ဥရောပပါလီမန် နိုင်ငံခြားရေးကော်မတီအကြီးအကဲ ကိုရီးယားခရီးစဉ်အတွင်း အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသ၌ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ပိုမိုနက်ရှိုင်းရန် တိုက်တွန်း

ဥရောပပါလီမန် နိုင်ငံခြားရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ David McAllister က ကိုရီးယားသည် ဥရောပသမဂ္ဂ၏ အရေးပါသည့် မဟာဗျူဟာမိတ်ဖက်တစ်နိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြပြီး အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသအတွင်း ပိုမိုနက်ရှိုင်းသည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လိုအပ်ကြောင်း တိုက်တွန်းပြောဆိုလိုက်သည်။ ၎င်းက စည်းမျဉ်းအခြေပြု နိုင်ငံတကာစနစ်၊ လွတ်လပ်သည့် ဈေးကွက်နှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို ကာကွယ်ရန် ကိုရီးယားနှင့် ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုမြှင့်တင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ကိုရီးယားသတင်းစာ The Korea Times နှင့် မကြာသေးမီက ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အင်တာဗျူးတွင် McAllister က ဥရောပသမဂ္ဂ၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ၏ အခြေခံမှာ တူညီသည့် တန်ဖိုးထားမှုများ ရှိသော နိုင်ငံများနှင့် မိတ်ဖက်များအကြား ကွန်ရက်တစ်ခု တည်ဆောက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုသည်။ “ကျွန်တော်တို့ ဥရောပသမဂ္ဂအနေနဲ့ ဒီမိုကရေစီကို ယုံကြည်ပြီး ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တန်ဖိုးတွေကို မျှဝေတဲ့ မိတ်ဖက်နိုင်ငံတွေကို ကွန်ရက်တစ်ခုအဖြစ် ချိတ်ဆက်နေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ “စည်းမျဉ်းအခြေပြု ဘက်စုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးစနစ်ကို ထိန်းသိမ်းဖို့အတွက် ကျွန်တော်တို့ အတူတကွ ရပ်တည်နေပါတယ်။ လွတ်လပ်တဲ့ ဈေးကွက်ကို ထောက်ခံပြီး တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို ကာကွယ်နေပါတယ်” ဟုလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက ကိုရီးယားနှင့် ဆက်ဆံရေးကို ထပ်မံတိုးတက်စေရန် ဥရောပသမဂ္ဂ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကိုလည်း အလေးပေးပြောဆိုခဲ့ပြီး “ကိုရီးယားဟာ စည်းမျဉ်းအခြေပြု ဘက်စုံစနစ်၊ လွတ်လပ်တဲ့ ဈေးကွက်နဲ့ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို ထောက်ခံတဲ့ မဟာဗျူဟာမိတ်ဖက်ပါ။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့မှာ အကျိုးစီးပွားတင်မက တန်ဖိုးထားမှုတွေလည်း တူညီပါတယ်” ဟု ဆိုသည်။ အထူးသဖြင့် EU နှင့် ကိုရီးယားအကြား လုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို “နိုင်ငံရေးအဆင့်သစ်” သို့ မြှင့်တင်ပေးနိုင်မည်ဟု ချီးကျူးခဲ့ပြီး ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်မှု ထိန်းသိမ်းရာတွင် တောင်ကိုရီးယား၏ အခန်းကဏ္ဍကိုလည်း အရေးပါကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

McAllister က ကိုရီးယားနှင့် EU ဆက်ဆံရေးကို အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသ၏ ကျယ်ပြန့်သည့် အခြေအနေအတွင်း ထည့်သွင်းရှုမြင်ရမည်ဟု ဆိုပြီး ထိုဒေသရှိ မိတ်ဖက်နိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် EU ၏ လုံခြုံရေးအတွက် အခြေခံကျကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသက မိတ်ဖက်နိုင်ငံတွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဟာ EU ရဲ့ လုံခြုံရေးအတွက် အခြေခံကျပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုပြီး EU အနေဖြင့် ရိုးရာစီးပွားရေးမိတ်ဖက်တစ်ခုအဖြစ်သာ မကဘဲ လုံခြုံရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးဆိုင်ရာ ကဏ္ဍတွင်လည်း တက်ကြွသည့် အင်အားတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲလာနေကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည့် စိုးရိမ်မှုများအပေါ် ပြောကြားရာတွင်လည်း ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်အခြေအနေများသည် ဥရောပလုံခြုံရေးနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်နွယ်နေကြောင်း ၎င်းက ထောက်ပြသည်။ “ဥရောပလုံခြုံရေးနဲ့ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ် လုံခြုံရေးဟာ အပြန်အလှန် ဆက်စပ်နေပါတယ်” ဟု ပြောဆိုပြီး မြောက်ကိုရီးယားက ရုရှား၏ ယူကရိန်းစစ်ပွဲကို ထောက်ပံ့နေမှုကို “အလွန်စိုးရိမ်ဖွယ်” ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းက DPRK (ကိုရီးယားပြည်သူ့ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ) သည် ရုရှားဘက်မှ ယူကရိန်းစစ်ပွဲတွင် စစ်ရေးအထောက်အကူပေးနေကြောင်း၊ ဥရောပပါလီမန်ကလည်း ရုရှားနှင့် မြောက်ကိုရီးယားတို့အကြား Comprehensive Strategic Partnership စာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်းနှင့် အတည်ပြုခြင်းကို ရှုတ်ချထားကြောင်း ဆိုသည်။

