အရှေ့အလယ်ပိုင်း အခြေအနေ မတည်ငြိမ်သေးသကဲ့သို့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့ခံနေရမှုကြောင့် တောင်ကိုရီးယားတွင် ရေနံဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာပြီး ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ဖိအားများ ပိုမိုမြင့်တက်နေကြောင်း အစိုးရက ဧပြီ ၅ ရက်တွင် သတိပေးလိုက်သည်။ လောင်စာ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ စားသောက်ကုန်နှင့် အခြား လူသုံးကုန်များ၏ ဈေးနှုန်းများလည်း ဆက်လက် မြင့်တက်နိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း စီးပွားရေးပညာရှင်များက သုံးသပ်ထားသည်။
ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်နှင့် စာရင်းအင်းဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မတ်လအတွင်း တောင်ကိုရီးယား၏ စားသုံးသူဈေးနှုန်းညွှန်းကိန်း (CPI) သည် 118.80 ရှိပြီး တစ်နှစ်အရင်ကထက် 2.2 ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်။ သို့သော် စွမ်းအင်ဈေးနှုန်းများမှာ 5.2 ရာခိုင်နှုန်းအထိ တက်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီနောက်ပိုင်း အမြင့်ဆုံး တိုးနှုန်းဖြစ်လာသည်။ ဒီဇယ်ဈေး 17 ရာခိုင်နှုန်း၊ ကီရိုစင်း 10.5 ရာခိုင်နှုန်း၊ ပက်ထရိုးလ် 9.9 ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ဓာတ်ဆီ 8 ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး မြင့်တက်ခဲ့သည်။
ဝန်ဆောင်မှုဈေးနှုန်းညွှန်းကိန်းမှာ ယခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်တွင် 115.96 ရှိကာ တစ်နှစ်အရင်ကထက် 2.4 ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ၃ သုံးလပတ်အတွင်း အမြင့်ဆုံး တိုးနှုန်းလည်း ဖြစ်သည်။ ယင်းအုပ်စုအတွင်းမှ အစားအသောက်နှင့် သောက်သုံးမှုကဲ့သို့ ကိုယ်ပိုင်ဝန်ဆောင်မှုဈေးနှုန်းများမှာ 3.2 ရာခိုင်နှုန်း တက်လာပြီး 3 ရာခိုင်နှုန်းအထက် ရောက်ရှိနေမှုမှာ ဆက်တိုက် ၅ ကြိမ်မြောက် သုံးလပတ်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ လေယာဉ်ခနှုန်းမှာလည်း 2.3 ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်။
စီးပွားရေးပညာရှင်များ၏ အဆိုအရ ယခုကိန်းဂဏန်းများမှာ ကမ္ဘာ့ရေနံဈေး မြင့်တက်မှုနှင့် ထောက်ပံ့ရေး ချို့ယွင်းမှုတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် သက်ရောက်မှု အပြည့်အစုံကို မထင်ဟပ်သေးကြောင်း၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခ၏ တကယ့်သက်ရောက်မှုများမှာ လာမည့်လများအတွင်း ပိုမိုပေါ်လွင်လာနိုင်ကြောင်း သိရသည်။ ချွန်းနမ်အမျိုးသားတက္ကသိုလ် စီးပွားရေးပါမောက္ခ ဂျောင်ဆယ်အွန်းက “ပုံမှန်အခြေအနေမှာ 2 ရာခိုင်နှုန်းလောက် တက်တာက ထူးဆန်းတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ဒီကိန်းဂဏန်းတွေက အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကနေ ဆင်းသက်လာမယ့် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ဖိအားတွေ အကုန်လုံးကို မပါဝင်သေးတာ အရေးကြီးပါတယ်” ဟု ပြောသည်။
“ပို့ဆောင်ရေးသမားတွေ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေ၊ တက္ကစီမောင်းသူတွေက လောလောဆယ် ဆီဈေးမြင့်တက်မှုကို ကိုယ်တိုင်ခံနေရတာပါ။ ဒါပေမယ့် နောက်ဆုံးမှာတော့ ပို့ဆောင်ခနဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးခတွေ တစ်ပြိုင်နက်တည်း တက်လာရပါလိမ့်မယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
