ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှုတားဆီးရေးတွင် အလယ်အလတ်အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ အားသာချက်ကို ကိုရီးယားပြသ

တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသည် မြန်မာနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှအခြေစိုက် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုကွန်ရက်များကို ဖိအားပေးနှိမ်နင်းရာတွင် ဒေသတွင်း “အလယ်အလတ်အင်အားကြီးနိုင်ငံ” များ၏ အရေးပါမှုကို ထင်ရှားစွာ ပြသနေကြောင်း ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်က သုံးသပ်ထားသည်။ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသားများကို ပစ်မှတ်ထားသည့် ငွေကြေးလိမ်လည်မှု၊ လူကုန်ကူးမှုနှင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုဖြစ်စဉ်များအပေါ် အပြင်းအထန် တုံ့ပြန်ခဲ့ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဖိအား၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို မြင်တွေ့ရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ယခုလအစောပိုင်းတွင် တောင်ကိုရီးယားအစိုးရ ရှေ့နေများက မြန်မာအခြေစိုက် romance scam အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုနှင့် ဆက်နွှယ်နေသည်ဟု စွပ်စွဲခံရသည့် အမျိုးသား ၉ ဦးကို တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် voice phishing နည်းလမ်းဖြင့် စကားပြောလိမ်လည်ကာ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသားများထံမှ ဝမ် ၇,၀၀၀ သန်းမှ ဝမ် ၁၄,၀၀၀ သန်းကြား (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၇,၀၀၀ မှ ၉၄၃,၀၀၀ ခန့်) လိမ်လည်ယူခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အာရှတစ်လွှားတွင် လိမ်လည်မှုဖြစ်စဉ်များ မြင့်တက်လာနေပြီး တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသားများမှာ အဓိကပစ်မှတ်အုပ်စုတစ်ခု ဖြစ်လာနေသည်ဟု ဆောင်းပါးက ဆိုသည်။

လိမ်လည်မှုကွန်ရက်များ၏ နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးမှာ စီးပွားရေးထိခိုက်မှုအပေါ်တွင်သာ မရပ်ဘဲ လူကုန်ကူးမှုအထိ ဆိုးရွားသည့် အန္တရာယ်များကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ လိမ်လည်အဖွဲ့တစ်ခုတည်းက တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသား ၈၆၉ ဦးကို စုစုပေါင်း ဝမ် ၄၈.၆ ဘီလီယံခန့် လိမ်လည်ခဲ့သည်ဟု ဆိုထားပြီး၊ ကမ္ဘောဒီးယားရှိ scam compound များတွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသား အနည်းဆုံး ၁,၀၀၀ ဦး အဖမ်းခံရခြင်း၊ လူကုန်ကူးခံရခြင်း၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် သေဆုံးခဲ့ခြင်း ရှိသည်ဟုလည်း အစီရင်ခံချက်များကို ကိုးကားထားသည်။

အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်နှင့် တောင်ကိုရီးယားတို့အပါအဝင် နိုင်ငံများ၏ ပူးပေါင်းဖိအားကြောင့် ကမ္ဘောဒီးယားအခြေစိုက် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းများကို နှိမ်နင်းရန် စတင်ဆောင်ရွက်လာကြောင်း ဆောင်းပါးက ဖော်ပြသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားတွင် ထိုလုပ်ငန်းများ၏ နှစ်စဉ်တန်ဖိုးမှာ ဝမ် ၁၇ ထရီလီယံခန့်ရှိပြီး နိုင်ငံ GDP ၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်နှင့် ညီမျှသည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက ခန့်မှန်းထားသည်။ ထိုစနစ်သည် ဝန်ကြီးချုပ် Hun Manet ၏ ဝမ်းကွဲ Hun To အပါအဝင် အာဏာပိုင်ထိပ်တန်းပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ဒေသတွင်း အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများအပေါ် မူတည်နေကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တောင်ကိုရီးယားကျောင်းသားငယ်တစ်ဦး ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရပြီး သေဆုံးခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်နောက်ပိုင်း တောင်ကိုရီးယားအစိုးရက ကမ္ဘောဒီးယားရှိ အချို့ဒေသများသို့ ခရီးသွားခွင့် ပိတ်ပင်ချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါကန့်သတ်ချက်မှာ နှစ်လမပြည့်မီကပင် ချမှတ်ခဲ့သော်လည်း ကမ္ဘောဒီးယားအာဏာပိုင်များအပေါ် တောင်ကိုရီးယား၏ ဖိအားသက်ရောက်မှုကို ထင်ထင်ရှားရှား ပြသခဲ့ကြောင်း ဆောင်းပါးက သုံးသပ်သည်။ ထို့နောက် Hun အစိုးရက ဧပြီလမတိုင်မီ အွန်လိုင်း scam center အားလုံးကို ပိတ်သိမ်းမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးနှိမ်နင်းမှုတွင် စင်တာများ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပိတ်သိမ်းပြီးဖြစ်ကြောင်းလည်း ဆိုထားသည်။

