမရှိ မေးခွန်းထုတ်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Donald Trump နှင့် အီရန်သမ္မတ Masoud Pezeshkian တို့ ချုပ်ဆိုခဲ့သည့် ယာယီသဘောတူညီချက်အရ ညှိနှိုင်းသူများသည် ရက် ၆၀ အတွင်း နျူကလီးယားသဘောတူညီချက် ရရှိရန် စီစဉ်ထားသော်လည်း ပြဿနာမှာ ရှုပ်ထွေးလွန်းသဖြင့် အချိန်ကာလကိုလည်း တိုးချဲ့နိုင်သည်။

လက်ဘနွန်တွင် စနေနေ့က အစ္စရေး၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၁၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ကလေး ၂ ဦးလည်း ပါဝင်သည်။ အစ္စရေးနှင့် နီးစပ်သည့် နပတီယေမြို့နှင့် အနီးရွာများကို ထိမှန်ပြီးနောက် လူ ၇ ဦးသည် အပျက်အစီးများအောက်တွင် ပိတ်မိနေကြောင်း လက်ဘနွန်အမျိုးသားသတင်းအေဂျင်စီက ဖော်ပြသည်။ အစ္စရေးစစ်တပ်အရာရှိတစ်ဦးကလည်း ညပိုင်းအတွင်း လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းရှိ အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များကို Hezbollah က ပစ်လွှတ်သော လက်နက်ပေါင်း ၅၀ ကျော် ရှိခဲ့ကြောင်း ပြောသည်။ အစ္စရေးစစ်တပ်ကမူ Hezbollah ပစ်မှတ်များနှင့် တိုက်ခိုက်ရေးသမား ဆယ်ဂဏန်းကို ထိမှန်ခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။

Hezbollah နှင့် အစ္စရေးအကြား လတ်တလော စစ်ပွဲတွင် သေဆုံးသူအရေအတွက်မှာ ၄,၀၀၀ ကျော်သွားပြီဟု လက်ဘနွန် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက နောက်ပိုင်းတွင် ကြေညာသည်။ Barish ရွာတွင် မိဘနှစ်ဦးနှင့် ကလေး ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး Arab Salim ရွာတွင် ဖျက်ဆီးခံထားရသည့် အိမ်အောက်မှ အလောင်းတစ်လောင်း ဆွဲထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ Doueir နှင့် Kfar Rumman ရွာများတွင် ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် မော်တော်ဆိုင်ကယ်စီးသူတစ်ဦးနှင့် လက်ဘနွန်စစ်သားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ Qannarit, Sohmor နှင့် Shehour ရွာများတွင် တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် လူ ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။

အစ္စရေးလေယာဉ်များက Tyre ကမ်းရိုးတန်းမြို့အပေါ် အနိမ့်ပျံသန်းခဲ့သည်။ နေထိုင်သူ Hussein Khoshman က “အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသာ ဖြစ်လာမယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဘဝတွေ အားလုံး ပြောင်းလဲသွားမယ်” ဟု ပြောသည်။ သို့သော် အစ္စရေးမြောက်ပိုင်း နေထိုင်သူအချို့ကမူ တိုက်ပွဲရပ်မည်ကို မယုံကြည်ကြောင်း ပြောဆိုကြပြီး Metula မြို့မှ Miriam Hod က “အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးဆိုတာ မရှိဘူးလို့ပဲ ယုံတယ်” ဟု ဆိုသည်။