ကိုရီးယားအဲနှင့် အာရှနာလေကြောင်းလိုင်းအပါအဝင် အဓိက လေကြောင်းလိုင်းများက ဧပြီလအတွက် လောင်စာပိုခကို မတ်လထက် အများဆုံး 3.5 ဆအထိ တိုးမြှင့်ထားပြီး၊ ယင်းကြောင့် နိုင်ငံတကာ လေယာဉ်ခနှုန်းများ 15 ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်နိုင်ကြောင်း Korea Investment & Securities က ခန့်မှန်းထားသည်။
ရေနံဈေး ဆက်လက် မြင့်နေပါက သက်ရောက်မှုများမှာ လေယာဉ်ခနှုန်းတွင်သာမက ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာနိုင်သည်။ ရေနံကုန်ကြမ်း ထောက်ပံ့မှု တင်းကျပ်လာခြင်းက လောဂျစ်စတစ်နှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကုန်ကျစရိတ်ကို မြှင့်တင်ပြီး အစားအသောက်နှင့် တည်းခိုနေထိုင်မှုကဲ့သို့ ဝန်ဆောင်မှုဈေးနှုန်းများမှတစ်ဆင့် စားသုံးသူများထံ လွှဲပြောင်းလာနိုင်သလို လက်လီရောင်းကုန်များအပေါ်လည်း ဖိအား ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ဝန်ဆောင်မှုဈေးနှုန်းများမှာ တစ်ကြိမ်တက်ပြီးနောက် လျင်မြန်စွာ မကျတတ်သဖြင့်၊ ယခုလို ကုန်ကျစရိတ် တုန်လှုပ်မှုတစ်ခုက ရှည်ကြာ တည်ငြိမ်သည့် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုအဖြစ် ခိုင်မာသွားနိုင်ကြောင်းလည်း သတိပေးထားသည်။
အစိုးရက လောင်စာအခွန် လျှော့ချခြင်း၊ ဈေးနှုန်းကန့်သတ်ခြင်း စသည့် နည်းလမ်းများဖြင့် ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်ရေး ကြိုးပမ်းနေသော်လည်း ရေနံသည် လောင်စာသက်သက်မဟုတ်ဘဲ အရေးကြီးသော ကုန်ကြမ်းလည်း ဖြစ်ကြောင်း ဂျောင်က ပြောသည်။ ပလတ်စတစ်ကုန်ကြမ်းများ ပြတ်လပ်မှု လပေါင်းများစွာ ဆက်ဖြစ်နေပါက ထုတ်လုပ်သူများသည် ဈေးပိုကြီးသော အစားထိုးနည်းလမ်းများကို အသုံးပြုရဖွယ်ရှိကြောင်း၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားမှာ တိုက်ရိုက် သက်ရောက်မှုနည်းနိုင်သော်လည်း LNG ကဲ့သို့ လောင်စာများအပေါ် အားထားနေရသဖြင့် သုံးစွဲစရိတ်များလည်း မြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။
ထို့အပြင် ကမ္ဘာ့မြေသြဇာ ထုတ်လုပ်မှု၏ အစိတ်အပိုင်းကြီးတစ်ခုကို ထုတ်လုပ်နေသည့် တရုတ်နိုင်ငံကလည်း တင်ပို့မှုကို ကန့်သတ်လာကြောင်း ဂျောင်က ထောက်ပြသည်။ “ဒါက စားနပ်ရိက္ခာ ထောက်ပံ့မှုကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ထိခိုက်စေမယ့် အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းက ရေနံပေါ် ကျွန်တော်တို့ ဘယ်လောက်အထိ မှီခိုနေရသလဲဆိုတာကို ထင်ရှားစေပါတယ်။ ဒီအခြေအနေ ဆက်ကြာနေမယ်ဆိုရင် COVID-19 ကာလမှာတောင် မမြင်ခဲ့ရတဲ့ ပျက်ကွက်မှုမျိုး ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
ကမ္ဘာ့အဓိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘဏ်ကြီးများကလည်း တောင်ကိုရီးယား၏ ယခုနှစ် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ခန့်မှန်းချက်ကို မြှင့်တင်ထားသည်။ ဘဏ် ၈ ခုက ယခုနှစ် စားသုံးသူဈေးနှုန်းဖောင်းပွမှု ပျမ်းမျှ 2.4 ရာခိုင်နှုန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းပြီး၊ ၎င်းမှာ ဖေဖော်ဝါရီကုန်ပိုင်းက ခန့်မှန်းခဲ့သည့် 2 ရာခိုင်နှုန်းထက် ပိုမိုမြင့်တက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
JPMorgan Chase ကလည်း ဧပြီလအတွက် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု 2.6 ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းကာ အရှေ့အလယ်ပိုင်း အကျပ်အတည်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် စွမ်းအင်ဈေးတက်မှုကို အချက်အလက်များတွင် အပြည့်အဝ မထင်ဟပ်သေးကြောင်း ပြောသည်။ အခြေအနေ ပိုမိုကောင်းမွန်လာခြင်း မရှိပါက မေလမှ စက်တင်ဘာလအကြား ငွေကြေးဖောင်းပွမှု 3 ရာခိုင်နှုန်းကို ကျော်လွန်နိုင်ကြောင်းလည်း သတိပေးထားသည်။