---

ဝါရှင်တန်နှင့် တီဟီရန်တို့အကြား ပဋိပက္ခကို အဆုံးသတ်ရန် ရည်ရွယ်သည့် မကြာသေးမီက နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MOU) သည် ကိုရီးယားအတွက် အခွင့်အလမ်းသစ်များနှင့် စိန်ခေါ်မှုသစ်များကို တစ်ပြိုင်နက် တင်ဆောင်လာနိုင်ကြောင်း ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ကူ ယွန်ချောလ်က သောကြာနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ အစိုးရအနေဖြင့် ပဋိပက္ခအလွန်ကာလ စီးပွားရေးမူဝါဒများကိုလည်း ချမှတ်သွားမည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ကူ ယွန်ချောလ်သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စီးပွားရေးရေးရာ ဝန်ကြီးအဆင့် အစည်းအဝေးတွင် ထိုသို့ ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ရေရှည်အခွင့်အလမ်းများ ဖော်ဆောင်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းသွားမည်ဖြစ်သလို စီးပွားရေးလုံခြုံရေးကို မြှင့်တင်ကာ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်၏ ခံနိုင်ရည်ကိုလည်း ပိုမိုအားကောင်းစေမည်ဟု ဆိုသည်။

“အရှေ့အလယ်ပိုင်း နိုင်ငံများနှင့် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးကျန်းမာရေး တိုးတက်စေရေး ကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်သည့် နယ်ပယ်များ ပေါ်ထွက်လာစေရန် ကြိုးပမ်းသွားမည်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။ “မကြာသေးမီ ပဋိပက္ခက ဖော်ထုတ်ပြသခဲ့သည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် အန္တရာယ်များကိုလည်း ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသွားမည်” ဟု ဆိုသည်။

ထို့ပြင် အတင်းအကျပ်လုပ်အားဖြင့် ထုတ်လုပ်ထားသော ကုန်ပစ္စည်းများ တင်သွင်းခွင့် ပိတ်ပင်မှုကို လိုက်နာအကောင်အထည်မဖော်နိုင်ခြင်းကြောင့် အာရှ၏ စတုတ္ထအကြီးဆုံး စီးပွားရေးနိုင်ငံအပါအဝင် နိုင်ငံအများအပြားတွင် အမေရိကန်က အကောက်ခွန်တိုးမြှင့်ရန် အဆိုပြုထားသည့်ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ဆိုးလ်အစိုးရအနေဖြင့် နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် အကျိုးရှိမည့် မျှတသော အဖြေကို ရှာဖွေရန် တက်ကြွစွာ ကြိုးပမ်းမည်ဟု ကူက ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန် ကုန်သွယ်ရေး ကိုယ်စားလှယ်ရုံး (USTR) က မကြာသေးမီက အတင်းအကျပ်လုပ်အားဖြင့် ထုတ်လုပ်ထားသော ကုန်ပစ္စည်းများ တင်သွင်းခွင့်ပိတ်ပင်မှုကို မလိုက်နာဟုဆိုသည့် ကုန်သွယ်ဖက် ၆၀ နိုင်ငံမှ ကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း သို့မဟုတ် ၁၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း အကောက်ခွန် ချမှတ်ရန် အဆိုပြုထားသည်။

“အမေရိကန်နှင့် စုစုပေါင်း ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ အစီအစဉ်များကို သေချာစွာ ဆွေးနွေးဖြေရှင်းခြင်းဖြင့် ကိုရီးယားကုမ္ပဏီများ အားနည်းထိခိုက်သွားမည့် အခြေအနေ မဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းသွားမည်” ဟုလည်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောသည်။

သီးခြား စီးပွားရေးရေးရာ အစည်းအဝေးတစ်ခုတွင် ကူက အမေရိကန်-အီရန် MOU နောက်ပိုင်း ပြင်ပမသေချာမရေရာမှုများ လျော့နည်းလာပုံရသော်လည်း ၎င်း၏ အကျိုးဆက်များက ကိုရီးယားစီးပွားရေးကို ဆက်လက်သက်ရောက်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။

“အစိုးရအနေဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း အခြေအနေများကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် ကိုရီးယားသင်္ဘောများ ဘေးကင်းလုံခြုံစွာနှင့် အမြန်ဆုံး ဖြတ်သန်းနိုင်ရေးကိုလည်း ပံ့ပိုးသွားမည်” ဟု ၎င်းက အဖွင့်မိန့်ခွန်းတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

“အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခ၏ သက်ရောက်မှုများဖြစ်သည့် အလုပ်အကိုင် တိုးတက်မှု နှေးကွေးလာခြင်း၊ စားသုံးသူဈေးနှုန်း မြင့်တက်ခြင်း၊ နိုင်ငံခြားငွေလဲနှုန်းဈေးကွက်နှင့် အဓိကအတိုးနှုန်းများ မတည်ငြိမ်ခြင်းတို့သည် ဆက်လက်တည်ရှိနေသဖြင့် ပြည်သူလူထု၏ စားဝတ်နေရေး ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး လျော့ပါးစေရန် အစိုးရက နည်းလမ်းပေါင်းစုံဖြင့် ကြိုးပမ်းသွားမည်” ဟုလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။