အီရန်က သောကြာနေ့တွင် အမေရိကန်စစ်လေယာဉ် ၂ စင်းကို သီးခြားတိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း ပစ်ချခဲ့ပြီး တပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကို ကယ်ဆယ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း အနည်းဆုံးတစ်ဦး ပျောက်ဆုံးနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ စစ်ပွဲစတင်ချိန်မှစ၍ ၅ ပတ်နီးပါးအကြာတွင် ဖြစ်ပွားလာသည့် အဆိုပါဖြစ်စဉ်က အခြေအနေကို ထပ်မံတင်းမာစေခဲ့သည်။
အမေရိကန်လေယာဉ် ပစ်ချခံရခြင်းမှာ ဤပဋိပက္ခအတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ်ဖြစ်ပြီး သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်က အမေရိကန်သည် အီရန်ကို “အပြတ်အသတ်ချေမှုန်းပြီးပြီ” ဟု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုပြီး ၂ ရက်အကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်အရာရှိများ၏ ပြောကြားချက်အရ တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်းကို အီရန်အတွင်း ပစ်ချခံခဲ့ရပြီး လေယာဉ်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကို ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း နောက်တစ်ဦးမှာ မတွေ့ရှိရသေးကြောင်း၊ အမေရိကန်တပ်မတော်က ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေကြောင်း သိရသည်။ အိမ်ဖြူတော်နှင့် ပင်တဂွန်တို့က ပစ်ချခံရသည့် လေယာဉ်များအကြောင်းကို လူသိရှင်ကြား အသေးစိတ် ထုတ်ပြန်ခြင်းမရှိသလို NBC News နှင့် အင်တာဗျူးတွင်လည်း ထရမ့်က ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးအခြေအနေကို မပြောလိုကြောင်း၊ “မဟုတ်ပါဘူး၊ လုံးဝမထိခိုက်ပါဘူး။ ဒါက စစ်ပွဲပါ” ဟု ပြောဆိုထားသည်။
တစ်ဖက်တွင်လည်း အီရန်နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာက ပင်လယ်ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့အတွင်း အမေရိကန် A-10 တိုက်ခိုက်ရေးလေယာဉ်တစ်စင်း အီရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၏ ထိမှန်မှုကြောင့် ပျက်ကျခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ သို့သော် အမေရိကန်အရာရှိတစ်ဦးက လေယာဉ် ပျက်ကျခြင်းလား၊ ပစ်ချခံရခြင်းလား၊ အီရန်ပါဝင်မှု ရှိမရှိကိုပါ ချက်ချင်း အတည်မပြုနိုင်သေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ပင်တဂွန်က အောက်လွှတ်တော် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ကော်မတီသို့ ဒုတိယတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး၏ အခြေအနေကို မသိရသေးကြောင်း အသိပေးခဲ့ပြီး AP ရရှိသည့် ပင်တဂွန်အီးမေးလ်အရလည်း “အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် လေယာဉ်တစ်စင်း ပစ်ချခံရသည်” ဟုသာ အတည်ပြုခဲ့သည်။
အီရန်က ကူဝိတ်ရှိ Mina al-Ahmadi ရေနံချက်စက်ရုံကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သလို ကူဝိတ်အစိုးရပိုင် Kuwait Petroleum Corp. က မီးလောင်မှုများစွာကို မီးသတ်သမားများ ထိန်းချုပ်နေကြောင်း ပြောဆိုသည်။ ထို့အပြင် ရေသန့်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံတစ်ခုတွင်လည်း “ပစ္စည်းထိခိုက်မှု” ရှိခဲ့ကြောင်း ကူဝိတ်ဘက်က ဆိုသည်။ ဘာရိန်းတွင်လည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုသတိပေးသံများ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီး ဆော်ဒီအာရေဗျက အီရန်ဒရုန်းများစွာကို ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ အစ္စရေးကလည်း လာရောက်နေသည့် ဒုံးကျည်များ ရှိကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ယူအေအီးအာဏာပိုင်များကလည်း ဒုံးကျည်တစ်စင်းကို ကြားဖြတ်ပစ်ချပြီးနောက် အပိုင်းအစများ ကျဆင်း၍ မီးလောင်ခဲ့သည့် ဂက်စ်လုပ်ကွက်တစ်ခုကို ပိတ်ထားခဲ့သည်။ တီဟီရန်နှင့် အီစ်ဖာဟန်မြို့တော်အနီးတို့တွင်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများ ရှိကြောင်း လှုပ်ရှားသူများက ပြောဆိုသော်လည်း မည်သည့်အရာ ထိမှန်ခဲ့သည်ကို ချက်ချင်း မသိရသေးပေ။
လက်ဘနွန်တွင်မူ အစ္စရေး၏ မြေပြင်ထိုးစစ်နှင့်အတူ ဘေရွတ်မြို့အနီး သောကြာနေ့ဝတ်ပြုပြီး ပြန်ထွက်လာသူများကို အစ္စရေးဒရုန်းက တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း နိုင်ငံပိုင် National News Agency က ဖော်ပြသည်။ စစ်ပွဲသည် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်က အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီးကတည်းက အီရန်တွင် လူ ၁,၉၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကြောင်းလည်း သိရသည်။ အမေရိကန်အခြေစိုက် Armed Conflict Location and Event Data အဖွဲ့၏ သောကြာနေ့ အစီရင်ခံစာအရ အရပ်သားသေဆုံးမှုအများစုမှာ လုံခြုံရေးနှင့် နိုင်ငံတော်ဆိုင်ရာ ပစ်မှတ်များအနီးတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး မြို့ပြဒေသများကို ခွဲခြားမဲ့ ဗုံးကြဲသည့်ပုံစံ မဟုတ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
ကျူးဖ်နိုင်ငံများနှင့် သိမ်းပိုက်ထားသော West Bank တွင် လူ ၂ ဒါဇင်ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး အစ္စရေးတွင် ၁၉ ဦး သေဆုံးကြောင်း၊ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၃ ဦးလည်း သေဆုံးထားကြောင်း သိရသည်။ လက်ဘနွန်တွင်တော့ လူ ၁,၃၀၀ ကျော် သေဆုံးပြီး နေရပ်စွန့်ခွာသူ ၁ သန်းကျော်ရှိလာကာ အစ္စရေးစစ်သား ၁၀ ဦးလည်း သေဆုံးခဲ့သည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်များသည် ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် အရေးပါဆုံးလမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအပေါ် အီရန်၏ ထိန်းချုပ်မှုကို အဆုံးသတ်ရန် ခက်ခဲနေကြောင်း သိရသည်။ ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီက ဤကိစ္စကို စနေနေ့တွင် ဆွေးနွေးမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။
ထရမ့်ကလည်း ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအပေါ် အမေရိကန်၏အခန်းကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်၍ အီရန်ကို ခြိမ်းခြောက်သကဲ့သို့ “ကိုယ့်ရေနံကို ကိုယ်သွားယူ” ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ သောကြာနေ့တွင် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်၌ ရေးသားရာတွင် “နည်းနည်းအချိန်ပေးရုံနဲ့ HORMUZ STRAIT ကို လွယ်လွယ်ကူကူ ဖွင့်နိုင်မယ်၊ ရေနံကို ယူနိုင်မယ်၊ အမြတ်ကြီးကြီး ထုတ်နိုင်မယ်” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ Brent ရေနံစျေးနှုန်းမှာ ဈေးကွက်အရ တစ်စည်လျှင် ဒေါ်လာ ၁၀၉ ဝန်းကျင်ရှိပြီး စစ်ပွဲစတင်ချိန်ကတည်းက ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။