ဝမ်ငွေတန်ဖိုးကျဆင်းမှုက ကိုရီးယား၏ အမေရိကန်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေးပက်ကေ့ချ်အတွက် အတားအဆီးဖြစ်လာ
ကိုရီးယားဝမ်ငွေတန်ဖိုး ဆက်လက်ကျဆင်းနေခြင်းကြောင့် အမေရိကန်တွင် ဆောင်ရွက်မည့် ဒေါ်လာ 350 ဘီလျံတန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအစီအစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် အခက်အခဲများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း လေ့လာသူများက သုံးသပ်နေကြသည်။ ငွေလဲနှုန်း တည်ငြိမ်ရေးကို ဆွေးနွေးရန် ကိုရီးယား ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန အရာရှိတစ်ဦး ဝါရှင်တန်သို့ သွားရောက်မည်ဖြစ်သည်။
ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စီးပွားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ နိုင်ငံတကာရေးရာ ဒုတိယဝန်ကြီး Moon Ji-sung သည် သောကြာနေ့ (ဒေသစံတော်ချိန်) တွင် ဝါရှင်တန်၌ အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန အရာရှိကြီးများနှင့် တွေ့ဆုံမည်ဟု အစိုးရသတင်းရင်းမြစ်များက ဆိုသည်။ ငွေလဲနှုန်းမူဝါဒကို တာဝန်ယူထားသည့် အဆင့်မြင့်အရာရှိတစ်ဦးက ဝါရှင်တန်သို့ သီးသန့်သွားရောက် ဆွေးနွေးခြင်းမှာ သာမန်မဟုတ်သည့် အခြေအနေတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ ဆွေးနွေးပွဲတွင် ကိုရီးယား၏ အမေရိကန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကတိကဝတ်များကို ငွေလဲနှုန်းလှုပ်ရှားမှုကြောင့် မထိခိုက်စေရေး အဓိကထား ဆွေးနွေးမည်ဟု စျေးကွက်စောင့်ကြည့်သူများက ခန့်မှန်းနေကြသည်။
ဝမ်ငွေသည် မကြာသေးမီ ရက်သတ္တပတ်များအတွင်း ဖိအားအောက်တွင် ရှိနေပြီး ဒေါ်လာတစ်ဒေါ်လာလျှင် ဝမ် 1,500 ဝန်းကျင်အထိ ကျဆင်းလာကာ 2009 ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းကာလနောက်ပိုင်း အားအနည်းဆုံး အဆင့်အနီးတွင် ကုန်သွယ်နေသည်။ ကြာသပတေးနေ့တွင် ဝမ်ငွေသည် ဒေါ်လာလျှင် 1,528.9 ဝမ်ဖြင့် ပိတ်သိမ်းခဲ့ပြီး ယခင်နေ့ထက် 4.7 ဝမ် ကျဆင်းခဲ့သည်။ အဆိုပါ အားနည်းမှုကြောင့် ကိုရီးယားအစိုးရ၏ အမေရိကန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကတိကဝတ်များအတွက် လိုအပ်မည့် ဒေါ်လာများ ဝယ်ယူရာတွင် ကုန်ကျစရိတ် ပိုမိုမြင့်တက်လာနိုင်ပြီး ငွေလဲစျေးကွက်အပေါ် ထပ်မံဖိအားပေးနိုင်သည်ဟု စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်နေသည်။
ဆိုးလ်နှင့် ဝါရှင်တန်တို့သည် လွန်ခဲ့သည့် အောက်တိုဘာလတွင် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိခဲ့ပြီး ကိုရီးယားက အမေရိကန်သို့ ဒေါ်လာ 350 ဘီလျံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ကတိပေးခဲ့ကာ အပြန်အလှန်အားဖြင့် အမေရိကန်ဘက်က အခွန်နှုန်း လျှော့ချပေးရန် သဘောတူခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပက်ကေ့ချ်တွင် သင်္ဘောတည်ဆောက်ရေး၊ ဆီမီကွန်ဒတ်တာ၊ စွမ်းအင်၊ အရေးကြီးသတ္တုသယံဇာတနှင့် ဉာဏ်ရည်တု (AI) ကဲ့သို့ မဟာဗျူဟာကဏ္ဍများ ပါဝင်သည်။ အစိုးရကလည်း လာမည့် ရက်သတ္တပတ်များအတွင်း Korea-U.S. Strategic Investment Corporation ကို စတင်တည်ထောင်ကာ အစီအစဉ်ကို ကြီးကြပ်သွားမည်ဖြစ်သည်။
