အီရန်နှင့် ပြုလုပ်သည့် ဆွေးနွေးပွဲတွင် ဖိလစ်ပိုင်က ရေနံတင်သင်္ဘောများ လုံခြုံစွာ ဖြတ်သန်းခွင့်ရရှိရေး တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း သမ္မတရုံး ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ရေနံတင်သွင်းမှုအပေါ် အကြီးအကျယ် မှီခိုနေရသည့် ဖိလစ်ပိုင်သည် ဒေသတွင်း နိုင်ငံများနှင့် လောင်စာရရှိရေးအတွက် ယှဉ်ပြိုင်နေရချိန်တွင် ယင်းတောင်းဆိုမှု ထွက်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ဖိလစ်ပိုင်၌ လောင်စာဈေးနှုန်းများ သမိုင်းတစ်လျှောက် အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ထို့နောက် တီဟီရန်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် သင်္ဘောသွားလာမှုကို ထိရောက်စွာ ပိတ်ဆို့ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သမ္မတ ဖာဒီနန် မာကိုစ်ကလည်း ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်အတွင်း နိုင်ငံတော် စွမ်းအင်အရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာခဲ့ပြီး လူဦးရေ ၁၁၆ သန်းရှိသည့် နိုင်ငံအနေဖြင့် လောင်စာလိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန် “ဘာမဆို ဆောင်ရွက်နိုင်သည်” ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး သဲရီဆာ လာဇာရိုက အီရန်သံအမတ် ယူဆေဖ် အက်စ်မိုင်အီလ်ဇာဒတ်နှင့် တွေ့ဆုံပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်မည့် အဓိက လမ်းကြောင်းများကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါတွေ့ဆုံပွဲတွင် ဖိလစ်ပိုင် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူမက ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလက ပြုလုပ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများ၏ အရှိန်အဟုန်ကို အခြေခံ၍ စွမ်းအင်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အပါအဝင် ကဏ္ဍအားလုံးတွင် ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု X လူမှုကွန်ရက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် သမ္မတရုံး ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကလဲယား ကာစထရိုက သတင်းထောက်များကို ပြောကြားရာတွင် လာဇာရိုက ဖိလစ်ပိုင်သို့ ရေနံတင်သွင်းမည့် သင်္ဘောများအတွက် ရေလက်ကြားဖြတ်သန်းခွင့် လုံခြုံစေရန် တိုက်ရိုက် တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ “နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ဖိလစ်ပိုင်ကို ‘ရန်လိုမှုမရှိသော နိုင်ငံ’ အဖြစ် တရားဝင် သတ်မှတ်ပေးရန်နှင့် ဖိလစ်ပိုင်အလံတင် သင်္ဘောများနှင့် ရေနံတင်ပို့မှုများအတွက် လုံခြုံစွာ ဖြတ်သန်းခွင့် သေချာစေရန် အီရန်အား တောင်းဆိုခဲ့သည်” ဟု ကာစထရိုက မက်ဆေ့ချ်အက်ပ်မှတစ်ဆင့် ပြောကြားခဲ့သည်။ “၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ပင်လယ်ခရီးသွား အလုပ်သမားများနှင့် စွမ်းအင်ထောက်ပံ့ရေးကို ကာကွယ်ရန် အလွန်အရေးကြီးသည်” ဟုလည်း သူမက ဆိုသည်။
အီရန်သံအမတ်ကလည်း ဖိလစ်ပိုင်ဘက်မှ ဆက်သွယ်လာမှုကို စောင့်မျှော်နေပြီး ဖိလစ်ပိုင်၏ တောင်းဆိုချက်များကို ကူညီဖြည့်ဆည်းပေးရန် အလွန်လိုလားနေကြောင်း ထပ်မံအတည်ပြုခဲ့သည်ဟု ကာစထရိုက ပြောသည်။ လာဇာရိုသည် ကြာသပတေးနေ့တွင် အီရန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် ဆက်လက်ဆွေးနွေးကာ အဆိုပါ ကတိကဝတ်များကို တရားဝင် ရရှိရန် မျှော်လင့်ထားကြောင်းလည်း သူမက ဆိုသည်။
မနီလာရှိ အီရန်သံရုံးကတော့ ယင်းတွေ့ဆုံမှုအပေါ် မှတ်ချက်ပေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ တနင်္လာနေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် ဖိလစ်ပိုင် စတော့ဈေးကွက်သို့ တင်သွင်းခဲ့သော အစီရင်ခံစာအရ နိုင်ငံ၏ တစ်ခုတည်းသော ရေနံချက်စက်ရုံ လုပ်ငန်းရှင် Petron Corp က အရှေ့အလယ်ပိုင်း စစ်ပွဲစတင်ချိန်မှစ၍ ရေနံတင်ပို့မှု အနည်းဆုံး ဘာရယ် ၄ သန်း ဖျက်သိမ်းခံရပြီးနောက် ရုရှားရေနံစိမ်းကို ဝယ်ယူရန် သဘောတူခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ရုရှားရေနံစိမ်း ဘာရယ် ၂.၅ သန်း ဝယ်ယူမှုမှာ “အလွန်အရေးပေါ် လိုအပ်ချက်” ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း Petron Corp ၏ အစီရင်ခံစာတွင် ဆိုထားသည်။ AFP သတင်းဌာနကလည်း ရုရှားရေနံစိမ်း သယ်ဆောင်လာသည့် တင်ကူးသင်္ဘောတစ်စင်းသည် Petron ၏ ရေနံချက်စက်ရုံကို ဝန်ဆောင်မှုပေးနေသော ဆိပ်ကမ်းသို့ ဆိုက်ရောက်လာခဲ့ကြောင်း ယခင်က သတင်းထုတ်ပြန်ထားပြီး၊ ယူကရိန်းစစ်ပွဲနှင့် ဆက်နွယ်သည့် မော်စကိုအပေါ် အမေရိကန်က ပိတ်ဆို့ဒဏ်ခတ်မှုများ လျှော့ပေါ့မီက ထိုသို့ ဝယ်ယူခြင်းမှာ မဖြစ်နိုင်လောက်သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ မလေးရှားကလည်း ၎င်းတို့၏ တင်ကူးသင်္ဘောများကို ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှ တီဟီရန်သို့ ဖြတ်သန်းခကြေး ပေးစရာမလိုဘဲ ဖြတ်သန်းခွင့်ပြုမည်ဟု ကြေညာပြီး ရက်ပိုင်းအကြာတွင် ဖိလစ်ပိုင်နှင့် အီရန်တို့၏ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ဆွေးနွေးပွဲ ထွက်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။