---

ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးထားစိတ် (self-esteem) နဲ့ မာန (pride) ကို မရောထွေးဘဲ ကွဲပြားသေချာစွာ နားလည်ထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ကလေးဘဝအတွေ့အကြုံတွေက အခြေခံကျသလို လူကြီးဘဝရောက်ပြီးနောက်လည်း နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်တွေကို ပြောင်းလဲခြင်းအားဖြင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးထားစိတ်ကို တိုးတက်အောင် လုပ်နိုင်ပါတယ်။

ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးထားစိတ်ဆိုတာ မိမိကိုယ်ကို တန်ဖိုးထားလက်ခံနိုင်စွမ်းရှိခြင်းကို ရည်ညွှန်းပြီး၊ အပြင်ဘက်က အကဲဖြတ်မှုတွေကို မမှီခိုဘဲ ကိုယ့်တန်ဖိုးကို ကိုယ်တိုင် အသိအမှတ်ပြုနိုင်တဲ့ စိတ်အခြေအနေတစ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။ သုတေသနတစ်ရပ်အရ အမေရိကန်နိုင်ငံသား 9,000 ကျော်ကို မွေးဖွားချိန်ကနေ အသက် 27 နှစ်အထိ စောင့်ကြည့်လေ့လာရာမှာ ကလေးဘဝ ပထမ 6 နှစ်နဲ့ အိမ်တွင်းပတ်ဝန်းကျင်က ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးထားစိတ်အပေါ် ရေရှည်သက်ရောက်မှုရှိကြောင်း တွေ့ရပါတယ်။ လူကြီးဘဝမှာ အဲဒီစိတ်ဓာတ်ကို မြှင့်တင်ချင်တယ်ဆိုရင် အခြားသူတွေနဲ့ မနှိုင်းယှဉ်ပါနဲ့၊ ကိုယ့်ရဲ့ အားသာချက်တွေကို အာရုံစိုက်ပါ၊ ရေရှည်မဟုတ်တဲ့ လက်တွေ့ကျ ပန်းတိုင်ငယ်တွေ ချမှတ်ပါ၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု အလေ့အကျင့်တစ်ခု တည်ဆောက်ပါ၊ ပြီးတော့ ပြဿနာတွေကို ရှောင်မနေဘဲ လက်တွေ့ကျကျ ရင်ဆိုင်ပါလို့ စိတ်ကျန်းမာရေး ကျွမ်းကျင်သူတွေက အကြံပြုထားပါတယ်။

ဆောင်းပါးအရ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးထားစိတ်နဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှု (confidence) ဟာ မတူညီကြပါဘူး။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးထားစိတ်က တစ်ကိုယ်လုံးအပေါ် ထားရှိတဲ့ အထွေထွေအမြင်ဖြစ်ပြီး၊ ယုံကြည်မှုကတော့ သီးခြားအခြေအနေတစ်ခုမှာ ကိုယ့်စွမ်းရည်ကို ယုံကြည်မှုထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးထားစိတ် နည်းနေသူတွေဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အလွန်အကျွံ ဝေဖန်လေ့ရှိပြီး အခြားသူတွေရဲ့ ထင်မြင်ချက်တွေကြောင့် အလွန်အမင်း ထိခိုက်ခံစားတတ်ကြပါတယ်။

ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးထားစိတ် မြှင့်တင်ဖို့ အကြံပြုထားတဲ့ နည်းလမ်းတွေကတော့ အခြားသူတွေနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မနှိုင်းယှဉ်ခြင်း၊ ကိုယ့်အတွေးထဲက အနုတ်လက္ခဏာယူဆချက်တွေကို စာရေးမှတ်ပြီး အထောက်အထားနဲ့ ပြန်လည်စိစစ်ခြင်း၊ အရက်သောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးဝါးတွေကို မမှီခိုဘဲ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ကာ စိတ်ဖိစီးမှု လျှော့ချခြင်း၊ ကိုယ်တိုင် လက်လှမ်းမီနိုင်မယ့် ကာလတိုပန်းတိုင်တွေ သတ်မှတ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွမ်းကျင်သူတွေကတော့ ကိုယ့်ပြဿနာတွေကို ရှောင်လွှဲပြီး ကိုယ့်ကမ္ဘာထဲမှာပဲ ပိတ်မိနေတာက ခဏတာ သက်သာမှု ရစေနိုင်ပေမယ့် ရေရှည်မှာ ပိုမိုဆိုးရွားစေနိုင်တယ်လို့ သတိပေးထားပြီး၊ ပြဿနာကို တိုက်ရိုက် ရင်ဆိုင်မှသာ အမှန်တကယ် ပြောင်းလဲမှု စတင်နိုင်မယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။