---

ရုရှား၏ အပြည့်အဝ ကျူးကျော်စစ် စတင်ခဲ့သည့် ၄ နှစ်တာအပြီးတွင် ယူကရိန်းသည် အမေရိကန်၏ အကူအညီ လျော့နည်းလာသော်လည်း ပြိုလဲမသွားဘဲ စစ်မြေပြင်တွင် တိုးတက်မှုများ ရရှိလာနေသည်။ ဈေးသက်သာသော်လည်း ထိရောက်သည့် ဒရုန်းများ၊ AI အခြေပြု ကြားဖြတ်ဒရုန်းများနှင့် တိုက်ခိုက်ရေး ရိုဘော့များက ယူကရိန်းကို အသာစီးရစေပြီး “ကောင်းသည့်ဘက်” အနိုင်ရနိုင်ကြောင်း ပြသနေသည်။

ဆောင်းပါးရှင် Elizabeth Shackelford ၏ သုံးသပ်ချက်အရ 2022 ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ရုရှားက ယူကရိန်းကို အပြည့်အဝ ကျူးကျော်ခဲ့စဉ် ဝါရှင်တန်နှင့် ဥရောပနိုင်ငံများက ရုရှားသည် အလျင်အမြန် အနိုင်ရမည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့ကြသည်။ ရုရှား၏ လူဦးရေသည် ယူကရိန်းထက် ၃ ဆကျော်၊ စစ်အင်အားမှာ ၄ ဆခန့် ကြီးမားပြီး GDP ကလည်း ၁၀ ဆကျော် ကွာဟနေသဖြင့် အင်အားမမျှတမှုမှာ အလွန်ကြီးမားခဲ့သည်။ သို့သော် သမ္မတ Volodymyr Zelenskyy က ထွက်ပြေးရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး ရုရှားသည် ကိယက်ဗ်မြို့တော်ကို မသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပေ။

နောက်ပိုင်းတွင်လည်း အနောက်နိုင်ငံများ၏ ကျယ်ပြန့်သော စစ်ရေးအကူအညီ ဆက်လက်ရရှိနေသရွေ့ ယူကရိန်းသည် ရှုံးနိမ့်ခြင်းကို တားဆီးနိုင်မည်ဟု သုံးသပ်သူများက ယူဆလာကြသည်။ သို့သော် 2025 ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် Donald Trump သည် အမေရိကန်သမ္မတရာထူးသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီးနောက် အမေရိကန်၏ အကူအညီ မကြာမီ ရပ်တန့်မည်၊ ယူကရိန်းသည် ရုရှား၏ စည်းကမ်းအောက်သို့ ဝင်ရောက်မည်ဟု ယူဆမှုများ ပိုမိုများပြားလာခဲ့သည်။ ဝါရှင်တန်နှင့် ဥရောပမြို့တော်များတွင် ယူကရိန်းအနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် မည်မျှမြေယာ စွန့်လွှတ်ရမည်ဆိုသည့် ဆွေးနွေးမှုများပင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

သို့ရာတွင် Trump ၏ ဒုတိယသက်တမ်း ၁၈ လမြောက်နှင့် ရုရှား၏ အပြည့်အဝ စစ်ပွဲ ၄ နှစ်မြောက် အခြေအနေတွင် ယူကရိန်းသည် မပြိုလဲသေးဘဲ အသာစီးရလာနေသည်။ 2026 ခုနှစ် ဧပြီလသည် နှစ်နှစ်နီးပါးအတွင်း ရုရှားက နယ်မြေ အသားတင်ဆုံးရှုံးမှု ရရှိခဲ့သည့် ပထမဆုံးလလည်း ဖြစ်သည်။ သတင်းဆိုးများ ဆက်တိုက်လွှမ်းမိုးနေသည့် တစ်နှစ်အတွင်း ယူကရိန်းသည် “ကောင်းသည့်ဘက်” အနိုင်ရနိုင်ကြောင်း မျှော်လင့်မှုကို ပေးနေသည်ဟု ဆောင်းပါးက ဆိုသည်။

ယူကရိန်းက ဘယ်လိုမျှော်လင့်ချက်များကို ချိုးဖောက်နိုင်ခဲ့သနည်း။ ဥရောပက အမေရိကန်အကူအညီ လျော့နည်းသွားသည့် ချို့ယွင်းချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန် အကူအညီ တိုးမြှင့်ခဲ့သော်လည်း ထိုအကူအညီတစ်ခုတည်းဖြင့် ယူကရိန်းအနိုင်ရရန် မလုံလောက်ခဲ့ပေ။ ရှုံးနိမ့်မှုကို တားဆီးထားနိုင်ရန်သာ အထောက်အကူဖြစ်ခဲ့သည်။

