အင်ဒိုနီးရှားသည် ကိုရီးယား၏ စွမ်းအင်နှင့် အရေးပါသတ္တု အရင်းအမြစ်လုံခြုံရေးအတွက် မဟာဗျူဟာကျသော မိတ်ဖက်ဖြစ်လာနိုင်ဟု ကုန်သည်ကြီးများအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ ပြော

အင်ဒိုနီးရှား–ကိုရီးယား ဆက်ဆံရေးကို ရေတိုသဘောတူညီချက်များထက် ရေရှည် စက်မှုမိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးအဖြစ် တည်ဆောက်သွားရန် လိုအပ်ကြောင်း အင်ဒိုနီးရှား ကုန်သည်ကြီးများအသင်း (Kadin) ဥက္ကဋ္ဌ အန်နင်ဒျာ နိုဗျန် ဘက်ရီ (Anindya Novyan Bakrie) က ပြောကြားလိုက်သည်။ ၎င်းက အင်ဒိုနီးရှားသည် ကိုရီးယား၏ စွမ်းအင်နှင့် အရေးပါသတ္တု အရင်းအမြစ်လုံခြုံရေးအတွက် မဟာဗျူဟာကျသော အကာအကွယ်တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်းလည်း ထောက်ပြသည်။

ကိုရီးယားသမ္မတ လီဂျေမြွန်းနှင့် အင်ဒိုနီးရှားသမ္မတ ပရာဘိုဝို ဆူဘီယန်တိုတို့သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁ ရက်တွင် ဆိုးလ်မြို့ ချောင်ဝါဒေး၌ တွေ့ဆုံရာတွင် ကုန်သွယ်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ ကာကွယ်ရေး၊ ဉာဏ်ရည်တု (AI)၊ အခြေခံအဆောက်အအုံ၊ သင်္ဘောတည်ဆောက်ရေး၊ နျူကလီးယားစွမ်းအင်နှင့် စွမ်းအင်ကူးပြောင်းရေး စသည့် လက်တွေ့ကျသော အကြောင်းအရာများကို အဓိက ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ဘက်ရီက The Korea Times သို့ ပေးပို့သော အင်တာဗျူးတွင် ပြောဆိုသည်။ လတ်တလော အီရန်စစ်ပွဲနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ စွမ်းအင်နှင့် သယံဇာတ ထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းများအပေါ် မရေရာမှုများ မြင့်တက်လာနေသည့်အချိန်တွင် အင်ဒိုနီးရှား၏ ဓာတ်ငွေ့နှင့် ရေနံအထက်ပိုင်းလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ကိုရီးယားအတွက် အရေးအကြီးဆုံး ထောက်ပံ့ရေးလုံခြုံရေး လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

အထူးသဖြင့် အင်ဒိုနီးရှားပိုင် Binaiya နှင့် Serpang ကမ်းလွန်ဧရိယာများတွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ၁၅ ထရီလီယံ ကုဗပေခန့် ရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားပြီး SK Earthon ဦးဆောင်သော ကွန်ဆိုရှီယမ်အဖွဲ့ကို ရှာဖွေရေး လုပ်ပိုင်ခွင့် ချထားပေးထားသည်ဟု ၎င်းက ထောက်ပြသည်။ ထို့အပြင် သဘာဝလောင်စာတင်မဟုတ်ဘဲ အရေးပါသတ္တုများနှင့် အလယ်အလတ်ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများလည်း နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်သင့်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ “အကောင်းဆုံး မော်ဒယ်က ရေတိုဝယ်ယူမှု မဟုတ်ဘဲ ရေရှည်မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး ဖြစ်ရမယ်။ အထက်ပိုင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်မှု၊ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနဲ့ ပိုမိုသန့်ရှင်းတဲ့ အောက်ပိုင်းစက်မှုလုပ်ငန်းတွေကို အတူတကွ တည်ဆောက်သင့်တယ်” ဟု ဘက်ရီက ပြောသည်။