ပြီးခဲ့သည့် နိုဝင်ဘာလတွင် ထုတ်ပြန်သော နှစ်နိုင်ငံ ပူးတွဲအချက်အလက်စာတမ်းတွင်လည်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအစီအစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရာ၌ ကိုရီးယား၏ နိုင်ငံခြားငွေလဲစျေးကွက် မတည်မငြိမ်ဖြစ်အောင် မလုပ်သင့်ကြောင်း နှစ်ဖက်လုံးက အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ “MOU (နားလည်မှုစာချွန်လွှာ) အရ ကတိကဝတ်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် ကိုရီးယားဝမ်ငွေ၏ စည်းမဲ့ကမ်းမဲ့ လှုပ်ရှားမှုကဲ့သို့ စျေးကွက်မတည်ငြိမ်မှု ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ဟု ထင်ရှားလာပါက ROK (ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ) အနေဖြင့် ရန်ပုံငွေပမာဏနှင့် အချိန်သတ်မှတ်ချက်ကို ပြန်လည်ညှိနှိုင်းပေးရန် တောင်းဆိုနိုင်ပြီး အမေရိကန်ဘက်ကလည်း ကောင်းမွန်စွာဖြင့် ထိုတောင်းဆိုမှုကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားမည်” ဟု စာတမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။
Korea University စီးပွားရေးပါမောက္ခ Kang Sung-jin က ဝါရှင်တန်ဘက်မှ အပြည့်အဝ ငွေကြေးလဲလှယ်ရေး သဘောတူညီချက် (currency swap) ကို လက်ခံလိုစိတ် နည်းပါးနေသော်လည်း နှစ်ဖက်စလုံးက ငွေလဲစျေးကွက် တည်ငြိမ်ရေးကို ထောက်ခံကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်သည်။ သို့သော် အမေရိကန်၏ ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုဖြင့် အရာအားလုံးကို ဖြေရှင်းနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်းလည်း သူက သတိပေးသည်။ “ဝါရှင်တန်အနေဖြင့် ဝမ်ငွေအားနည်းမှုကို ကိုရီးယား၏ ပြည်တွင်းရေးကိစ္စအဖြစ် အများအားဖြင့် ရှုမြင်နေသောကြောင့် ငွေလဲနှုန်း အတက်အကျကြောင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကတိကဝတ်များကို ရွှေ့ဆိုင်းပေးရန် သဘောတူမည်ဟု မထင်ရပါ။ နောက်ဆုံးတွင် ငွေကြေးတည်ငြိမ်စေရန် တာဝန်သည် ကိုရီးယားအာဏာပိုင်များအပေါ်တွင် အဓိကကျသွားမည်” ဟု သူက ဆိုသည်။
အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ အစိုးရက တရားမဝင် နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်မှုများကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို တင်းကျပ်လာသည်။ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် တရားမဝင် နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်မှုများကို စောင့်ကြည့်နေသည့် ပူးတွဲတပ်ဖွဲ့ကို အမြဲတမ်းအဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့တွင် National Intelligence Service, National Tax Service, Korea Customs Service, Financial Supervisory Service (FSS) နှင့် Bank of Korea တို့ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် ဗဟိုဘဏ်နှင့် FSS တို့ကလည်း ငွေလဲနှုန်းကို ထိန်းကျောင်းရန် သို့မဟုတ် စျေးကွက်၏ တိကျသော ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်မှုကို လွဲမှားစေရန် ရည်ရွယ်သော လုပ်ဆောင်ချက်များ ရှိ မရှိ စစ်ဆေးရန် နိုင်ငံခြားငွေလဲဘဏ်များကို စိစစ်မည်ဖြစ်သည်။