---

တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသည် အမေရိကန်ထံမှ စစ်အတွင်း စစ်ဆင်ရေးထိန်းချုပ်မှု (OPCON) ကို ပြန်လည်ရယူမည့် ပစ်မှတ်နှစ်ကို ယခုနှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် သမ္မတနှစ်ဦးထံ တင်ပြမည်ဖြစ်ကြောင်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အန်ဂျူဘက်ခ်က ပြောကြားလိုက်သည်။ အဆိုပါကိစ္စကို ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း သမ္မတ လီဂျေမြောင်၏ သက်တမ်းအတွင်း အပြီးသတ်နိုင်ရန် ဆိုးလ်အစိုးရက ကြိုးပမ်းနေသည်။

KBS ရုပ်သံနှင့် ပြုလုပ်သည့် အင်တာဗျူးတွင် အန်က နိုဝင်ဘာလအတွင်း ကျင်းပမည့် Security Consultative Meeting (လုံခြုံရေးညှိနှိုင်းအစည်းအဝေး) ၌ အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးနှင့်အတူ Full Operational Capability (FOC) — စစ်မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့၏ စုပေါင်းကွပ်ကဲနိုင်စွမ်း အပြည့်အဝရှိမရှိ စိစစ်မှုကို ဆွေးနွေးမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် အဆိုပါဆွေးနွေးမှုရလဒ်အပေါ် မူတည်၍ သမ္မတနှစ်ဦးထံ အဆိုပြုချက်တင်သွင်းကာ စစ်အတွင်း OPCON ပြန်လည်ရယူမည့်နှစ်ကို သတ်မှတ်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်ဦးဆောင်သည့် ကုလသမဂ္ဂကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ထံ ကိုရီးယားတပ်ဖွဲ့များ၏ စစ်ဆင်ရေးထိန်းချုပ်မှုကို ၁၉၅၀-၅၃ ကိုရီးယားစစ်ပွဲကာလအတွင်း လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ၁၉၇၈ ခုနှစ်တွင် စုပေါင်းတပ်ဖွဲ့ကွပ်ကဲမှု (Combined Forces Command) ဖွဲ့စည်းပြီးနောက် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့ထံသို့ ထပ်မံလွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ ကိုရီးယားနိုင်ငံသည် ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ငြိမ်းချမ်းကာလ OPCON ကို ပြန်လည်ရယူခဲ့သော်လည်း စစ်ပွဲဖြစ်ပွားပါက အမေရိကန်ဘက်က ကိုရီးယားတပ်ဖွဲ့များအပေါ် ထိန်းချုပ်မှု ဆက်လက်ထားရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

လွှဲပြောင်းချိန်နှင့် ပတ်သက်၍ မဟာမိတ်နှစ်ဖက်အကြား အမြင်ကွာခြားမှုရှိနိုင်ကြောင်း မေးမြန်းရာတွင် “လင်မယားတောင် အမြင်မတူနိုင်သလို နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံက စစ်အတွင်း OPCON ကိစ္စမှာ အမြင်တူညီနေမယ်လို့ မျှော်လင့်လို့ မရ” ဟု အန်က ပြောသည်။ ကွာဟချက်များ လျော့ပါးစေရန် နှစ်ဖက်အကြား ဆက်သွယ်ညှိနှိုင်းမှုများကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် လုပ်ဆောင်နေကြောင်းလည်း ဆိုသည်။

တစ်ဖက်တွင်လည်း တောင်ကိုရီးယားသည် နျူကလီးယားစွမ်းအင်သုံး ရေငုပ်သင်္ဘော စီမံကိန်းကို ဆက်လက်တိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်နေပြီး နျူကလီးယားလောင်စာမှလွဲ၍ ရေငုပ်သင်္ဘောတည်ဆောက်ရန် လိုအပ်သည့် အခြေအနေအားလုံး ကိုရီးယားတွင် ရှိနေကြောင်း အန်က ပြောကြားခဲ့သည်။ “နျူကလီးယားလောင်စာတစ်ခုပဲ မရှိသေးတာပါ။ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းအောက် အားဖြည့်ထားတဲ့ low-enriched uranium ကို အမေရိကန်ဘက်က ပူးပေါင်းကူညီပံ့ပိုးပေးဖို့ ကျွန်တော်တို့ ကြိုးပမ်းနေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ ဆိုးလ်နှင့် ဝါရှင်တန်အကြား အဆိုပါရေငုပ်သင်္ဘောကို ကိုရီးယားနိုင်ငံအတွင်း တည်ဆောက်ရန် သဘောတူညီမှုရရှိပြီးပြီလားဟု မေးမြန်းရာတွင် မဟာမိတ်နှစ်ဖက်အကြား ထိုသဘောတူညီချက် မရသေးကြောင်း ပြောခဲ့သော်လည်း ကိုရီးယားအစိုးရက အဆိုပါရေငုပ်သင်္ဘောများကို ပြည်တွင်း၌ပင် တည်ဆောက်သင့်ကြောင်း ရပ်တည်ချက်ကို တစိုက်မတ်မတ် ထိန်းသိမ်းထားကြောင်း အန်က ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။