အမှန်တကယ် အခြေအနေကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်မှာ ယူကရိန်းပြည်သူများ၏ ခံစစ်စိတ်ဓာတ်နှင့် တီထွင်ဆန်းသစ်မှုတို့ ဖြစ်သည်။ စစ်ပြီးနောက် ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်ရေးကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ပြီး ကာကွယ်နိုင်သော နယ်မြေနှင့်အတူ ရပ်တည်နိုင်ပါက ထိုအောင်မြင်မှုသည် အောင်ပွဲ၏ အရသာကို ပိုမိုပြည့်စုံစေမည့်အပြင် ပိုမိုအားကောင်းသော နိုင်ငံသစ်တစ်နိုင်ငံကိုလည်း ဖော်ဆောင်ပေးမည်ဟု ဆောင်းပါးက သုံးသပ်ထားသည်။

ယူကရိန်းသည် စစ်ရေးအင်အားအရ ရုရှားကို မယှဉ်နိုင်သည့်အတွက် ဉာဏ်ပညာနှင့် စုပေါင်းစည်းလုံးမှုဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့ရသည်။ အရပ်သားများသည် စစ်ရေးတုံ့ပြန်မှုတွင် တက်တက်ကြွကြွ ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး အချို့မှာ စေတနာ့တပ်ဖွဲ့များတွင် ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသလို၊ အချို့မှာ ထောက်လှမ်းရေး စုစည်းမှု၊ ရန်ပုံငွေ စုပေါင်းဖန်တီးမှု၊ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် ဆေးဝါး ဖြန့်ဝေရေးကွန်ရက်များ၊ အရေးကြီး အခြေခံအဆောက်အအုံ ပြန်လည်ပြုပြင်ရေး စသည့် နည်းလမ်းများဖြင့် ကူညီခဲ့ကြသည်။

သို့သော် စစ်ပွဲအပေါ် အထိရောက်ဆုံး သက်ရောက်မှု ရှိခဲ့သည့် အရပ်သားပိုင်း ဆောင်ရွက်မှုမှာ ပြည်တွင်းထုတ် ကာကွယ်ရေးစက်မှုလုပ်ငန်း၏ အလျင်အမြန် တိုးတက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ယခင်က ဘဏ္ဍာရေး၊ သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ၊ ဆောက်လုပ်ရေး၊ ဂိမ်းဒီဇိုင်းနှင့် ဗိသုကာပညာတို့တွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည့် ယူကရိန်းပညာရှင်များက ၎င်းတို့၏ အရပ်ဘက်ကျွမ်းကျင်မှုများကို စစ်ရေးနယ်ပယ်သို့ ပြောင်းလဲအသုံးချခဲ့ကြသည်။ ရလဒ်မှာ အံ့ဩဖွယ်ကောင်းလှသည်ဟု ဆောင်းပါးက ဖော်ပြသည်။

ယူကရိန်းသည် ရုရှား၏ ထိုးစစ်ကို နှောင့်နှေးစေသည့် ဈေးသက်သာသော ဒရုန်းများကို အလျင်အမြန် ထုတ်လုပ်နေသည်။ စစ်မြေပြင်သုံး တိုတောင်းအကွာအဝေး ဒရုန်းများ၊ ရုရှား၏ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် တပ်ဖွဲ့လဲလှယ်မှုကို နှောင့်ယှက်သည့် အလတ်စားအကွာအဝေး ဒရုန်းများ၊ ရုရှားပိုင်နက်အတွင်း နက်ရှိုင်းသည့် ပစ်မှတ်များကို ထိမှန်နိုင်သော ရှည်လျားအကွာအဝေး ဒရုန်းများအထိ ထုတ်လုပ်နိုင်ပြီး ပူတင်၏ ပြည်တွင်းလုံခြုံရေး ခံစားမှုကိုပါ ထိခိုက်စေထားသည်။ ထို့အပြင် မောင်းသူမဲ့ မြေပြင်ယာဉ်များက စူးစမ်းထောက်လှမ်းမှု၊ ဒဏ်ရာရသူများ ရွှေ့ပြောင်းမှုနှင့် ထောက်ပံ့ရေးမစ်ရှင်များကို လုပ်ဆောင်နေပြီး တိုက်ခိုက်ရေး ရိုဘော့များက စစ်သားများကို အန္တရာယ်မရှိစေဘဲ နယ်မြေပြန်လည်သိမ်းပိုက်မှုများပင် ဆောင်ရွက်နေသည်။

ရုရှားဘက်တွင်လည်း ဈေးသက်သာသော ဒရုန်းများ ရှိနေသဖြင့် ယူကရိန်း၏ အရေးအကြီးဆုံး တိုးတက်မှုတစ်ခုမှာ AI နည်းပညာသုံး ဒရုန်းကြားဖြတ်စနစ်များ ဖြစ်လာသည်။ ယင်းစနစ်များက ရုရှားအနေဖြင့် ကြီးမားသည့် ထိခိုက်နစ်နာမှုများ ပေးနိုင်စွမ်းကို ကုန်ကျစရိတ်နည်းနည်းဖြင့် ထိန်းချုပ်တားဆီးနိုင်ခဲ့သည်။

