ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပြန်ဖွင့်ရေး အီရန်ကို ဖိအားပေးရန် ဗြိတိန်က နိုင်ငံ ၄၁ နိုင်ငံ စုစည်း

ဗြိတိန်နိုင်ငံသည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပြီး လုံခြုံရေးတိုးမြှင့်နိုင်ရန် အီရန်အပေါ် ဖိအားပေးရေးအတွက် နိုင်ငံ ၄၁ နိုင်ငံမှ သံတမန်များနှင့် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် အရေးပါသည့် လမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့နေသဖြင့် ဥရောပအပါအဝင် နိုင်ငံအများအပြားတွင် စွမ်းအင်ဈေးနှုန်းများနှင့် စားသောက်ကုန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာကြောင်း သိရသည်။

AP သတင်းအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၃ ရက် နံနက် ၁:၃၈ နာရီ KST တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲကို လန်ဒန်မြို့မှ အွန်လိုင်းဖြင့် ကျင်းပခဲ့ပြီး ဗြိတိန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ယဗက် ကူးပါး (Yvette Cooper) က ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ကူးပါးက အီရန်သည် နိုင်ငံတကာ သင်္ဘောသွားလာရေး လမ်းကြောင်းကို ထိန်းချုပ်ကာ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ရေနံနှင့် စားနပ်ရိက္ခာဈေးနှုန်းများ “မတည်ငြိမ်နိုင်လောက်အောင်” မြင့်တက်လာခြင်းက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အိမ်ထောင်စုများနှင့် လုပ်ငန်းများကို ထိခိုက်နေကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ် ထရမ့်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား လုံခြုံရေးသည် အမေရိကန်၏ တာဝန်မဟုတ်ကြောင်း ပြောဆိုထားသဖြင့် အမေရိကန်သည် အဆိုပါ ဗီဒီယိုအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ ထရမ့်က NATO မဟာမိတ်များကိုလည်း အမေရိကန်အပေါ် လုံလောက်စွာ မထောက်ပံ့ဟု ဝေဖန်ထားပြီး NATO မှ အမေရိကန် ထွက်နိုင်ကြောင်း ထပ်မံ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။

Lloyd’s List Intelligence ၏ အဆိုအရ စစ်ပွဲ စတင်ခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက် နောက်ပိုင်း ပင်လယ်ကွေ့အတွင်း ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး သင်္ဘော ၂၃ စီး တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီး သင်္ဘောသား ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ထပ်မံ တိုက်ခိုက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်မှုများကြောင့် ပင်လယ်ကွေ့မှ ကမ္ဘာ့သမုဒ္ဒရာများသို့ ဆက်သွယ်သည့် အရေးပါသော ရေလမ်းကြောင်းတွင် သင်္ဘောသွားလာမှု သိသိသာသာ လျော့ကျသွားပြီး ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုကို ရှောင်ကွင်းနေသည့် အီရန်ရေနံတင်သင်္ဘောများသာ အများစု လည်ပတ်နေကြောင်း သိရသည်။

ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နျူယယ် မက်ခရွန်က လက်နက်အင်အားသုံး၍ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်ဖွင့်ခြင်းသည် “လက်တွေ့မကျ” ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းက အပစ်အခတ်ရပ်စဲပြီးနောက် အီရန်နှင့် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများမှတစ်ဆင့်သာ ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုးလ်မြို့သို့ သွားရောက်စဉ် သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။ ဗြိတိန်အစိုးရကလည်း စစ်ပွဲ ပြီးဆုံးပြီးနောက် မိုင်းရှင်းလင်းရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေး သင်္ဘောများအတွက် လုံခြုံရေးအာမခံမှု ပေးနိုင်မည့် နည်းလမ်းများကို လာမည့်သီတင်းပတ်တွင် စစ်ရေးစီမံကိန်းရေးဆွဲသူများ ဆွေးနွေးမည်ဟု ဆိုသည်။

အဆိုပါ တွေ့ဆုံပွဲတွင် ပြင်သစ်၊ ဂျာမနီ၊ အီတလီ၊ ကနေဒါ၊ ဂျပန်နှင့် ယူအေအီး (UAE) အပါအဝင် နိုင်ငံများမှ အဆင့်မြင့်အရာရှိများ ပါဝင်ခဲ့ပြီး အီရန်၏ “မဆင်မခြင်” တိုက်ခိုက်မှုများအပေါ် သံတမန်ရေးဖိအား ပိုမိုတိုးမြှင့်ရန်နှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထိန်းချုပ်ထားခြင်းမှ အီရန် အကျိုးအမြတ်မရစေရန် စီးပွားရေးဖိအားများ တင်းကျပ်ရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် ကုလသမဂ္ဂ၏ နိုင်ငံတကာ ရေကြောင်းသွားလာရေးအဖွဲ့ (International Maritime Organization) နှင့် ပူးပေါင်းကာ ပဋိပက္ခကြောင့် ပိတ်မိနေသည့် သင်္ဘော ၂,၀၀၀ စီးနှင့် သင်္ဘောသား ၂၀,၀၀၀ ခန့်ကို ကူညီဖြေရှင်းရေးလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ကူးပါးက ပြောသည်။ သို့သော် တိကျသည့် လုပ်ဆောင်ချက်အသစ်များကို မကြေညာခဲ့ပေ။

နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အဆိုပါ လုပ်ဆောင်ချက်သည် ဗြိတိန်နှင့် ပြင်သစ် ဦးဆောင်ထားသည့် ယူကရိန်းလုံခြုံရေးအတွက် “coalition of the willing” အဖွဲ့နှင့်လည်း ဆင်တူပြီး ဥရောပနိုင်ငံများက ကိုယ့်လုံခြုံရေးကို ကိုယ်တိုင် ပိုမိုတာဝန်ယူနိုင်ကြောင်း ထရမ့်အစိုးရကို ပြသလိုသည့် သဘောလည်း ပါဝင်နေသည်ဟု သုံးသပ်သူများက ဆိုသည်။ King’s College London မှ အရှေ့အလယ်ပိုင်း လုံခြုံရေးလေ့လာရေး ပညာရှင် David B. Roberts က ဟော်မုဇ်အရေးသည် NATO အပေါ် ထရမ့်၏ မကျေနပ်မှုများနှင့် တိုက်ရိုက် ဆက်စပ်နေကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ပြီး “အမေရိကန်သည် ရေနံတင်ပို့သည့် နိုင်ငံဖြစ်သဖြင့် ပင်လယ်ကွေ့ ရေနံလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့မှု၏ ချက်ချင်း ထိခိုက်မှုသည် ဥရောပနှင့် အာရှအပေါ် ပိုမိုကျရောက်မည်” ဟု သုံးသပ်ခဲ့သည်။