၎င်းက ပြီးခဲ့သည့် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦး တွေ့ဆုံမှုသည် ဆက်ဆံရေး ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာနေသည့် လက္ခဏာတစ်ရပ် ဖြစ်ကြောင်းလည်း သုံးသပ်ပြီး၊ ကိုရီးယားတွင် ပြီးခဲ့သည့် အောက်တိုဘာလ APEC အစည်းအဝေးများအတွင်း သမ္မတနှစ်ဦး တွေ့ဆုံပြီးနောက် ဝန်ကြီးအဆင့်နှင့် အလုပ်အဖွဲ့အဆင့် ဆွေးနွေးမှုများဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု တိုးချဲ့ရေးနှင့် စီးပွားရေးပြဿနာများ ဖြေရှင်းရေးကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ပြောသည်။ “ကိုရီးယားက နည်းပညာ၊ စက်မှုစည်းကမ်းနဲ့ အရင်းအနှီးကို ယူဆောင်လာနိုင်ပြီး၊ အင်ဒိုနီးရှားကတော့ အရွယ်အစား၊ သယံဇာတနဲ့ အောက်ပိုင်းစက်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး မူဝါဒကို ယူဆောင်လာနိုင်တယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ “ဒီထိပ်သီးအစည်းအဝေးက လုပ်ဆောင်မှု အဟန့်အတားတွေကို ဖယ်ရှားနိုင်မယ်ဆိုရင် အကျိုးရလဒ်တွေကို EV ကား၊ ဘက်ထရီ၊ သံမဏိ၊ ပက်ထရိုဓာတု၊ သန့်ရှင်းစွမ်းအင်နဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ်စက်မှုလုပ်ငန်းတွေမှာ မြင်တွေ့ရမယ်” ဟုလည်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်မှုတန်ဖိုးသည် ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၂၀ ကျော်ရှိပြီး ကိုရီးယားကုမ္ပဏီ ထောင်ပေါင်းများစွာ အင်ဒိုနီးရှားတွင် လုပ်ငန်းလည်ပတ်နေသော်လည်း အဓိကလိုအပ်ချက်မှာ လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်မှုဖြစ်ကြောင်း ဘက်ရီက သတိပေးခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှား–ကိုရီးယား Comprehensive Economic Partnership Agreement (IK-CEPA) ကို ပိုမိုထိရောက်စွာ အသုံးချရန် လိုအပ်ပြီး ဆီမီကွန်ဒတ်တာ၊ EV၊ နည်းပညာ၊ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍများတွင် သဘောတူထားသည့် မူဘောင်များကို တကယ့် စီမံကိန်းများအဖြစ် ပြောင်းလဲရမည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အထိ IK-CEPA အောက်တွင် တင်သွင်းထားသော အဆိုပြုချက် ၂၅ ခုအနက် ၂ ခုသာ အတည်ပြုထားသေးကြောင်းလည်း ထောက်ပြကာ ပိုမိုမြန်ဆန်သော အတည်ပြုလုပ်ငန်းစဉ်များကို တောင်းဆိုခဲ့သည်။

“ကျွန်တော်တို့ အခုမြင်ချင်တာက ထုတ်လုပ်မှု ပိုများလာတာ၊ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် ဖွံ့ဖြိုးလာတာ၊ ကျွမ်းကျင်မှု လွှဲပြောင်းမှု ပိုမိုများလာတာနဲ့ အင်ဒိုနီးရှားကို အာဆီယံအတွက် ထုတ်လုပ်ရေး အခြေစိုက်စခန်းအဖြစ် ပိုမိုအသုံးချလာတာပါ။ စျေးကွက်တင်ရောင်းမယ့် နေရာတစ်ခုအဖြစ်သာ မဟုတ်ရပါဘူး” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။ ထို့ပြင် ရောင်းဝယ်မှု၊ အစိတ်အပိုင်းထုတ်လုပ်မှု၊ အင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်း၊ ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍများကို အခြေခံသည့် “ဟန်ချက်ညီပြီး စက်မှုအခြေပြုသော” ကုန်သွယ်မှုပုံစံဘက်သို့ တိုးတက်ရန် နှစ်နိုင်ငံလုံးကို တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး၊ AI သည် ထိုပြောင်းလဲမှုအတွက် အရေးပါသော အားကောင်းစေသည့် အရာတစ်ခုဖြစ်ကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။