ယူကရိန်းနည်းပညာများသည် ယခုအခါ ကာတာနှင့် ဆော်ဒီအာရေဗျတို့ကဲ့သို့ ဈေးသက်သာသော်လည်း အန္တရာယ်ကြီးမားသည့် ဒရုန်းကာကွယ်ရေးစနစ် လိုအပ်နေသော နိုင်ငံများအတွက်လည်း အလွန်လိုအပ်လာနေသည်။ အကြောင်းမှာ ရုရှားအသုံးပြုနေသည့် ဒရုန်းများထဲတွင် အီရန်ထုတ် Shahed ဒရုန်းများ ပါဝင်နေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

2026 ခုနှစ် အစောပိုင်းအရ ယူကရိန်းကုမ္ပဏီများသည် တစ်နေ့လျှင် ကြားဖြတ်ဒရုန်း 1,000 အထိ ထုတ်လုပ်နိုင်နေပြီး နိုင်ငံအတွင်း ဒရုန်းထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီ 500 ကျော် ရှိလာပြီဖြစ်သည်။ ယင်းကုမ္ပဏီအများစုမှာ 2022 ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ မရှိခဲ့သော အဖွဲ့အစည်းအသစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများလည်း ဆက်လက်တိုးလာနေသည်။ အင်ဂျင်နီယာများသည် တိုက်ခိုက်ရေးယူနစ်များနှင့် တိုက်ရိုက်ပူးပေါင်းကာ စစ်မြေပြင်မှ ပြန်ကြားလာသော အကြောင်းအရာများကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ရရှိပြီး နည်းပညာများကို အဆက်မပြတ် မြှင့်တင်ပြင်ဆင်နေကြသည်။ စစ်ဘေးဒဏ်ကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော ရဲရင့်သည့် တိုးတက်မှုများ ဖြစ်သည်ဟု ဆောင်းပါးက သုံးသပ်ထားပြီး “လိုအပ်ချက်သည် တီထွင်မှု၏ မိခင်” ဟူသော ဆိုရိုးကို ကိုးကားထားသည်။

ပူတင်ဘက်ကတော့ ယူကရိန်း၏ ပြည်သူများနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေနိုင်သည့် အင်အားနှင့် ရည်ရွယ်ချက် ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ဆောင်းပါးက ဝန်ခံထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဤစစ်ပွဲသည် သံတမန်ရေးရာ သဘောတူညီချက်တစ်ခုမရှိဘဲ အဆုံးသတ်နိုင်မည်မဟုတ်ဟုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် လက်ရှိအခြေအနေအရ ယူကရိန်းသည် နောက်တစ်ကြိမ် ဆွေးနွေးပွဲများသို့ အသာစီးရသည့် အနေအထားဖြင့် ဝင်ရောက်နိုင်ခြေ မြင့်မားလာနေသည်။

ဤအခြေအနေ၏ အရေးပါမှုသည် ယူကရိန်းတစ်နိုင်ငံတည်းကို ကျော်လွန်သည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး စံနှုန်းအခြေပြု နိုင်ငံတကာစနစ်ကို စစ်ကျူးကျော်မှုများကို တားဆီးရန်နှင့် “အင်အားရှိသူက အနိုင်” ဆိုသည့် ကမ္ဘာ့အဟောင်း သဘောတရားအစား ထားရှိရန် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုစနစ်သည် အင်အားကြီးသူများက အကျိုးဆက်မခံဘဲ အကြိမ်ကြိမ် ချိုးဖောက်ခံလာရသဖြင့် ကမ္ဘာကြီးသည် ပိုမိုအန္တရာယ်များလာခဲ့သည်။

ယခုအခါ ယူကရိန်းသည် ထိုမှောင်မိုက်သည့် အခြေအနေကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်နေသည်။ မှန်ကန်ခြင်းနှင့် မမှန်ကန်ခြင်း၏ တိုက်ပွဲတွင် အနိုင်ကျင့်သူက ရှုံးနိုင်ကြောင်း ယူကရိန်းက ပြသနေပြီး နောက်ဆုံး၌ ခိုင်မာသည့် ခံနိုင်ရည်၊ စိတ်ဓာတ်နှင့် စိတ်ကူးဉာဏ်တို့ဖြင့် အောင်မြင်နိုင်ကြောင်း ဆောင်းပါးက ဆိုသည်။ စစ်ပွဲသည် မည်သည့်အချိန်မဆို မျှော်လင့်မထားသည့် ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သော်လည်း လက်ရှိအချိန်မှာတော့ ကောင်းသည့်ဘက်က ဦးဆောင်လာခြင်းကို မြင်ရသည်မှာ ဝမ်းသာဖွယ်ဖြစ်ကြောင်း နိဂုံးချုပ်ထားသည်။