သို့သော် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် မြန်မာကဲ့သို့ စင်တာများအပေါ် ဖိအားကို ရေရှည်တည်တံ့စွာ ဆက်လက်ထိန်းထားနိုင်မည်လားဆိုသည့် မေးခွန်းများမှာ ယနေ့တိုင် ကျန်ရှိနေသေးကြောင်း ဆောင်းပါးက သတိပေးထားသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားအခြေစိုက် EyeWitness Project ကဲ့သို့ အဖွဲ့များက အစိုးရဦးဆောင် နှိမ်နင်းမှုများ၏ ရေရှည်ထိရောက်မှုကို သံသယရှိပြီး အချို့လုပ်ငန်းများ ပြန်လည်စတင်နေသည့် လက္ခဏာများ ရှိနေကြောင်း ပြောဆိုထားသည်။ တတိယပါတီ စောင့်ကြည့်မှုနှင့် နိုင်ငံတကာဖိအား မရှိပါက ယခုနှိမ်နင်းမှုသည် အောင်မြင်မှုမရှိသည့် စံနမူနာများစာရင်းထဲ ထပ်မံဝင်သွားနိုင်ကြောင်းလည်း ဆောင်းပါးက ဆိုသည်။

ထိုကွန်ရက်များကို လုံးဝ ဖြုတ်ချနိုင်ရန်မှာ compound တစ်ခု ပိတ်သိမ်းခြင်း၊ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကို ပိတ်ဆို့ခြင်းမျှဖြင့် မလုံလောက်ဘဲ ငွေကြေးလည်ပတ်မှုလမ်းကြောင်းများ၊ နိုင်ငံရေးကာကွယ်ပေးမှုကွန်ရက်များနှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များကို ပူးပေါင်းအရေးယူရန် လိုအပ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ပြည်တွင်း scam compound များတွင် လုပ်ကိုင်နေသူ ၁၅၀,၀၀၀ ဦးအနက် အများစုမှာ အလုပ်အကိုင်ကြော်ငြာအတုများဖြင့် လှည့်စားခံရသူများဖြစ်ပြီး အတုဗီဇာနှင့် အလုပ်ခန့်အပ်စာများဖြင့် ရောက်ရှိလာပြီးနောက် လူကုန်ကူးခံရသူများဖြစ်ကြောင်း ဆောင်းပါးက ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် တောင်ကိုရီးယားနှင့် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများအနေဖြင့် ကမ္ဘောဒီးယားအစိုးရနှင့် နှစ်နိုင်ငံ၊ ဘက်စုံအဆင့်များတွင် ပူးပေါင်းကာ လူကုန်ကူးမှုနှင့် ဗီဇာလိမ်လည်မှုများကို တိုက်ဖျက်ရန်၊ အတုဗီဇာနှင့် အလုပ်ကြော်ငြာများကို ခွဲခြားသိမြင်နိုင်ရေး ပြည်သူများကို အသိပညာပေးရန်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား၏ scam nexus ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် နိုင်ငံရေးလုံခြုံရေးအန္တရာယ်ကို ကိုယ်ပိုင်စုံစမ်းလေ့လာရန် တိုက်တွန်းထားသည်။

ဆောင်းပါးအဆိုအရ တောင်ကိုရီးယား၏ ယခင်က ခရီးသွားခွင့်ပိတ်ပင်ချက်နှင့် ဗြိတိန်၊ ထိုင်း စသည်တို့နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် အလယ်အလတ်အင်အားကြီးနိုင်ငံများလည်း ဤနယ်ပယ်တွင် ထိရောက်သည့် သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်ကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ ထိရောက်သော ဖိအားကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်မှသာ အားနည်းသူများကို ကာကွယ်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် မြန်မာတွင် ရှိနေသည့် နိုင်ငံနှင့် ဆက်နွှယ်သော ရာဇဝတ်ကွန်ရက်များကို အပြီးတိုင် ဖြုတ်ချနိုင်မည်ဟု သုံးသပ်ထားသည်။