အမေရိကန်လွှတ်တော်အမတ် အမီ ဘီရာ (ကယ်လီဖိုးနီးယား ဒီမိုကရက်) က တောင်ကိုရီးယား၏ နျူကလီးယားသုံး ရေငုပ်သင်္ဘော ရယူရေးနှင့် ယူရေနီယမ်သန့်စင်ခြင်း၊ သုံးစွဲပြီး နျူကလီးယားလောင်စာ ပြန်လည်လုပ်ဆောင်ခြင်း စွမ်းရည်ရရှိရေး တောင်းဆိုချက်များကို အမေရိကန်ကွန်ဂရက်က ထောက်ခံနိုင်ခြေရှိကြောင်း ယုံကြည်ကြောင်း ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ နှစ်နိုင်ငံအကြား အဆင့်မြင့် သဘောတူညီချက်များအပေါ် ပါတီအလိုက် ကွဲပြားမှုအချို့ရှိသော်လည်း bipartisanship အပေါ် အခြေခံသည့် သဘောတူညီချက်ကျယ်ပြန့်စွာ ရှိနေသည်ဟုလည်း ၎င်းကဆိုသည်။
Yonhap News Agency နှင့် ပြုလုပ်သည့် အင်တာဗျူးတွင် ဘီရာက ဆိုးလ်မြို့သည် ဝါရှင်တန်နှင့် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က သမ္မတ လီဂျေမြောင်နှင့် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်တို့၏ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး ၂ ကြိမ်အပြီး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် joint fact sheet အရ လုံခြုံရေးသဘောတူညီချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေး နောက်ဆက်တွဲ ညှိနှိုင်းမှုများကို အရှိန်မြှင့်လိုနေကြောင်း ပြောသည်။ အမေရိကန်ဘက်ကလည်း လောင်စာရရှိနိုင်မည့် နည်းလမ်းများအပါအဝင် အဆိုပါ ရေငုပ်သင်္ဘောများ ရယူရေးကို ထောက်ခံမည်ဖြစ်သလို အရပ်သားအသုံးပြုရန် ယူရေနီယမ်သန့်စင်ခြင်းနှင့် သုံးစွဲပြီးလောင်စာ ပြန်လည်လုပ်ဆောင်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်များကိုလည်း ပံ့ပိုးမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။
ထိုကဲ့သို့ နျူကလီးယားဆိုင်ရာ အဓိကကိစ္စရပ်များတွင် နောက်ဆက်တွဲ တိုးတက်မှု နှေးကွေးနေသည့်အချိန်၌ နျူကလီးယားလက်နက် မပြန့်ပွားရေးမူဝါဒကို နှစ်ရှည်လများ ထိန်းသိမ်းလာသည့် အမေရိကန်ကွန်ဂရက်က အတည်ပြုမည်လားဆိုသည့် စိုးရိမ်မှုများလည်း ပေါ်ပေါက်လာနေသည်။ သို့သော် ဘီရာက “ကွန်ဂရက်က အတည်ပြုမယ်လို့ ထင်ပါတယ်” ဟု ပြောကြားပြီး နည်းပညာလွှဲပြောင်းမှုနှင့် export controls များတွင် ခေတ်မီပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်ကြောင်းကို ဥပမာထောက်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အောက်လွှတ်တော် နိုင်ငံခြားရေးကော်မတီ၏ အရှေ့အာရှနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသ ဆပ်ကော်မတီတွင် အဆင့်မြင့်လွှတ်တော်အမတ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း ကိုရီးယားဆိုင်ရာ ပါတီနှစ်ရပ် ပူးပေါင်း Congressional Study Group with Korea ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့်အတူ ဆိုးလ်မြို့သို့ လာရောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဘီရာက ကုန်ကျစရိတ်မျှဝေမှု burden-sharing အခြေအနေအရ ကွန်ဂရက်အတွင်း ထောက်ခံမှု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှိကြောင်း ပြောကြားပြီး လွှတ်တော်အမတ်အားလုံး သဘောတူညီမည်မဟုတ်သော်လည်း အများစုက ထောက်ခံနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်သည်။ ထိုသဘောတူညီချက်များကို မဟာမိတ်နှစ်နိုင်ငံအကြား အမြင့်ဆုံးအဆင့်တွင် ချမှတ်ထားခြင်းဖြစ်သဖြင့် “အပြုသဘောဆောင်စွာ” ရှေ့ဆက်သင့်ကြောင်းလည်း ၎င်းကဆိုသည်။ “မူရင်းထုတ်ပြန်ချက်အတိုင်း လက်ခံပါတယ်။ သမ္မတ ထရမ့်လည်း joint fact sheet အပေါ် တိုးတက်မှုကို မြင်ချင်နေပါတယ်” ဟု ဘီရာက ပြောသည်။
ကိုရီးယားနိုင်ငံမှ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသို့ ပြန်လည်ရွှေ့ပြောင်းထားသည့် အမေရိကန်စစ်ရေးပစ္စည်းများနှင့်ပတ်သက်၍ ဘီရာက ၎င်းသည် စိုးရိမ်စရာဖြစ်သော်လည်း ကာကွယ်ရေးကဏ္ဍတွင် မဟာမိတ်နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းထုတ်လုပ်ရေးနှင့် ပူးပေါင်းဖွံ့ဖြိုးရေး ဆွေးနွေးရန် အခွင့်အလမ်းတစ်ရပ်လည်း ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ပြောသည်။ “ကိုရီးယားကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေဟာ အလွန်လျင်မြန်စွာ တိုးတက်လာပါတယ်။ အမေရိကန်ဘက်က ကာကွယ်ရေးထုတ်လုပ်မှုလိုင်းတွေ အလွန်တင်းကျပ်နေတဲ့ ယနေ့ခေတ်မှာ ကွန်ဂရက်နဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော်တို့ ပူးပေါင်းပြီး ကာကွယ်ရေးထုတ်ကုန်တွေကို ပူးတွဲဖွံ့ဖြိုးနိုင်တဲ့ နေရာတစ်ခုဖြစ်တယ်” ဟု ၎င်းက ထပ်ပြောသည်။
အီရန်နှင့်ပတ်သက်သည့် အမေရိကန်၏ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ရေးပဋိပက္ခအပေါ်တွင်လည်း ဘီရာက ဥရောပနှင့် အာရှမဟာမိတ်များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် အရေးကြီးကြောင်း အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ထရမ့်က အဆိုပါ ပဋိပက္ခတွင် အမေရိကန်ကို ပံ့ပိုးရန် မလိုလားဟု မဟာမိတ်များကို ဝေဖန်နေသော်လည်း ရေရှည်အတွက် အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် ရေနံအပေါ် မှီခိုမှုကို လျှော့ချရန်လည်း လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။ “မဟာမိတ်တွေ မပါဘဲ ဒေသတည်ငြိမ်ရေးကို လုပ်လို့မရပါဘူး။ အနီးဆုံးကာလမှာတော့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ရအောင် လုပ်ရမယ်။ ရေရှည်အတွက်တော့ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်နဲ့ အာရှမဟာမိတ်တွေက အရှေ့အလယ်ပိုင်းက သဘာဝဓာတ်ငွေ့နဲ့ ရေနံ တင်ပို့မှု အစီအစဉ်တွေကို ဘယ်လိုပုံဖော်မလဲဆိုတာကို ဒီအဖြစ်အပျက်က မီးမောင်းထိုးပြနေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောပြီး “ဒါဟာ အာရှမဟာမိတ်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ပါဝင်ရမယ်” ဟု ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။