ယွန်း၏ ‘ခွင့်မလွှတ်နိုင်သော ပြစ်မှု’
မြောက်ကိုရီးယား၏ ပြုံယမ်း လေကြောင်းပိုင်နက်အတွင်း ဒရုန်းများ စေလွှတ်ခဲ့သည့် အမှုနှင့် ဆက်စပ်၍ တောင်ကိုရီးယား သမ္မတဟောင်း ယွန်းဆော့ယောလ်ကို တရားရုံးက အပြစ်ရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက် အာဏာအလွဲသုံးစားမှုအတွက် ပြင်းထန်သည့် အပြစ်ဒဏ် ချမှတ်သင့်ကြောင်း အယ်ဒီတာ့အာဘော်က ထောက်ပြထားသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန် ၁၄ ရက် ညနေ ၃ နာရီ ၁၃ မိနစ် KST တွင် ထုတ်ဝေသည့် ယင်းအမြင်ဆောင်းပါးက ဒီမိုကရေစီစနစ်တွင် ဥပဒေစိုးမိုးရေး၏ အရေးပါမှုကို ထင်ရှားစွာ သတိပေးထားသည်။
ဆိုးလ်ဗဟိုခရိုင်တရားရုံးက ဆိုးလ်မြို့ တောင်ပိုင်း ဆောချိုခရိုင်ရှိ တရားရုံးတွင် ယွန်းဆော့ယောလ်ကို သစ္စာဖောက်မှုနှင့် အာဏာအလွဲသုံးစားမှု စွဲချက်များဖြင့် စီရင်ချက်ကြားနာမှု၌ ရုံးထုတ်ခဲ့သည်။ တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ယွန်းသည် မြောက်ကိုရီးယားကို တမင်တကာ ဆွပေးကာ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအရေးပေါ်အခြေအနေတစ်ရပ် ဖန်တီးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး ထို့နောက် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာရန် အကြောင်းပြချက် ရယူလိုခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အယ်ဒီတာ့အာဘော်က ယင်းလုပ်ရပ်ကို အာဏာအလွဲသုံးစားမှုသာမက ပြည်သူ့ယုံကြည်မှုကို လှုပ်ခတ်စေသည့် လွန်စွာပြင်းထန်သော သစ္စာဖောက်မှုအဖြစ်ပါ သုံးသပ်ထားသည်။
ဆောင်းပါးအရ သမ္မတ၏ အာဏာ၊ အထူးသဖြင့် တပ်မတော်ကို ကွပ်ကဲခွင့်သည် နိုင်ငံကာကွယ်ရေးနှင့် ပြည်သူလုံခြုံရေးအတွက်သာ ပေးအပ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးအာဏာ ဆက်လက်တည်မြဲစေရန် သို့မဟုတ် ကိုယ်ပိုင်ရည်မှန်းချက်အတွက် အသုံးချရမည့် ကိရိယာ မဟုတ်ကြောင်း ထောက်ပြထားသည်။ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စစ်ရေးအရ အလွန်တင်းမာသော ဒေသများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သဖြင့် မြောက်ကိုရီးယားနှင့် တင်းမာမှုကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ မြှင့်တင်ခြင်းသည် လူသန်းပေါင်းများစွာ၏ အသက်အန္တရာယ်ကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်ခဲ့ကြောင်းလည်း ဆိုထားသည်။
တရားရုံးက စစ်ရေးစွမ်းရည်များကို အမျိုးသားလုံခြုံရေး ကာကွယ်ရန်မဟုတ်ဘဲ ထိန်းချုပ်အသုံးချရန် အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ယင်းသည် ဒီမိုကရေစီအုပ်ချုပ်ရေး၏ အခြေခံသဘောတရားကို ထိခိုက်စေသည်ဟု ဆောင်းပါးက ရေးသားထားသည်။ ထို့ပြင် အမှုတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်ဟု စွဲချက်တင်ခံထားရသည့် အကြီးတန်းအရာရှိများ အပြစ်ပေးခံရမှုကလည်း နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့် အခြေခံဥပဒေကို မေ့လျော့ကာ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအပေါ် သစ္စာခံမှုကို ရွေးချယ်သွားပါက ဒီမိုကရေစီကာကွယ်ရေးစနစ် ပျက်စီးနိုင်ကြောင်း သတိပေးနေသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
ယွန်းကို ဆက်လက်ထောက်ခံကာ ကာကွယ်နေသည့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ရှိနေခြင်းကိုလည်း အယ်ဒီတာ့အာဘော်က စိုးရိမ်ဖွယ်ရာအဖြစ် ရှုမြင်ထားသည်။ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများတွင် အငြင်းပွားဖွယ် ခေါင်းဆောင်များကို ထောက်ခံခွင့် ရှိသော်လည်း ပြည်သူတစ်ဦးအနေဖြင့် အချက်အလက်များကို ရင်ဆိုင်လက်ခံပြီး ဥပဒေစိုးမိုးရေးကို လိုက်နာရမည့် တာဝန်ရှိကြောင်း သတိပေးထားသည်။ အဆုံးသတ်တွင် ဤအမှုသည် ယွန်းတစ်ဦးတည်းအကြောင်း မဟုတ်ဘဲ မည်သူမျှ ဥပဒေအထက်မရှိကြောင်း၊ နိုင်ငံတော်အာဏာသည် ကိုယ်ပိုင်ပိုင်ဆိုင်မှုမဟုတ်ဘဲ ပြည်သူ့ယုံကြည်ချက်အပေါ် တည်ဆောက်ထားသည့် တာဝန်တစ်ရပ်သာ ဖြစ်ကြောင်းကို ပြတ်သားစွာ ဖော်ပြနေသည်ဟု ရေးသားထားသည်။