ထို့အပြင် မြောက်ကိုရီးယားဘက်က တပ်ဖွဲ့များ ရုတ်သိမ်းရန်နှင့် ရုရှားနှင့် စစ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ရပ်တန့်ရန် တောင်းဆိုထားသလို ရုရှားဘက်ကလည်း မြောက်ကိုရီးယားနှင့် စစ်ရေးနှင့် နည်းပညာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အားလုံးကို ရပ်ဆိုင်းပြီး နျူကလီးယားမပြန့်ပွားရေးစာချုပ် (Non-Proliferation Treaty) နှင့် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ ဆုံးဖြတ်ချက်အများအပြားအောက်ရှိ တာဝန်များကို လိုက်နာရန် တိုက်တွန်းထားကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။ “မြောက်ကိုရီးယားရဲ့ လုပ်ရပ်တွေဟာ ဥရောပအတွက်သာမက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ လုံခြုံရေးအတွက်ပါ တက်ကြွတဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်ပါတယ်” ဟုလည်း ဆိုသည်။

စီးပွားရေးနှင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ကိစ္စရပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ McAllister က ခံနိုင်ရည်ရှိမှုနှင့် အရင်းအမြစ်မျိုးစုံ ဖြန့်ကျက်မှု၏ အရေးပါမှုကို အလေးထားပြောကြားပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အနှောင့်အယှက်များကို ပူးပေါင်းတုံ့ပြန်ရန် “ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ သီးသန့် ဆွေးနွေးပွဲအသစ်” တစ်ရပ် စတင်ရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောသည်။ ထို့အပြင် ဒစ်ဂျစ်တယ်ကုန်သွယ်ရေး၊ ဉာဏ်ရည်တု (AI) နှင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် ကိုရီးယားနှင့် အနာဂတ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အခွင့်အလမ်းများကိုလည်း ထောက်ပြခဲ့ပြီး EU-South Korea Framework Agreement, EU-South Korea Free Trade Agreement နှင့် EU-South Korea Crisis Management Framework Participation Agreement ကဲ့သို့သော နှစ်ဖက် စီးပွားရေးမူဘောင်များလည်း တိုးချဲ့လာနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဒစ်ဂျစ်တယ်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို အရေးပါတဲ့ အဆင့်တစ်ခုအဖြစ် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းပြီးပါပြီ။ ဒီသဘောတူညီချက်က ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အထူးကုန်သွယ်ရေးဆက်ဆံမှုကို ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ်နဲ့ ပိုကိုက်ညီအောင် ပြုပြင်ပေးပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ကိုရီးယားသည် အာရှမှ ပထမဆုံးနိုင်ငံအဖြစ် Horizon Europe အစီအစဉ်တွင် ပါဝင်လာခြင်းကို ကြိုဆိုပြီး ၎င်းသည် EU-ကိုရီးယား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းကို အဆင့်သစ်တစ်ခုသို့ မြှင့်တင်ပေးမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ Horizon Europe သည် EU ၏ သုတေသနနှင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုအတွက် အဓိက ရန်ပုံငွေအစီအစဉ်ဖြစ်ပြီး ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကို ဖြေရှင်းရန်၊ ကုလသမဂ္ဂ၏ ရေရှည်တည်တံ့ဖွံ့ဖြိုးရေး ရည်မှန်းချက်များကို ထောက်ပံ့ရန်နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂ၏ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းနှင့် စီးပွားရေးတိုးတက်မှုကို မြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။

နောက်ဆုံးတွင် McAllister က ကမ္ဘာ့စနစ် ပြောင်းလဲနေသည့် အချိန်အခါတွင် ကိုရီးယားသည် မဟာဗျူဟာမိတ်ဖက်တစ်နိုင်ငံသာမက “တည်ကြည်သော မိတ်ဆွေ” တစ်ဦးလည်းဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ “အဖွဲ့ခွဲအားလုံးကနေတစ်ဆင့် ဥရောပပါလီမန်ဟာ ကိုရီးယားကို ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အနီးစပ်ဆုံး တူညီတဲ့ တန်ဖိုးထားမှုရှိတဲ့ နှစ်နိုင်ငံမိတ်ဖက်များထဲက တစ်နိုင်ငံအဖြစ် တကယ်ကို အသိအမှတ်ပြုတန်ဖိုးထားကြောင်း ပြသချင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။